" Engellenmesi mümkün olmayan para hareketi " de ne ola ?
Bugün üretimini yapıp, satış yaptığı halde, borcunu ödeyemeyip, açık veren firmalara da bunu anlatsanıza ? Koskoca Ferit Şahenk dahi vade uzatma derdine düşüyor.
Kasım ayında İran'a uygulanmaya başlayacak 2. dalga yaptırımlarla, bizim ülkede ki morotoryumları seyreyleyin...
Engellenmesi mümkün olmayan para hareketi şu; nakit akışı için elverişli ülke ABD. Tüm dünyadan para ABD'ye doğru hareket halinde. FED sürekli faiz artırarak bunun devamını sağlıyor.
BIST 30, ABD'deki tek bir şirketin değerine eşit. Dar ekonomide paraya yüksek faiz vaat etmek hiç akıllıca değil, paranın dolaşımda olması gerekir. Ama büyük bir ekonomi yüksek faizle risksiz kazanç sunuyor. Türkiye'den dahi sermayenin ABD'ye sokulabilmesi için yoğun talep olduğu söyleniyor. Yani Ferit Bey her şeyi nakde çevirip, borçları erteleyip, parayı ABD'ye aktardıktan sonra risksiz kazanç ile gelir elde ediyor olabilir. Yükselen dövizle, kazancı tekrar ülkeye sokup, ertelediği borçları ödeyip, aynı varlıkları tekrar satın alıp nakit fazlasıyla "bedava" kazanç elde edebilir.
"Para yuvaya dönüyor" tercümesi bu. ABD aylık, yaklaşık olarak 50 milyar dolar çekiyor.
Rus Rublesi Dolara karşı yüzde 7,2 değer kaybetti.
Kolombiya Pezosu Dolara karşı yüzde 8,7 değer kaybetti.
Mısır sterlini Dolara karşı yüzde 9,1 değer kaybetti.
Peru Yeni Solu Dolara karşı yüzde 9,5 değer kaybetti.
Şili Pesosu Dolara karşı yüzde 9,6 değer kaybetti.
Hindistan Rupisi Dolara karşı yüzde 13 değer kaybetti.
Brezilya Reali Dolara karşı yüzde 14 değer kaybetti.
Türk Lirası Dolara karşı yüzde 20 değer kaybetti.
Cari açığı fazla, ekonomik büyüme gereksinimi olan, teknoloji ithal eden ülkeler daha fazla etkileniyor. Elbette bu konuyla ilgili ülkemizdeki bazı karar ve politikalar eleştirilebilir. Her ülkeye etkisinin aynı olmasını beklemek hata olur.
Çin Yuanı Dolara karşı yüzde 2,7 değerlendi.
Bulgaristan Levisi Dolara karşı yüzde 4,1 değerlendi.
Bulgar ekonomisi, Çin ekonomisinden daha mı iyi durumda, daha mı büyük, daha mı sağlam? Döviz kuru ekonomiyi anlatmaz. Türkiye, döviz talebine yeterli arzı sunamıyor, talep böyle olursa sunamaz da. Döviz artar, kimse de durduramaz.