Prodesmotes
Gümüş Üye
- Katılım
- Ocak 30, 2018
- Mesajlar
- 5,256
- Tepkime puanı
- 1,531
- Puanları
- 349
- Yaş
- 36
2011'de Nassim Taleb adını kendi koyduğu bir kavram hakkında yazdı: "Anti-kırılganlık". Taleb'e kalırsa bazı sistemlerin stres altında zayıflaması gibi, bazıları da dış güçlerden kaynaklanan stres altında güç kazanıyordu.
Bir vazo kırılgandır. Kolayca parçalanır. Klasik bankacılık sistemi kırılgandır, politika ve ekonomideki beklenmedik bir kayma çökmesine neden olur. Belki kayınvalidenizle ilişkiniz de kırılgandır; söylediğiniz her şey sövgülere ve dramlara neden olacak şekilde patlamasına neden olur.
Bir de sağlam sistemler var. Bunlar değişime de dayanırlar. Bir vazo kırılganken ve üfleseniz parçalanırken bir petrol varili son derece sağlamdır. Haftalarca oraya buraya atar durursunuz ve hiçbir şey olmaz. Yine o eski petrol varilidir.
Bir toplum olarak zamanımızın ve paramızın çoğunu kırılgan sistemleri daha sağlam hale getirmeye harcarız. İşinizin daha sağlam olması için iyi avukatlar tutarsınız. Hükümetler finans sisteminin daha sağlam olması için düzenlemeler yaparlar. Trafik ışıkları ve mülkiyet hakları gibi toplumu daha sağlamlaştıracak kurallar ve yasalar yaparız.
Ama Taleb şöyle der: Üçüncü bir sistem tipi daha vardır, o da "anti-kırılgan" sistemdir. Kırılgan bir sistem kırılırken ve sağlam bir sistem değişime dayanırken anti-kırılgan sistem stres kaynaklarından ve dış baskılardan kazanır.
Bir vazo kırılgandır. Kolayca parçalanır. Klasik bankacılık sistemi kırılgandır, politika ve ekonomideki beklenmedik bir kayma çökmesine neden olur. Belki kayınvalidenizle ilişkiniz de kırılgandır; söylediğiniz her şey sövgülere ve dramlara neden olacak şekilde patlamasına neden olur.
Bir de sağlam sistemler var. Bunlar değişime de dayanırlar. Bir vazo kırılganken ve üfleseniz parçalanırken bir petrol varili son derece sağlamdır. Haftalarca oraya buraya atar durursunuz ve hiçbir şey olmaz. Yine o eski petrol varilidir.
Bir toplum olarak zamanımızın ve paramızın çoğunu kırılgan sistemleri daha sağlam hale getirmeye harcarız. İşinizin daha sağlam olması için iyi avukatlar tutarsınız. Hükümetler finans sisteminin daha sağlam olması için düzenlemeler yaparlar. Trafik ışıkları ve mülkiyet hakları gibi toplumu daha sağlamlaştıracak kurallar ve yasalar yaparız.
Ama Taleb şöyle der: Üçüncü bir sistem tipi daha vardır, o da "anti-kırılgan" sistemdir. Kırılgan bir sistem kırılırken ve sağlam bir sistem değişime dayanırken anti-kırılgan sistem stres kaynaklarından ve dış baskılardan kazanır.
Son düzenleme: