V. Murat

Ünvanı: 33. Osmanlı Padişahı
Saltanatı: 30 Mayıs- 31 Ağustos 1876
Babası:Sultan Abdülmecid Han
Annesi:Şevkefza Kadın Efendi
Doğumu: 21 Eylül 1840
Vefatı: 28 Ağustos 1905



Ufak yaştan ardından kalifiye tek eğitim ve öğretimle yetiştirildi.
İnce ruhlu olup, güzel sanatlara karşı devasa alakası vardı.
Türkçe yazı ve inşanın yanısıra Arapça, Farsça ve Fransızca'yı defa iyi bilirdi.
Babasının 25 Haziran 1861'de vefatından ardından Abdülaziz Han padişah olunca, veliaht oldu.
Nezaketi, kibarlığı, çağına göre bilgisi ve yumuşak huyluluğu ile sevildi.
Amcası Abdülaziz Han'ın 1863 Mısır ve 1867 Avrupa seyahatlerine iştirak etti.
Bu gezilerde davranışları ile Osmanlı hanedanının asaletini delegasyon ederek taktir topladı.
Yurda döndükten ardından ikamet ettiği Kurbağalıdere köşkünde dış dünya ile görüşmelerini devam ettirdi.
30 Mayıs 1876 tarihinde Sultan Abdülaziz Han'ın tahttan indirilmesiyle Osmanlı sultanı ilan edildi.

Ancak devlet işlerindeki tüm yetkiler Hüseyin Avni, Kayserili Ahmet, Mithat ve Reşit paşaların elindeydi.
Abdülaziz Han'a yüksek miktarda kin besleyen bu paşaların, amcasına karşı gerçekleştirdikleri edepsizlikler Murat Han'ı defa üzdü.
Saltanatının beşinci gününde, yeniden bu paşaların tertibiyle, Abdülaziz Han'ın feci şeklinde şehit edildiğini ve validesi Pertevniyal Sultan'a hakaretler yapıldığını öğrenince iyice sarsıldı ve bu yıkım yolunun sonunu düşünmekten aklî balansı bozuldu.
Bilhassa olaylar karşısında çaresizliği devletin sultanı olmasına rağmen amcası ve annesine takviye elini uzatamaması Murat Han'ı berbat ediyor idi.
Zaman vakit derince tek sükuta dalar kimse ile konuşmazdı.
Ayrıca doktorların hatalı tespit ve rehabilitasyonu de hastalığının yükselmesine neden oldu.

Diğer taraftan ihtilali sağlayan paşalar, 15 Haziran 1876'da Mithat Paşa'nın evinde toplantı durumunda iken, odaya girin erkan-ı savaş kolağası Çerkez Hasan Bey, Hüseyin Avni Paşa ile Hariciye nazırı Reşit Paşa'yı öldürdü.
Yaralı olarak yakalanan Hasan Bey sonrası gün Bayezid meydanında asılarak şehit edildi.
Padişahın devlet işleriyle meşgul olacak şuura malik olmaması iktidarı ele yaşamış devlet adamlarının işine geliyordu.
Sadrazam mütercim Rüşdi Paşa kimseye adisyon vermeden devleti yönetiyordu.
Kanun-i Esasî'nin ilanını isteyen Mithat Paşa ise anayasa taslağı ile uğraşıyordu.
Bu sırada başlayan Sırp-Karadağ muharebesi ve parasal zorluklar, başsız kalan devletin büsbütün berbat olmasına; anarşı ve isyanların yükselmesine neden oldu.
Ulema arasında ise bilinci yerinde olmayan tek padişahın ülkenin başında duramayacağı konusunda sözler dolaşmaya başladı.
Şehzade Abdülhamid ise Sultan Murat'ın hastalığının rehabilitasyon edilemez olduğunu tıbben vurgulanması halinde hükümdarlığı kabul edebileceğini bildirdi.

Nihayet 31 Ağustos'ta toplanan bakanlar kurulu, Sultan Murat'ın tahttan indirilmesine hüküm verdi.
Şeyhülislam, Padişah'ın şuurunun yerinde olmadığı hal için buna cevaz (izin) veren tek fetva hazırladı.
Doktorlar Sultan'ın iyileşmesinin olanaksız olduğuna değin rapor verdiler.
Ertesi gün devlet ileri gelenleri Topkapı Sarayı Divan-ı hümayun salonunda toplanarak Sultan Murat'ı tahttan indirdiler (31 Ağustos 1876).
Aynı gün Osmanlı tahtına geride bıraktığımız Sultan II.
Abdülhamid Han'a herkes biat etti.

Murat Han, saltanattan hal'inden ardından ailesiyle birlikte kendine bölünen Çırağan Sarayı'na yerleşti.
Abdülhamid Han'ın özellikle ilgilenip, dönemin ünlü doktorlarını göndererek rehabilitasyon ettirmesi üstüne bir süre tamamiyle iyileşti.
Vefat edinceye kadar yirmi sekiz sene yönetim ettiği Çırağan Sarayı'nda Süresini okumak ve torunlarını okutmakla yaşamış Murat Han, Abdülhamid Han'ın nazikane hatır sormasını, daima teşekkürle cevaplandırırdı.
1905'te şiddetini artıran şeker hastalığı bildirilince, Abdülhamid Han hekim Ali Rıza Paşa ile Etfal hastanesi başhekimi İbrahim Paşa'yı rehabilitasyonu için görevlendirdi.
Fakat tüm uğraşmalara karşın kurtarılamadı ve 28 Ağustos 1905 Haftanın ilk günü gecesi vefat etti.
Cenazesi hanedana özgü merasimle kaldırılıp Hidayet Camii'nde namazı kılınarak Yeni Camii türbesinde validesi Şevkefza Bayan Efendi'nin yanına defnedildi.