Yüzellilikler

Konu sahibi son olarak 2616 gün önce görüldü
Yüzellilikler

250px-SevresSignatories.jpg


Sevr Antlaşmasını imzalamak üzere Paris Barış Konferansına giden Osmanlı heyetinin İtilaf Devletlerine ait bir savaş gemisinin güvertesinde çekilmiş fotoğrafı. Resimde fes giyen Damat Ferit Paşa'nın sağında Şura-yı Devlet Reisi Rıza Tevfik, solunda Maarif Nazırı Bağdatlı Hadi Paşa ve Bern sefiri Reşat Halis yer alıyor. Bu dört kişi diğer 150'liklerle birlikte Türk vatandaşlığından çıkarıldılar.

Yüzellilikler, Kurtuluş Savaşı sonrası Türkiye Cumhuriyeti'nden sürgün edilen ve düşman işbirlikçisi görülen, hepsi üst düzey makamlarda yeralan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen isimdir.

İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulan ilk liste başlangıçta 600 kişiden oluşmakta idi. Ancak Lozan Antlaşması'nın bir maddesinde sürgün edilecek insanların sayısının 150'yi geçmeyecek şeklinde öngörmesi üzerine bu liste ilk önce 300 ardından da 149 kişiye indirilmiştir. 150’likler adı verilen ve 23 Nisan 1924 tarihinde Bakanlar Kurulu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin oturumunda saptanan bu listeye 1 Haziran 1924 tarihindeki kararla Köylü Gazetesi sahibi Refet Bey de eklenerek kesin şekliyle 150 kişi olarak kabul edilmiştir.

28 Haziran 1938 tarihinde, Yüzellilikler'in yurda girmelerini engelleyen kanun kaldırılsa da başta Çerkez Ethem olmak üzere pek çok muhalif ve saltanat taraftarı geri dönmemiştir. Günümüzde bile bu listenin 600 kişilik hali açıklanmamıştır.

Yüzellilikler listesi şu şekildedir

Padişah VI. Mehmed'in Maiyeti

Kiraz Hamdi - Yaver-i Has
Zeki - Hademe-i Hassa Kumandanı
Kayserili Şaban Ağa - Hazine-i Hassa Müfettişi
Şükrü - Tütüncübaşı
Şerkarin Yaver
Miralay Tahir - Yaverandan Erkan-ı Harp
Seryaver Avni
Refik - Hazine-i Hassa Müdürü ve Defter-i Hakani Emini

Kabine Üyeleri

Mustafa Sabri Efendi - eski Şeyhülislam
Ali Rüşdi - eski Adliye Nazırı
Cemal Artin - eski Ziraat ve Ticaret Nazırı
Cakacı Hamdi Paşa - eski Bahriye Nazırı
Rumbeyoğlu Fahrettin - eski Maarif Nazırı
Kızılhançerci Remzi - eski Ziraat ve Ticaret Nazırı

Sevr Antlaşması'nı İmzalayanlar

Hadi Paşa - eski Maarif Nazırı
Rıza Tevfik Bölükbaşı - Şura-yı Devlet eski Reisi
Reşat Halis - Bern eski sefiri

Kuva-yi İnzibatiye'ye Dahil Kabine Üyeleri

Süleyman Şefik Paşa - Kuva-yi İnzibâtiye Başkumandanı
Bulgar Tahsin - Şefik Paşa'nın yaveri, süvari yüzbaşı
Miralay Ahmet Refik - Kuva-yi İnzibâtiye Erkân-ı Harbiye Reisi
Tarık Mümtaz - Kuva-yi İnzibâtiye Mitralyöz kumandanı ve Damat Ferit Paşa’nın yaveri
Ali Nadir Paşa - Kuva-yi İnzibâtiye Kumandanlarından İzmir Kolordusu Kumandanı
Kaymakam Fettah- Kuva-yi İnzibatiye mensuplarından ve Nemrut Mustafa Divan-ı Harp üyesi
Çopur Hakkı - Kuva-yi İnzibatiye mensuplarından

Mülkiye ve Askeriyeden

Gümülcineli İsmail - eski Bursa Valisi
Konyalı Zeynelabidin - ayandan
Fanizade Mesut - eski Cebelibereket (Osmaniye) Mutasarrıfı
Miralay Sadık - Hürriyet ve İtilâf Fırkası lideri
Bedirhani Halil Rahmi - eski Malatya Mutasarrıfı
Giritli Hüsnü - eski Manisa Mutasarrıfı
Nemrut Mustafa - eski Divan-ı Harp Reisi
Hulusi - Uşak Belediye Reisi
Hain Mustafa - eski Adapazarı Kaymakamı
Hafız Ahmet - eski Tekirdağ Müftüsü
Sabit - eski Afyonkarahisar Mutasarrıfı
Celal Kadri - eski Gaziantep Mutasarrıfı
Adanalı Zeynelabidin - Hürriyet ve İtilâf Kâtibi Umumisi
Vasfi Hoca - Mülga Eski Evkaf Nazırı
Ali Galip - eski Harput Vali Vekili
Aziz Nuri - Bursa Vali Vekil-i Esbakı
Ömer Fevzi - eski Bursa Müftüsü
Ahmet Asım - eski İzmir Kadı Müşaviri
Natık - eski İstanbul Muhafızı
Adil - eski Dahiliye Nazırı
Mehmet Ali - eski Dahiliye Nazırı
Salim Mirimiran - eski Edirne Valisi ve Şehremini (Belediye Başkanı) Vekili
Hoca Rasihzade İbrahim - Kütahya’da Yunanlılara Mutasarrıflık etmiştir
Abdurrahman - Adana’da Fransız işgalinde Vekillik etmiştir
Ömer Fevzi - eski Şarkikarahisar mebusu
Adil Kınacı- Mülazım, işkenceci namıyla maruf - Hendek Mal Müdürlüğü yapmış
Refik - Mülazım, işkenceci namıyla maruf
Şerif - eski Kırkağaç Kaymakamı
Mahmut Mahir - eski Çanakkale Mutasarrıfı
Emin - eski İstanbul Merkez Kumandanı
Sadullah Sami - eski Kilis Kaymakamı
Osman Nuri - Bolu Mutasarrıfı ve Dahiliye Nezareti eski Dava Vekili

Çerkes Ethem ve Avanesi

Çerkes Ethem
Çerkes Reşit Bey - Çerkes Ethem'in kardeşi
Çerkes Tevfik Bey - Çerkes Ethem'in kardeşi
Eşref Kuşçubaşı
Hacı Sami - Eşref Kuşçubaşı'nın kardeşi
İzmirli Küçük Ethem - yüzbaşı, eski Akhisar kaymakamı
Düzceli Mehmetoğlu Sami
Burhaniyeli Halil İbrahim
Susurluk'tan Demirkapılı Hacı Ahmet

Çerkes Kongresi'ne Murahhas Olarak İştirak Edenler

Hendek kazasının Sümbüllü Köyü'nden Bağ Osman
İbrahim Hakkı - eski İzmir Mutasarrıfı
Sait Beraev
Tahir Berzek
Adapazarı'nın Harmantepe Köyü'nden Maan Şirin

71. Söke Ereğlisi'nin Teke Köyü'nden Kocaömeroğlu Hüseyin
72. Adapazarı'nın Talustanbey Köyü'nden Bağ Kamil
73. Hamte Ahmet
74. Maan Ali
75. Kirmastı'nın Karaosman Köyü'nden Harun Reşit
76. Eskişehirli Sefer Hoca
77. Bigalı Nuri Bey oğlu İsa
78. Adapazarı'nın Şahinbey Köyü'nden Kazım
79. Gönen'in Tuzakçı Köyü'nden Lampat Yakup
80. Kompat Hafız Said Gönen'in Bayramiçi karyesinden
81. Mütekaid Binbaşı Ahmet Gönen'in Keçeler Karyesinden
82. Bizedurg Said İzmir'de Dava Vekaleti etmiştir
83. Ahmet Nuri Şamlı

Polisler

84. Tahsin - İstanbul Polis eski Müdürü
85. Kemal - İstanbul Polis eski Müdür Muavini
86. Ispartalı Kemal - Emniyet-i Umumiye Müdür Muavini
87. Şeref İstanbul Polis Müdüriyeti eski Birinci Şube Müdürü
88. Hafız Said İstanbul Polis eski Birinci Kısım Başmemuru
89. Hacı Kemal - Arnavutköy Merkez eski Memuru
90. Namık Polis Başmemurlarından
91. Nedim - Şişli Komiseri
92. Fuat - İzmit Merkez Memuru, Edirne Polis Müdürü ve Yalova Kaymakamı
93. Yolgeçenli Yusuf - Adana’da Polis Memuru
94. Sakallı Cemil - Unkapanı Merkez eski Memuru
95. Mazlum - Büyükdere Merkez eski Memuru
96. Fuat - Beyoğlu eski İkinci Komiseri

Gazeteciler

97. Mevlanzade Rıfat - Serbesti Gazetesi sahibi, Hürriyet ve İtilaf üyesi
98. Sait Molla - Türkçe İstanbul Gazetesi sahibi
99. İzmirli Hafız İsmail - İzmir Müsavat Gazetesi sahibi ve eski muharriri, Darülhikmet üyesi
100. Refik Halit Karay - Aydede Gazetesi sahibi ve Posta Telgraf eski Müdür-ü Umumisi
101. Bahriyeli Ali Sami - Bandırma Adalet Gazetesi sahibi
102. Neyir Mustafa - Edirne’de Teemin ve Elyevm, Selanik Hakikat Gazetesi sahibi
103. Ferit - Köylü Gazetesi eski muharriri
104. Refii Cevat Ulunay - Alemdar Gazetesi sahibi
105. Pehlivan Kadri - Alemdar Gazetesinden
106. Fanizade Ali İlmi - Adana Ferda Gazetesi sahibi
107. Trabzonlu Ömer Fevzi - Balıkesir İrşad Gazetesi sahiplerinden
108. Hasan Sadık - Halep Doğru Yol Gazetesi sahibi
109. İzmirli Refet - Köylü Gazetesi sahibi ve müdürü

Diğer Şahıslar

110. Tarsuslu Kamilpaşazade Selami
111. Tarsuslu Kamilpaşazade Kemal
112. Süleymaniyeli Kürt Hakkı
113. İbrahim Sabri - Şeyhülislam Mustafa Sabri Hocanın oğlu
114. Bursalı Cemil - Fabrikatör
115. Çerkes Ragıp - meşhur İngiliz casusu
116. Haçinli Kazak Hasan - Fransız işgalinde zabit
117. Çerkes Süngülü Davut Eşkiya Reisi
118. Binbaşı Çerkes Bekir
119. Necip - Fabrikatör Bursalı Cemil’in kayınbiraderi
120. Ahmet Hulusi - İzmir eski Umur-u İslamiye Müfettişi
121. Uşaklı [[Madanoğlu Mustafa]Orgeneral Cemal Madanoğlu'nun babası]
122. Gönen’in Tuzakçı köyünden Yusuf oğlu Remzi
123. Gönen’in Bayramiç köyünden Hacı Kasım Oğlu Zühtü
124. Gönen’in Balcı köyünden Kocagözün Osman oğlu Şakir
125. Gönen’in Muratlar köyünden Koç Mehmet oğlu Koç Ali
126. Gönen'in Ayvacık köyünden Mehmet oğlu Aziz
127. Gönen’in Keçeler köyünden Balcılı Ahmet oğlu Osman
128. Susurluk Yıldız köyünden Molla Süleyman oğlu İzzet
129. Gönen’in Muratlar köyünden Hüseyin oğlu Kara Kazım
130. Gönen’in Balcı köyünden Bekir oğlu Arap Mahmut
131. Gönen’in Rüstem köyünden Gardiyan Yusuf
132. Gönen’in Balcı köyünden Ömer oğlu Eyüp
133. Gönen’in Keçeler köyünden Talustan oğlu İbrahim Çavuş
134. Gönen’in Balcı köyünden Topallı Şerif oğlu İbrahim
135. Gönen’in Keçeler köyünden Topal Ömer oğlu İdris
136. Manyas’ın Bolcaağaç köyünden Kurhoğlu İsmail
137. Gönen’in Keçeler köyünden Muhtar Hacıbey oğlu Canbulat
138. Marmara'nın Kayapınar köyünden Yusuf oğlu İshak
139. Manyas’ın Kızlık köyünden Ali Bey oğlu Sabit
140. Gönen’in Balcı köyünden Deli Hasan oğlu Selim
141. Gönen’in Çerkes Mahallesi’nden Makinacı Mehmet oğlu Osman
142. Manyas'ın Değirmenboğazı köyünden Kadir oğlu Kamil
143. Gönen’in Keçidere köyünden Hüseyin oğlu Galip
144. Manyas'ın Hacıyakup köyünden Çerkes Sait oğlu Salih
145. Manyas’ın Hacıyakup köyünden Maktul Şevket’in biraderi İsmail
146. Gönen’in Keçeler köyünden Abdullah oğlu Deli Kasım
147. Gönen’in Çerkes Mahallesi’nden Hasan Onbaşı oğlu Kemal
148. Manyas’ın Değirmenboğazı köyünden Kadir oğlu Kamil’in biraderi Kazım Efe
149. Gönen’in Kızlık köyünden Yallaçoğlu Kemal
150. Gönen’in Keçeler köyünden Tuğoğlu Mehmet Ağa
 
Geri