En önemli sebep zaten hemen hemen tüm kesimlerce kabul görmüş diyebiliriz: Muhalefetin yetersizliği.
Özellikle de Kemal Kılıçdaroğlu'nun kendi partisine uymayan tavır ve stratejileri kendi seçmenini de canından bezdirmiş görünüyor. Devlet Bahçeli ise istikrarlı sabit halleriyle devam ediyor, zaman zaman az oranlarla küçülme yaşıyor.
İkinci önemli sebep ise, cumhuriyet döneminden sonra laiklik ilkesinin sağladığı zeminle din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasında bir çok hatanın yapılmış olmasından kaynaklanan durumlardır. Bu hatanın en önemli olayı laiklik ilkesinin yanlış anlaşılması, inancını istediği gibi yaşayamayan insanların sayısının artmasıyla kanıtlanmış durumda. Baktığınız zaman buna ilk baş kaldırı da 1945'te çok partili dönemde Milli Kalkınma Partsi'nin kurulmasıyla olmuş olsa da çok fazla seslerini çıkaramamışlar ama en azından sinyal vermişler. 1945'ten 2000'li yıllara geldiğimizde, yine bir başka muhafazakar parti kuruldu ve adına Adalet ve Kalkınma Partisi denildi.
Bu partin neyi vadetti? Artık okullarda birinci olan öğrenciler, "türbanlı oldukları için diploma törenine çıkarılamaz" kuralına takılmayacak." dedi. Yıllardır bunun zorluğunu yaşayan insanlar neden bu vaade tav olmasın?
Bu sadece bir örnek. Bu zemini hazırlayan ise, kafatasçı bir siyasi yönetim.
Şimdi Adalet ve Kalkınma Partisi'nin başarısızlığının, başarılarının yanında devleşmeye başladığını görebiliriz.
Ben de şunu isterdim. Keşke en başından beri radikal değil de liberal birisi çıksaydı. Bu ülkeyi ancak böyle bir siyasi yönetim kurtarabilir. Adalet ve Kalkınma Partisi de ilk çıktığında liberal bir çizgideydi. Yavaş yavaş radikalleşiyor.
Şimdi İslam'ın çizgisiyle yaşanan bir ülke nasıl laik bir ülkeye dönerken zorluklar yaşandıysa, laik bir ülke muhafazakar bir siyasi yönetime dönüşürken de aynı zorlukları yaşıyor. O dönemde "Bunlar dinsiz, bunlar başımıza geçmesin" diyenler yanıldı. Şimdi de "Bunlar dinci, bunlar başımıza geçmesin." diyenler yanılmış durumda ve bir zaman sonra göreceksiniz, tarih yine tekerrür edecek ve tekerrür etmeye devam edecek. Aynı şeyler yaşanacak ve aynı şeyler yaşandığında biz yine ağır kayıplar vereceğiz.
Bu ülkenin çözümü liberalizm'dir. Bence daha iyisi de muhafazakar liberalizm'dir. Ama o bu ülkede yanlış anlaşılır.
O yüzden en iyisi liberalizm.