Türklerin bugüne kadar kullandıkları takvimler

S
  • Kullanıcı She`
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Türk Tarihi
Türklerin Bugüne Kadar Kullandıkları Takvimler
a) 12 Hayvanlı Türk Takvimi
Bugüne kadar edinilen bilgilerden Türklerin kullandığı en eski takvimin “On İki Hayvanlı Takvim” olduğu anlaşılmıştır. 12 yılda bir defa devreden bu takvimde her yıl bir hayvan adı ile gösterilirdi. Bu takvim başta Göktürkler ve Uygurlar olmak üzere birçok Türk devleti tarafından kullanılmıştır.

Takvimdeki 12 hayvanın ismi sırasıyla 1-Sıçan yılı (Sılgan) 2-Sığır (Ud) 3-Pars (Bars) 4- Tavşan (Tavışkan) 5- Ejder (Lu) 6- Yılan 7- At (Yond) 8- Koyun (Koy) 9- Maymun (Biçim) 10- Tavuk (Taguk) 11- İt 12- Domuz (Ton-gus). Türk astronomi alimlerinden Tusi ve Uluğ Bey’in hesaplarına göre bir güneş yılı 365 gün 2436 Feng (864 saniye) idi. Yani bugünkü modem hesaplarla bulunan yıldan 2 dakika bir saniye fazla idi.

b) Celali Takvimi
Büyük Selçuklu sultanlarından Celalettin Melikşah’ın rasathane bilginleri tarafından İran takvimi esas alınarak üzerinde bazı düzeltmeler yapıldıktan sonra geliştirilen takvimdir. Iran takviminde yıl 12 ay her ay 30 gündü. Yıldan artan 5 gün 8 aya eklenirdi. Melikşah’ın bilginlerince tadil edildiğinden onun birinci adından dolayı bu takvime Celali Takvimi denilirdi. Müslümanlarca da benimsenmiş olmasına rağmen Hicri Takvim Celali Takvimine kullanma alanı bırakmıştır.
Türkler daha evvel sözü edilen On İki Hayvanlı Takvim Hicri Takvim Celali Takvimi Rumi (Mali) Takvim ve en nihayet Gregorien (Miladi) Takvimini kuşanmışlardır.

c) Tarihi Olayları Zamanla İfade Etme ve Zaman Dilimleri
Tarihi olaylarda zaman ölçüsü birimi olan yılın da diğer birimler gibi büyükleri ve küçükleri vardır. Büyükleri yüzyıl/asır bin yıl milyon yıl; küçükleri de mevsim ay hafta gün ve saattir.
Bizim konumuz daha çok yüzyıl ve dilimleri olan yanm yüzyıl ile çeyrek yüzyıldır. Bir asır 100 yıl ise 50 yıl yarım 25 yıl da çeyrek asır olur.

Yüzyıl kavramı: Yarım yüzyıl kavramı:
1-99 yıllan arası 1. yüzyıl 500-549 6. yüzyılın ilk (birinci) yansı
100-199 yıllan arası 2.yüzyıl 550-599 6. yüzyılın ikinci yansı
200-299 yıllan arası 3. yüzyıl 600-649 7. yüzyılın birinci yansı

Çeyrek yüzyıl kavramı:
1-25 yıllan arası birinci yüzyılın ilk (birinci) yansının ilk çeyreği 26-49 yıllan arası birinci yüzyılın ikinci çeyreği 50-75 yıllan arası birinci yüzyılın üçüncü çeyreği 76-99 yıllan arası birinci yüzyılın son çeyreği olur.
M.ö. 249-200 yıllan arası 3. yüzyılın birinci yansı; M.ö. 509 VI. yüzyılın birinci yansının ilk çeyreği içindedir.
 
TÜRKLERİN KULLANDIĞI TAKVİMLER VE ÖZELLİKLERİ

Türkler tarihinden bugüne çeşitli takvimler kullanmışlardır. Güneş ve ay yılını esas alan bu takvimler Türklerin tarihte yaşadıkları büyük dönüşümlerden sonra şekillenmiştir.

Türklerin tarihte kullanmış olduğu ilk takvim 12 Hayvanlı Türk Takvimidir. Zaman içinde İslamiyet'in kabul edilmesi ile birlikte Hicri Takvim kullanılmıştır. Büyük Selçuklular döneminde ise Sultan Melik Şah zamanında Celali Takvime geçilmiştir. Osmanlı Devleti'nde ise mali işlerde kolaylık olması maksadıyla Rumi Takvim kullanılmıştır. 1917 tarihinde ise Takvim-i Garbi adıyla Miladi Takvime yakın bir takvim kullanılmışsa da, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren Batı dünyası ile uyum sağlanmak maksadıyla Miladi Takvim kullanılmaya başlamıştır.

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimler kısaca şu şekilde özetlenebilir:

I. On iki hayvanlı Türk takvimi

II. Celali Takvim

III. Rumi Takvim

IV. Hicri Takvim

V. Miladi Takvim

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimler ve özellikleri kısaca şu şekilde özetlenebilir:

12 Hayvanlı Türk Takvimi:

12 Hayvanlı Türk takvimi, Türklerin kullandığı ilk takvimdir. Bu takvimde güneş yılı esas alınmıştır. 1 yıl 365 gün ve 5 saat olarak hesap edilmiştir. Takvim 12 yılda 1 devir yapmaktadır. Yıllar sayı ile değil hayvan adları ile isimlendirilmiştir. Aylar ise sayılar ile belirtilmiştir. 12 Hayvanlı Türk Takvimini Türklerin haricinde Tibetliler ve Çinliler de kullanmışlardır.

Hicri Takvim:

Hicri takvim, Türklerin İslamiyet'i kabul etmelerinden sonra kullanmaya başladığı takvimdir. Hicri Takvimde ay yılı esas alınmıştır. 1 yıl 354 gün olarak hesap edilmiştir. Bu takvim Kameri (Ay) Takvimi olarak da bilinmektedir. Hz. Muhammed (S.A.V)'in Mekke'den Medine'ye göç ettiği 622 yılı Hicri Takvimde başlangıç olarak kabul edilmiştir. Hz. Ömer döneminde oluşturulan Hicri Takvim ülkemizde 1 Ocak 1926 tarihine kadar kullanılmış olup, günümüzde dini ay ve günlerin belirlenmesinde halen kullanılmaktadır.

Celali Takvim:

Celali Takvim, Büyük Selçuklular döneminde Sultan Melik Şah tarafından hazırlatılmış ve kullanılmıştır. Celali Takvimde güneş yılı esas alınmıştır. 1 yıl 365 gün ve 6 saat olarak hesap edilmiştir. Celali Takvimin başlangıç tarihi olarak 1079 yılı esas alınmıştır. Celali Takvimi Türkler haricinde Babür Devleti de kullanmıştır.

Rumi Takvim:

Rumi Takvim, Osmanlı Devleti'nin vergi işlerinde aksaklık olmaması maksadı ile 1839 yılından itibaren Hicri Takvime ilave olarak kullanılmaya başlamıştır. Rumi Takvimde güneş yılı esas alınmıştır. 1 yıl 365 gün ve 6 saat olarak hesap edilmiştir.

Miladi Takvim:

Miladi Takvim ülkemizde 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren kullanılmaya başlamıştır. Miladi takvimde güneş yılı esas alınmıştır. 1 yıl 365 gün ve 6 saat olarak hesap edilmiştir. Miladi Takvim Gregoryen Takvimi olarak da bilinmektedir. Başlangıç olarak Hz. İsa'nın doğumu, 1 Ocak tarihi kabul edilmiştir. Miladi takvim ilk olarak Mısırlılar tarafından şekillendirilmişse de Romalılar ve Papa XIII. Gregorious tarafından geliştirilmiştir.

Alıntıdır.
 
TAKVİMLER​
​

Zamanı, yıllara, aylara, haftalara, günlere ayırmaya takvim denir. Zaman ve tarih neredeyse aynı şeylerdir.

İnsanlar yaşamlarını kolaylaştırmak, vakti kontrol etmek için takvim ve saati icat etmişlerdir.

Eskiçağ'da Mısır ve Mezopotamya da Güneş esasına dayanan takvim ve saat kullanılmaya başlanmıştır.

Saat hesabında ay, güneş esas alınmıştır. Kum saati ve su saati de kullanılmıştır. Eskiçağlardan bu yana birçok takvim kullanılmıştır.

Günümüzde ise bunlardan en önemlileri olan Hicri ve Miladi takvim kullanılmaktadır.​

Türkler tarihte birçok takvim kullanmıştır. Bunlar;​

1- 12 Hayvanlı Türk Takvimi​

2- Hicri Takvim​

3- Celali Takvim​

4- Rumi Takvim​

5- Miladi Takvim'dir.​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri