Boşanmada Yetkili Mahkeme/ Maddi-Manevi Tazminat /tedbir Ve Yoksuluk Nafakası

imported_Sahra · Mayıs 4, 2013

BOŞANMADA YETKİLİ MAHKEME/ MADDİ-MANEVİ TAZMİNAT /TEDBİR VE YOKSULUK NAFAKASI ( 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 168.md

169.md

174/1-2 md.

175.md)

Av.Ünzile Küçüköner

BOŞANMADA YETKİLİ MAHKEME

743 sayılı Mülga Medeni Kanun Madde 136 ile boşanmada yetkili mahkeme “ Salahiyettar hakim davacının ikametgahı hakimidir.” Denilmekte ve Madde 19 -“ Bir kimsenin ikametgahı

yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir “ denilmekte ve Madde 21 -“ Kocanın ikametgahı karının …ikametgahı addolunur.” Denilmekte iken

4721 sayılı TMK ( Kabul Tarihi: 22/11/2001 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 08/12/2001 Yürürlük Tarihi 1 Ocak 2002 ) Yetki başlıklı “Madde 168 - Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme

eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.” Denilmek suretiyle

Yine 19.maddede de “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” Denilmek suretiyle

Boşanma davalarında

eşlere (özellikle de kadınlara) kendi yerleşim yerinde (SÜREKLİ KALMA NİYETİYLE OTURDUĞU YERDE ) dava açma imkanı sağlanmıştır.
Mülga Kanunun ikametgâhı düzenleyen 21. maddesinin “Kanunî ikametgâh” biçimindeki kenar başlığı

4721 sayılı Kanunun 21. maddesinde “Yasal yerleşim yeri” şeklinde değiştirilmiş; kadın-erkek eşitliğinin sağlanması amacıyla “Kocanın ikametgâhı karının..ikametgâhı addolunur” hükmü kaldırılmıştır.
Ayrıca 25.04.2006 tarihli 5490 sayılı NÜFUS HİZMETLERİ KANUNU 3.md. de “ Yerleşim yeri adresi: Sürekli kalma niyetiyle oturulan yeri

ifade eder. “ denilmek suretiyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa uygun düzenleme yapılmıştır.
Bu Konudaki Yargıtay Kararlarında;
3.HD Esas : 2003/001934 Karar: 2003/001704 Tarih: 25.02.2003 kararında “Somut olayda; davacı nüfusa kayıtlı olduğu İspir'de değil de

boşanma tarihinden sonra birlikte kaldığı babasının göç ederek yerleştiği Kemalpaşa'da işbu davayı açmıştır. Davalının kabul ettiği gibi davacının

Temmuz 2001 tarihinden itibaren Kemalpaşa'da babası evinde bulunduğu tartışmasız olduğuna ve 26.2.2002 tarihli tutanakta da

şahsın Kemalpaşa ilçesi M.Akif Ersoy mahallesi Dr.Ali Kahraman Caddesi 19 numaralı yerde babası ile birlikte kirada oturduğu belirlendiğine göre

bu yerde (geçici olarak bulunmadığı

gezme

ziyaret etme vb. amaçla bunca süre orada barınmasının hayatın olağan tecrübelerine uygun düşmediği gözetildiğinde) yerleşme niyetiyle oturduğunun kabulü gerekir. Böylece davacı kendi yerleşim yerinde yetkili ve görevli mahkemede dava açmıştır.” denilmektedir.

BOŞANMADA ÖNLEMLER /TEDBİR NAFAKASI/AİLE KONUTU /

4721 sayılı TMK geçici önlemler başlıklı “Madde 169 - Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim

davanın devamı süresince gerekli olan

özellikle eşlerin barınmasına

geçimine

eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır.” Denilmektedir.

Bu düzenleme ile

boşanma ve ayrılık davası açılınca

istek olmasa dahi

davaya bakan hakimin

eşlerin barınmasına

geçimine

malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin tüm önlemleri re’sen alması gerektiği belirtilmiştir.

Bu Konudaki Yargıtay Kararlarında;
2.HD Esas : 2002/004914 Karar: 2002/005626 Tarih: 29.04.2002 kararında “1-Boşanma davası açılmakla eşlerin ayrı yaşama ve nafaka isteme hakkı doğar.(M.K.m.162/2

137). Kaldı ki istek olmasa bile davanın devamı süresince gerekli tedbirlerin davaya bakan hakim tarafından kendiliğin den (resen) alınması zorunludur.(M.K.137). O halde dava tarihinden geçerli olmak üzere

kadın ve yanındaki çocuklar için uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken” denilmektedir.
2.HD Esas : 2002/006665 Karar: 2002/007412 Tarih: 03.06.2002 kararında “Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim

davanın devamı süresince

gerekli olan

özellikle eşlerin barınmasına (TMK. md.186/1) geçimine

(TMK md.185/3) malların yönetimine (TMK. 223

242

244

262

263

264

267

215) ve çocukların bakım ve korunmasına (TMK.md.185/2) ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden (resen) almak zorundadır. O halde dava tarihinden geçerli olmak üzere

herhangi bir işi ve geliri olmayan kadın yararına Türk Medeni Kanununun 185/3

186/3 maddelerine uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken”“ denilmektedir .
2.HD 2003/13150 E.2003/14945 K.sayılı 05.11.2003 tarihli kararında “ Mülkiyeti davalıya ait

"..aile konutu.." olarak özgülendiği tartışmasız olan taşınmazın tapu kaydı üzerine

konutla ilgili gerekli şerhin verilebilmesi

konut üzerinde hak sahibi olmayan eşin talepte bulunması halinde mümkündür. Davacı

dilekçesinde "gerek talep ettiği tazminatın teminat altına alınması amacıyla gerekse dava sonuçlanıncaya kadar eş ve çocukların barınmalarının güvence altına alınması amacıyla

davalı adına kayıtlı meskenin tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını" istemiştir. Davacının

tapu kütüğüne "aile konutu şerhi" verilmesi yönünde bir talebi olmadığı halde

istek aşılarak

mülkiyeti davalıya ait konut üzerine

"aile konutu" şerhi verilmesine karar oluşturulması yasaya aykırıdır.” Denilmektedir.

2.HD 2004/2086 E.

2004/2805 K.sayılı 08.03.2004 tarihli kararında “1-Önceki Medeni Kanunumuzdaki kocanın birliğin reisi olduğu

karısının ve çocuklarının iaşesinin ona ait olduğuna dair hüküm 4721 Sayılı yeni Medeni Kanunumuza alınmamıştır.
2-Boşanma davası açılınca hakimin davanın devamı süresince gerekli olan özellikle eşlerin barınmasına geçimine ilişkin önlemleri re´sen alacağını belirten 169. maddenin de somut olayda uygulama yeri yoktur. Çünkü; tarafların ikisinin de emekli olduğu

gelirlerinin birbirine yakın bulunduğu ayrıca davacının kirada oturduğu halde davalının kira vermeden oğluna ait evde oturduğu anlaşılmaktadır. O halde; tedbir nafakası isteğinin reddi gerekir.” Denilmektedir.

BOŞANMADA MADDİ-MANEVİ TAZMİNAT

4721 sayılı TMK Boşanmada tazminat ve nafaka / Maddi ve manevi tazminat başlıklı “ Madde 174 - “Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf

kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir.
Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf

kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.” Denilmektedir.
TMK 174 md. hükmü gereği

maddi tazminat talebinin kabulü için;1-zararının mevcut olması

2- talep eden şahsın kusursuz veya daha az kusurlu olması ve 3- tazminat istenen eşin kusurlu olması gerekmektedir.
Mülga MK “Madde 143 - Mevcut ve hatta muntazar bir menfaati boşanma yüzünden haleldar olan kabahatsız karı veya kocanın

kabahatli olan taraftan münasip maddi bir tazminat talebine hakkı vardır.” Denilmekte iken

yeni düzenleme ile kusuru daha az bulunan eşe de maddi tazminat talep etme hakkı verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 174/1.maddesi hükümleri

bu konudaki Yargıtay İçtihatları ve her olayın kendi içerisindeki özelliği dikkate alınarak

boşanmaya sebebiyet veren olaylarda

maddi tazminat talep eden taraf

karşı taraftan daha ziyade kusurlu olmadığı durumda

mevcut ve beklenen menfaatleri boşanma yüzünden haleldar olduğunda (Kusursuz boşanan eş gelecekte

eşin desteğini ömür boyu yitirmiştir

gelecekte yoksun kaldığı bu desteği artık kendisi karşılayacaktır

bu kayıp talep eden eşin mevcut zararıdır

evlenme ile temin ettiği hayat seviyesinden yoksun kalacaktır

evliliğin devamı halinde sağlanması muhtemel yararlardan mahrum kalacaktır.)

talep eden taraf lehine

tarafların sosyal ve ekonomik durumları

kusurun ağırlığı

çalışma koşulları

maddi desteğin başka bir yolla karşılanmasının mümkün olup olmadığı

eğitim düzeyleri

kadının yaşı ve evlenme şansı

ortalama yaşam süresi ve hakkaniyet ilkesi gereği maddi tazminata hükmedilmelidir.
Bu Konudaki Yargıtay Kararlarında;
2.HD.1993/8938 E. 1993/9751 K.sayılı 22.10.1993 tarihli kararında “öncelikle belirtmek gerekir ki

istenilen maddi tazminat boşanmanın eki (fer-i) niteliğindedir. Yargılamanın her aşamasında yazılı yahut sözlü istenmesi imkan dahilindedir. Medeni Kanunun 143/1. maddesi

"mevcut ve hatta muntazar bir menfaati boşanma yüzünden haleldar olan kabahatsiz karı veya kocanın kabahatli olan taraftan münasip bir maddi tazminat talebine hakkı vardır" kuralını getirmiştir. Görüldüğü gibi

maddi tazminatın hüküm altına alınabilmesi için öncelikle bu konuda bir isteğin bulunması

boşanma yüzünden mevcut ve hatta muntazar bir menfaatin haleldar olması ve istekte bulunanın boşanmada kabahatsiz olması gerekmektedir. Yasa koyucu muntazar menfaatin neler olduğunu göstermemiştir. Maddi tazminata esas alınabilecek ve boşanma yüzünden haleldar olduğu ileri sürülen menfaatler

toplumun genel yapısı

ülke şartları ve yaşam gerçekleri göz önüne alınmak suretiyle ve herhalde evlilik birliğinin devam ettiği dönemde normal koşullar altında bir eşin diğer eşten yapmasını bekleyebileceği ölçüde makul

ciddi ve sürekli olmalıdır. Maddi tazminat belirlenirken de haleldar olduğu ifade edilen menfaatlerin varlığının kanıtlanması yanında

kabahatsiz eşin eğitim düzeyi

yaşı itibariyle evlenme şansını kaybetme oranı ve ileri sürülen isteğin başka bir yolla karşılanmasının mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerekeceği de kuşkusuzdur.” denilmektedir.
2.HD 10.12.1993 T.11319 E.12087 K. sayılı kararında “Evlenen kimseler birlikte aile birliğinin saadetini temin edecektir (MK. md. 151). Kadının münasip veçhile iaşesi birliğin reisi kocaya aittir (MK. md. 152). Görülüyor ki

kadın emeğini

gücünü aile birliğine tahsis ederken

geleceği için bir güvence yaratma endişesinde değildir. Çünkü

kocasının desteği geleceğini sağlayacaktır. Kusursuz boşanan eş gelecekteki kocanın desteğini kaybetmiştir. Desteğin kaybı ise kadına hakkaniyete uygun bir maddi tazminat isteme hakkı verir.” denilmektedir.
Yine yasa hükmü gereği

manevi tazminat talebinin kabulü için de ; 1- kişilik haklarına saldırı olması ve 2- manevi giderim istenen eşin kusurlu olması gerekmektedir.
Türk Medeni Kanununun 174/2.maddesi hükümleri

bu konudaki Yargıtay İçtihatları ve yine her olayın kendi özeliği dikkate alınarak

boşanmaya sebebiyet veren olaylar sonucu kişisel hakları

şahsi menfaatleri saldırıya uğrayan ve evlilik birliğinin sarsılmasında kusurlu bulunmayan eş lehine

tarafların sosyal ve ekonomik durumları

paranın alım gücü

tazminata esas olan fiillerin ağırlığı (ruh ve beden sağlığına zarar veren

şiddet içeren davranışlar

ağır hakaretler küfürler ve onur kırıcı davranışlar v.s.) ve hakkaniyet kuralı dikkate alınarak manevi tazminata hükmedilmelidir.
Bu Konudaki Yargıtay Kararlarında;
2.HD 2003/1741 E.2003/3637 K.sayılı 17.03.2003 tarihli kararında “ Boşanmaya neden olan olaylarda davacıyı döven

birlik görevlerini yerine getirmeyen davalı tamamen kusurludurr............
Türk Medeni Kanununun 174/2 maddesi

boşanmaya sebebiyet vermiş olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın

kusurlu olandan manevi tazminat isteyebileceğini öngörmüştür. Toplanan delillerden evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda tazminat isteyen *kadının ağır yada eşit kusurlu olmadığı

bu olayların kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği anlaşılmaktadır. O halde mahkemece

tarafların sosyal ve ekonomik durumları

tazminata esas olan fiilin ağırlığı ile hakkaniyet kuralları (TMK. 4 BK. 42

43

44

49) dikkate alınarak * kadın yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekir.” denilmektedir.
BOŞANMADA YOKSULLUK NAFAKASI

4721 sayılı TMK Boşanmada tazminat ve nafaka/ Yoksulluk nafakası başlıklı “ Madde 175 - “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf

kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.
Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” Denilmektedir.
TMK 175.md.hükmü gereği yoksulluk nafakası talebinin kabulü için 1- talep edilmesi

2-talep edenin boşanma yüzenden yoksulluğa düşeceğinin belirlenmesi

3- talep eden şahsın kusurunun daha ağır olmaması gerekmektedir. Madde düzenlemesi ve Yargıtay Kararları ile de eşit kusur halinde de nafakaya hükmedilmesi gerekeceği belrilenmiştir.

Bu Konudaki Yargıtay Kararlarında;
3.HD 2004/7524 E.

2004/7594 K.sayılı 05.07.2004 tarihli kararında “
Boşanmada eşit kusurlu eş de diğer şartlar varsa yoksulluk nafakası isteyebilir.”denilmektedir.
3.HD 2004/1930 E.

2004/2575 K.sayılı 23.03.2004 tarihli kararında ;” Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf

kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Yoksulluğun ortadan kalması halinde bağlanmış olan nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.”denilmektedir.

4721 sayılı TMK Boşanmada tazminat ve nafaka / Yetki başlıklı “ Madde 177 - Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında

nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.”denilmektedir.
4721 sayılı TMK Boşanmada tazminat ve nafaka/ Zamanaşımı başlıklı “ Madde 178 - Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları

boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. “ denilmektedir.

Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi

Boşanmada Yetkili Mahkeme/ Maddi-Manevi Tazminat /tedbir Ve Yoksuluk Nafakası

imported_Sahra