Universal ile Sinema Salonu Zincirleri Arasındaki Tartışma Büyüyor

Universal ile Sinema Salonu Zincirleri Arasındaki Tartışma Büyüyor

Trolls World Tour’un VOD platformlarındaki başarısından cesaret alan Universal, sinema salonları açıldıktan sonra da bazı filmlerini VOD platformlarında yayınlamayı planlıyor. Dünyanın en büyük sinema salonu zinciri olan AMC Theatres ise böyle bir durumda Universal’ın filmlerini salonlarında göstermeyeceğini açıkladı.

Koronavirüs salgını nedeniyle sinema salonlarının kapatılmasının ardından sinema dünyasında yaşanan en önemli gelişmelerden biri vizyon programları iptal edilen ya da yarıda kesilen filmlerin dijital platformlarda yayınlanması oldu. The Invisible Man, Bloodshot, The Hunt gibi, sinema salonları kapatıldığı sırada vizyonda olan filmler kısa süre içinde VOD platformlarında satışa sunulurken; Artemis Fowl‘un Disney+’ta, An American Pickle‘ın ise HBO Max’te yayınlanacağı açıklandı. Stüdyoların, vizyon programları iptal olan ya da yarıda kalan filmlerini izleyiciye ulaştırmak için alternatif yollar araması ABD’deki sinema salonu zincirleri tarafından da büyük ölçüde anlayışla karşılandı. Bu durumun tek istisnası ise Universal oldu.

Universal, sinema salonları salgın nedeniyle kapanınca, 10 Nisan’da vizyona girmesi planlanan Trolls World Tour‘u vizyona sokmadan doğrudan VOD platformlarında satışa sunma kararı aldı. Aslında stüdyonun bu kararı Disney’in Artemis Fowl’da yaptığından, ya da Sony’nin An American Pickle’ı HBO Max’e satmasından çok da farklı değildi. Ancak diğer stüdyoların aksine Universal’ın bunu yaparken sinema salonu işletmecileriyle iletişime geçmemiş olması tepkileri beraberinde getirdi.

Trolls World Tour’un VOD platformlarındaki performansıyla beklentileri aşmasının ardından stüdyonun sergilediği tavır ve yayın stratejisiyle ilgili açıklamaları ise bu tepkilerin daha da büyümesine neden oldu ve sonuçta Hollywood’da dengeleri değiştirebilecek bir tartışma başladı.

AMC Theatres, Universal Filmlerini Sinema Salonlarında Göstermeyeceğini Açıkladı

The Wall Street Journal tarafından yayınlanan kapsamlı makale, Universal yönetiminin salgın geride kalıp sinema salonları yeniden açıldıktan sonra da VOD platformlarını kullanmaya devam etmeyi planladığını ortaya çıkardı. Stüdyo içinden alınan bilgilere göre Trolls World Tour’un yakaladığı başarıdan cesaret alan Universal, sinema salonları açıldıktan sonra da filmlerini VOD platformlarında yayınlamaya devam edecek. Stüdyonun sinema salonlarından hepten vazgeçmediği, ancak sinema salonlarını filmlerini izleyiciye ulaştırmak için elinin altında olan seçeneklerden biri olarak değerlendirmeye başladığı belirtiliyor. NBCUniversal CEO’su Jeff Shell‘in filmleri izleyiciye ulaştırma stratejilerinde değişiklikler yapabilecekleri yönündeki açıklamaları da Universal’ın planlarına dair bu iddiaları destekliyor.

Trolls World Tour’un doğrudan VOD platformlarında yayınlanmasının ardından Ulusal Sinema Salonu İşletmecileri Birliği (NATO), Universal’ı hedef alan bir açıklama yayınlarken, son dönemde yaşananlar ışığında tepkilerin şiddeti daha da arttı. Dünyanın en büyük sinema salonu zinciri olan AMC Theatres, filmleri vizyona girdikleri gibi VOD platformlarında da yayınlama kararında ısrarcı olduğu takdirde Universal filmlerini salonlarında göstermeyeceğini açıkladı. Dünya genelinde binden fazla lokasyonda sinema salonları olan AMC Theatres’ın bu kararı sinema salonu işletmecilerinin bu konuda ne kadar ileri gitmeye hazır olduğunu gözler önüne serdi.

AMC Theatres’ın bu kararına NATO’dan da destek geldi. NATO tarafından yapılan açıklamada Universal’ın salgın nedeniyle oluşan bu durumu suistimal ettiği belirtildi. Ayrıca Trolls World Tour’un yakaladığı başarının içinden geçtiğimiz bu sıra dışı döneme özel olduğuna vurgu yapıldı ve bunun Hollywood’da “yeni normal” olarak kabul edilemeyeceğinin altı çizildi.

Stüdyoların VOD Platformlarında Yayınlanan Filmlerin Hasılatından Aldığı Pay Sinema Salonlarından Aldığı Paydan Çok Daha Yüksek

10 Nisan’da VOD platformlarında yayınlanan ve 19.99 dolar karşılığında 48 saatliğine kiralanabilen Trolls World Tour’un üç haftanın sonunda 100 milyon dolar hasılat yaptığı belirtiliyor. Serinin ilk filmi olan ve 2016 yılında vizyona giren Trolls’ün ise vizyondaki ilk üç haftasının sonunda bu rakama ulaşamadığına vurgu yapılıyor.

The Wall Street Journal’ın bu çıkarımda bulunurken Trolls’ün sadece ABD’deki ilk üç hafta hasılatını hesaba katması dikkat edilmesi gereken bir detay. Zira VOD platformlarında satışa sunulan filmlerin asıl hedef kitlesini ABD’deki izleyici oluşturuyor ve bu platformdaki filmler hasılatlarının büyük bölümünü ABD’den elde ediyor.

Trolls’ün genel gişe performansına baktığımızda ise, filmin dünya genelinde 346 milyon dolar hasılata ulaştığı görülüyor ki bu Trolls World Tour’un şu ana kadar elde ettiği 100 milyon doları gölgede bırakmaya yetiyor. Ancak bu noktada sinema salonları ile VOD platformları arasındaki farklar devreye giriyor. Zira sinema salonlarından elde edilen hasılatın kayda değer bir kısmı sinema salonlarına gidiyor. Stüdyolar ile sinema salonu işletmecileri arasında yapılan anlaşmalara göre, zaman zaman değişiklik gösterse de bugün itibarıyla ABD’de sinema salonlarının hasılattan aldığı pay yaklaşık yüzde 45. ABD dışında ise ortalama alındığında sinema salonlarının payı yüzde 60’a yaklaşıyor. Nitekim son yıllarda sinema dünyası için en önemli pazarlardan biri hâline gelen Çin’de stüdyolar hasılatın sadece yüzde 25’ini alıyor. VOD platformlarında ise stüdyoların hasılattan aldığı pay çok daha yüksek. The Wall Street Journal’a göre Trolls World Tour’un VOD platformlarındaki hasılatının yüzde 80’i Universal’a gitti. Ayrıca filmlerin sinema salonlarındaki gösterim ve tanıtım materyallerinden kaynaklanan masraf da ortadan kalkmış oluyor.

Elbette bu noktada işin diğer tarafında da dikkate alınması gereken bir kaç husus olduğunu belirtmekte fayda var. İlk olarak karantina nedeniyle insanların evlere kapandığı bu günlerde VOD platformlarından film izlemek tek seçenek olsa da, “sinemaya gitme” deneyimi hâlâ önemini koruduğu için salgının geçtiği bir dünyada 19.99 dolar ödeyip VOD platformlarında film izlemenin bu kadar cazip gelmeyebileceğini göz önüne almak gerekiyor. Dikkate alınması gereken ikinci husus da bu tartışmaların merkezinde yer alan film, yani Trolls World Tour. Trolls gibi Trolls World Tour da büyük ölçüde çocuklara hitap eden bir film. Dolayısıyla da izleyicisini çocuklu aileler oluşturuyor. Çocukları ile birlikte film izlemek için sinema salonuna gidip birden fazla bilet almak zorunda kalan ebeveynlerin evlerinde hep birlikte izleyebilecekleri bir filmi 19.99 dolara (ABD standardında bir sinema bileti ücreti) kiralaması oldukça cazip bir seçenek. Ancak bireysel izlenecek bir filmin sinema bileti fiyatına kiralanması söz konusu olduğunda, izleyicinin tercihi farklı olabilir. Aylık abonelik ücretiyle çalışan dijital platformlar son yıllarda sinema salonlarından daha cazip bir seçenek olarak karşımıza çıkmış olsa da söz konusu film başı ücret ödenen VOD platformları olduğunda izleyici alışkanlıklarının çok daha farklı olacağını tahmin etmek zor değil.

Tüm bunlar göz önüne alındığında sadece Trolls World Tour’un başarısını göz önüne alarak VOD platformlarıyla ilgili bir karara varmak mümkün değil. Bu noktada Universal ile sinema salonu işletmecileri arasındaki bu tartışmanın gidişatını, karantina sürecinin ne kadar süreceği ve bu süreç bittikten sonra insanların sinema salonlarına dönmeye ne kadar sıcak bakacağı belirleyecek gibi görünüyor.