Mutfagınızda Isinize Yarıyacak Püf Noktaları, Yararlı Bilgiler, Pratik Bilgiler

Hamsi

“Hamsi” deyip geçme! Ayıklarken ve pişirirken dikkat edilmesi gerekenler:

Uzunluğu ortalama 12 cm, en çok 18-20 cm olan hamsinin gövdesi iğne biçiminde, üst çenesi alt çenesinden daha uzun, gözleri iri, ağzı geniş, dişleri kadifemsi, çok yumuşak, pulları iri ve parlaktır.
Karadeniz Mutfağı'nın temel gıdası olan hamsi, Atlas Okyanusu'nun kuzeydoğusunda, Akdeniz, Marmara ve özellikle Karadeniz ile Azak Denizi'nde çok geniş sürüler halinde yaşar. Türkiye'de avlanan tüm deniz balıklarının yarısından çoğunu hamsi oluşturur.
Karadeniz'de yaşayan hamsiler genellikle "Azak" ve "Karadeniz hamsisi" olarak ikiye ayrılır. Marmara hamsisi ise, yalnız Marmara'da çıkan, daha küçük ve göç etmeyen bir hamsi türüdür.
Siyah etli bir balık olmasına rağmen buğulamaya oldukça uygundur.
Kış aylarında yakalanan hamsinin tuzlanıp saklanmasına "ançavi" denir. Hamsinin ızgara, tava, fırın, kağıt kebabı, buğulama, pilaki, yahni yemekleri yanında tatlısı bile yapılır.
Nelere dikkat etmeli?
Hamsi ayıklarken, bıçak kullanmayın. Kafasını elle arkadan öne koparıp, kılçıklarını, karın boyunca parmağınız yardımıyla oluşturduğunuz yırtıktan çıkarın.
Kızartmasını yaparken yağın kızgın olması gerekir. Yağı soğutmamak için balıkları tavaya azar azar koyun.
Fırında pişirirken kurumaması için, üzerine hafifçe sıvıyağ gezdirin. sHamsinin daha gevrek olmasını istiyorsanız mısır ununa bulayarak kızartın.
Hamsi tuzlamayı, servis yapmadan önce yıkamanız gerekir. 2 saat elma sirkesinde beklettikten sonra üzerine zeytinyağı ve limon gezdirip yiyebilirsiniz.
​

Ahtapot

Ahtapot: Gövdesi torbaya benzeyen ahtapotun kafasında iri petek gözler ve uzayıp kısalabilen 8 kolu vardır. Kollarının uzunluğu 9 metreye ulaşabilen ahtapot her mevsim yenebilir.
Püf noktası:
Ahtapot alırken dövülmüş olarak alırsanız daha kolay kullanabilirsiniz. Ahtapot, iyice yıkanıp, düdüklü tencerede yarım saat yumuşayıncaya kadar haşlanır. Daha sonra da derisi çıkarılır.
​

Barbunya

Genellikle Ege ve Akdeniz'de bulunur. Yerli bir balık türü olan barbunya, sıcak ve ılık denizlerin kıyıya yakın olan kumlu ve çamurlu diplerinde, az olmakla beraber kayalık yerlerde yaşar. Boyları genelde 17-20 cm arasında değişip, nadiren 40 cm'ye kadar çıkar. "Kaya barbunyası", "Kum barbunyası", "Ot barbunyası" ve "Paşa barbunu" olmak üzere dört çeşidi vardır. Bunların içinde en makbulu "Kaya barbunyası"dır. Barbunyanın tavası, ızgarası ve kağıt kebabı lezzetli olur. Özellikle küçük barbunları kızartırken, mısır unu kullanmak lezzetini artırır. Hazırlama sırasında unun kuru olmasına ve topaklanmamasına dikkat etmek gerekir!
​

Çinekop

Kış aylarının balığı

Lüfer'in çeşitlerinden olan çinakop, orta büyüklükte ve pulsuz bir balıktır. Eylül ve Şubat ayları arasında bol miktar da bulunur. Özellikle buğulama, haşlama, ızgara ve kağıt kebabı güzel olur. Yanak ve beyin kısmı lezzetli olduğundan bu balığın kafası koparılmaz.
​

Çingene Palamudu

Göçmen bir balık olan çingene palamudunun lezzetini bilmeyen yoktur...
Kendine has bir kokusu ve tadı olan çingene palamudu siyah etli ve lezzetli bir balıktır. Özellikle pilakisi, ızgarası ve fırını güzel olan bu balığın çeşitli tariflerde kullanabilirsiniz.
Ağustostan itibaren Karadeniz'den sürüler halinde gelmeye başlar.
Palamuda nazaran daha küçük ve yağlı bir balıktır. Siyah etli balıklar sınıfına giren çingene palamudu beyaz etli balıklara göre daha az jelatin içerir. Bu nedenle haşlamaya uygun değildir ve hazmı da daha zordur. Izgarası ve fırını tavsiye edilen çingene palamudunun lezzetli zamanı, eylül başından şubat ortalarına kadar olan süredir.
​

Çipura

Her mevsimin balığı...

Izgarası, dolması, sebzelisi; "Alyanak" olarak da adlandırılan çipura ile pek çok farklı lezzet hazırlamak mümkün. Ege'nin meşhur yerli balığı olan çipura, küçük sürüler halinde gezer. Son yıllarda çiftliklerde de üretimine başlanan çipura, elips biçiminde yassı vücudu, beyaz karnı, koyu gri sırtı ve pembemsi yanakları ile tanınır. Atlas Okyanusu, Kuzeybatı Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de yaşar. Uzunluğu 20-35 cm arasında olmasına rağmen 6-7 kg gelenleri de vardır. Her mevsimde zevkle yenebilen bu balığın ızgarası, buğulaması, çorbası ve fırınlaması çok güzel olur. "İsparoz" ve "Lidaki" bu türün küçük çeşitleridir.

​

Fener Balığı

Yassı bir vücudu, büyük bir kafası ve ağzı olan fener balığının, sırtında iki yüzgeci ve dikenleri vardır. Bu dikenlerin birisi diğerlerinden çok daha uzundur ve ağzının önüne kadar sarkar. Bu dikenin ucunda bulunan bakteriler, ışık üretirler. Fener balığı bu "fener"ini olta olarak kullanır. Işığı merak edip tam ağzına kadar yaklaşan küçük balıklardan beslenir. Lezzetli ve beyaz etli olan fener balığının, üreme zamanları mart ayından ağustos ayı sonuna kadardır.

​

Mevsimlere Göre Takvim



OCAK

Balık: Ahtapot , Çipura , Dil Balığı , Fener Balığı , Kalamar , Karides , Kefal , Kırlangıç , Kum Midyesi , Mezgit , Midye , Pisi Balığı
Meyve: Ayva , Elma , Mandalina , Nar , Portakal
Sebze: Ispanak , Karnabahar , Kereviz , Patates , Pazı

ŞUBAT

Balık: Ahtapot , Çipura , Dil Balığı , Fener Balığı , Kalamar , Kalkan , Karides , Kefal , Kırlangıç , Kum Midyesi , Levrek , Mezgit , Midye , Pisi Balığı
Meyve: Ayva , Elma , Mandalina , Nar , Papaya , Portakal
Sebze: Ispanak , Karnabahar , Kereviz , Patates , Pazı , Yer Elması

MART

Balık: Ahtapot , Barbunya , Çipura , Dil Balığı , Fener Balığı , Kalamar , Kalkan , Karides , Kefal , Kırlangıç , Kum Midyesi , Levrek , Midye , Pisi Balığı , Tekir
Meyve: Ayva , Elma , Mandalina , Nar , Papaya , Portakal
Sebze: Ispanak , Karnabahar , Kereviz , Patates , Pazı , Yer Elması

NİSAN

Balık: Ahtapot , Barbunya , Çipura , Dil Balığı , Kalamar , Kalkan , Karides , Kefal , Kırlangıç , Kum Midyesi , Midye , Pisi Balığı , Somon , Tekir
Meyve: Avokado (Avocado) , Çarkıfelek (Passion fruit) , Çilek , Hindistancevizi , Karambola (star fruit, carambola) , Kiraz , Liçi (Lychees) , Mandalina , Mangosten (mangosteen) , Papaya , Pitahaya (dragon fruit)
Sebze: Bakla , Patates , Semizotu , Yer Elması

MAYIS

Balık: Ahtapot , Çipura , Dil Balığı , Kalamar , Kalkan , Karides , Kefal , Kırlangıç , Kum Midyesi , Midye , Pisi Balığı , Somon
Meyve: Avokado (Avocado) , Çarkıfelek (Passion fruit) , Çilek , Hindistancevizi , Karambola (star fruit, carambola) , Kiraz , Liçi (Lychees) , Mangosten (mangosteen) , Pitahaya (dragon fruit)
Sebze: Bakla , Enginar , Patates , Semizotu

HAZİRAN

Balık: Ahtapot , Çipura , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Lipsos , Midye , Somon
Meyve: Avokado (Avocado) , Badem , Ceviz , Çarkıfelek (Passion fruit) , Çilek , Dut , Hindistancevizi , Karambola (star fruit, carambola) , Kayısı , Kiraz , Liçi (Lychees) , Mangosten (mangosteen) , Pitahaya (dragon fruit) , Şeftali
Sebze: Bakla , Bezelye , Biber , Domates , Enginar , Fasulye , Kabak , Kuşkonmaz , Patates , Patlıcan , Semizotu

TEMMUZ

Balık: Ahtapot , Çipura , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Lipsos , Midye
Meyve: Badem , Ceviz , Çilek , Dut , Kayısı , Kiraz , Şeftali , Üzüm
Sebze: Bezelye , Biber , Domates , Enginar , Fasulye , Kabak , Kuşkonmaz , Mısır , Patates , Patlıcan

AĞUSTOS

Balık: Ahtapot , Çipura , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Lipsos , Midye
Meyve: Badem , Ceviz , Dut , Kayısı , Mürdüm Eriği , Şeftali , Üzüm
Sebze: Bezelye , Biber , Domates , Enginar , Fasulye , Kabak , Kuşkonmaz , Mısır , Patates , Patlıcan

EYLÜL

Balık: Ahtapot , Çinekop , Çingene Palamudu , Çipura , Hamsi , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Midye , Sardalya
Meyve: Armut , İğde , Kestane , Mürdüm Eriği , Üzüm
Sebze: Bamya , Biber , Domates , Havuç , Mısır , Patates , Patlıcan , Sarmısak

EKİM

Balık: Ahtapot , Çinekop , Çingene Palamudu , Çipura , Hamsi , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Midye , Sardalya
Meyve: Armut , İğde , Kestane , Üzüm
Sebze: Bamya , Biber , Domates , Havuç , Patates , Patlıcan , Sarmısak

KASIM

Balık: Ahtapot , Çinekop , Çingene Palamudu , Çipura , Hamsi , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Midye , Sardalya
Meyve: Armut , İğde , Kestane , Limon
Sebze: Bamya , Havuç , Lahana , Patates , Patlıcan , Pırasa , Sarmısak

ARALIK

Balık: Ahtapot , Çinekop , Çingene Palamudu , Çipura , Hamsi , Kalamar , Karides , Kum Midyesi , Midye
Meyve: İğde , Kestane , Limon
Sebze: Bamya , Havuç , Lahana , Patates , Pırasa , Sarmısak
​

Ölçü Tablosu








​

Buzdolabına Notluk

Mutfak notlarınız ya da alışveriş listeniz için renkli bir öneri.

Gerekli Malzemeler:

• Sünger kağıt
• Yapıştırıcı
• Kullanmadığınız buzdolabı magnetleri

Sünger kağıttan iki adet kare kesin.
Bir kareyi ikiye kesip, kenarlarını diğer karenin üzerine yapıştırın ve cebi oluşturun.
Göz ve ağız şekillerini yapıştırın. Arka kısımlarına kullanmadığınız magnetlerden yapıştırın.
Cepli buzdolabı süslerimiz hazır!
​

Simit Tablasından Kahve Tepsisine

Kendi zevkinize uygun kahve tepsinizi yapmanız artık çok kolay!

Gerekli Malzemeler:
35 cm çapında simit tablası
Akrilik boya
Mat sprey vernik
Fırça

Not: Simit tablasını ahşap ürünler satan dükkanlardan temin edebilirsiniz. Dilerseniz simit tablası yerine yuvarlak formlu başka bir ürün de kullanabilirsiniz.

Yapılışı :Öncelikle tablanızı istediğiniz renklerde boyayın. Tepsinin üzerine boya ile dilediğiniz şekil veya deseni çalışın. Mat vernikle üzerinden geçin. Kuruduğu zaman tepsiniz kullanıma hazır!

​

Hem Fonksiyonel Hem Dekoratif

Hem Fonksiyonel Hem Dekoratif

Gerekli malzemeler:
Renkli kumaşlar
Küçük, metal kek kalıpları
Renkli kumaş kalemi
Makas
3 su bardağı su
1 tepeleme çorba kaşığı buğday nişastası

Aşama 1
Kumaşları, kullanacağınız tart kalıbından 1 cm fazla pay bırakarak kesin.

Aşama 2
Çorba kaşığı nişastayı bir tencereye aktarın. 3 su bardağı su ilavesi ile, koyu ayran kıvamında olacak şekilde pişirin. Kaynadığı zaman altını kapatıp soğumaya bırakın. Not: Kıvamı iyi tutturmanız gerekiyor, su ilavesini dikkatli yapın. Önce 2.5 su bardağı su ilave edin, eğer çok koyu oluyorsa yarım su bardağı daha su ekleyin. Ilınan nişastalı karışımı derin bir kaseye aktarın ve yuvarlak şekilde kestiğiniz kumaşları bu karışıma iyice batırın.

Aşama 3
Nişastalı karışımdan çıkarttığınız kumaşları tart kalıplarına aktarın. İyice kuruyana dek kalıpların içinde bekletin.

Aşama 4
Kalıplardan çıkan minik kumaş kaseleriniz kullanıma hazır. Bu kumaş kaseleri dekoratif sunum için, hatta bardak altı olarak da kullanabilirsiniz .


​

Çatal Kaşıklara Bahar Geldi!

Gerekli Malzemeler:
Dilediğiniz renklerde fimo hamur
Kaşık veya çatal

Yapılışı :
Çatal veya kaşıkların sap kısmını, istediğimiz fimo hamur ile kaplıyoruz. Farklı renklerde fimo hamurdan çiçekler yapıp, kapladığımız hamurların üstünü süslüyoruz. Çatal ve kaşıkları fırınımızın en düşük derecesinde (100 derece) 30 dakika fırınladıktan sonra kullanıyoruz. Bu şekilde hazırladığınız rengarenk çatal ve kaşıkları bulaşık makinesine koymadan, elde yıkamanız gerekecek.

​

Kokulu Mutfak Süsü

Kokulu Mutfak Süsü

Gerekli Malzemeler:
Renkli tülbent kumaşı
Kokulu baharat (ben kuru gül kullandım)
Kuru biber
Renkli ip
İğne (ipin kalınlığına göre seçilmiş)
Makas

Yapılışı:
Renkli tülbentleri ya da kumaşları ufak kareler halinde kesin. Ortalarına gülleri yerleştirip iple bağlayın. Daha sonra biberlerle birlikte sıra ile ipe dizin. İşte mutfak süsünüz hazır!

​

Renkli Tarhana Torbası

Renkli Tarhana Torbası

Gerekli Malzemeler:
Parça kumaşlar
Kalın ip
İğne
İplik
Makas

Yapılışı:
20 cm eninde ve 20 cm boyunda, iki adet kare şeklinde kumaş kesin. Kumaşları üst üste koyup üç tarafını dikin. Üst kısmını, 1 cm pay bırakarak dikin. Pay bıraktığınız yerden ipi geçirin. İşte renkli tarhana torbanız hazır.

​