-
- Katılım
- Aralık 7, 2013
-
- Mesajlar
- 1,969
-
- Tepkime puanı
- 4
-
- Puanları
- 293
-
- Yaş
- 44
Türklerde Kan Kardeşliği
Kardeş veya dost olmak isteyenler kanlarını bir içkiye karıştırıp içmeleri Türk kültür çevresinde antlaşmanın en önemli şartlarından biriydi. Başlangıçtaki anlayışa göre kan ve can aynı şeydi. Kanların birbirine karışan kimselerin hayat ve ölümlerinin de birbiriyle bağlanmış olduğuna inanılmaktaydı. Bundan dolayı kardeşleşme andı töreni'nde kan en önemli unsurdu (İnan 1948:287).
Kardeşleşme andı törenlerinde kardeş olan kişilerin kanlarının içkiye karıştırılmassına ilk kez İskitlerde rastlanmaktadır. Ant içecek olanların bir kupanın içerisine kanlarını karıştırılmaktaydılar. Bunun için sivri bir cisimle kan çıkaracakları yere delmekte yada kılıçla hafif bir şekilde çizmekteydiler (Herodotos IV:70). Aynı şekilde İskitlerin kan andı törenlerinde kardeş olacak iki kişinin kanlarını karıştırmaları hakkında Lucianos da bilgi vermektedir. Burada kan kardeşi olacak kişilerin kanlarının bir içkiye karıştırılmasından söz edilmektedir. Burada şahısların parmakların ucuna kesip kan bir sağrağa akıtılmakta birbirine karışmış olan kana kılıçlarının ucuna batırarak kana batırılmış kılıç uçlarını dudaklarına götürmektedirler (Lucianos 1944:212). Dolaysıyla İskitlerde kan kardeşi olan kişilerin kanını karıştırmalarını hem Herodotos hemde Lucianos açıklamaktadırlar. Ancak biricisinde karıştırılan kanlar içkiye muhtemelen kımızla içilmekte, ikicisinde karıştırılan kan kılıç ucuyla dudağa götürülerek yalanmaktadır.
Türk dili ve edebiyatında kan kardeşliği için kan yalaşmak tabiri kullanılmaktadır (Aksoy 1996: 2240). Buradaki kan andı töreninde kardeş olacak kişilerin birbirinin kanlarını herhangi bir içkiye karıştırmadıkları birer damla kanlarını yalayarak kardeş olduklarını görülmektedir. Zaten kan yalaşıp karındaş oldular (Aksoy 1996:2240) tabiri kanın içilmediğini kardeşleşen kişilerin kanlarını yalayarak bu işin gerçekleştirdiklerini göstermektedir. Türk kültürü çevresinde çocukların kollarını çizerek kanlarını birbirine karıştırmaları bu eski geleneğin bir yansıması olarak hâlâ yaşamaktadır.
(Kaynak: İlhami Durmuş, Milli Folklor, 2011,Yıl 23 Sayı 89)
(Görsel: Kan kardeşi olan iki Avrupa Hun'u)
(Dipçe: Genel olarak kullanılan Türkçüler arasında kullanılan "Anda" sözü Moğolca olup "Kan Kardeş" demektir.)
Kardeş veya dost olmak isteyenler kanlarını bir içkiye karıştırıp içmeleri Türk kültür çevresinde antlaşmanın en önemli şartlarından biriydi. Başlangıçtaki anlayışa göre kan ve can aynı şeydi. Kanların birbirine karışan kimselerin hayat ve ölümlerinin de birbiriyle bağlanmış olduğuna inanılmaktaydı. Bundan dolayı kardeşleşme andı töreni'nde kan en önemli unsurdu (İnan 1948:287).
Kardeşleşme andı törenlerinde kardeş olan kişilerin kanlarının içkiye karıştırılmassına ilk kez İskitlerde rastlanmaktadır. Ant içecek olanların bir kupanın içerisine kanlarını karıştırılmaktaydılar. Bunun için sivri bir cisimle kan çıkaracakları yere delmekte yada kılıçla hafif bir şekilde çizmekteydiler (Herodotos IV:70). Aynı şekilde İskitlerin kan andı törenlerinde kardeş olacak iki kişinin kanlarını karıştırmaları hakkında Lucianos da bilgi vermektedir. Burada kan kardeşi olacak kişilerin kanlarının bir içkiye karıştırılmasından söz edilmektedir. Burada şahısların parmakların ucuna kesip kan bir sağrağa akıtılmakta birbirine karışmış olan kana kılıçlarının ucuna batırarak kana batırılmış kılıç uçlarını dudaklarına götürmektedirler (Lucianos 1944:212). Dolaysıyla İskitlerde kan kardeşi olan kişilerin kanını karıştırmalarını hem Herodotos hemde Lucianos açıklamaktadırlar. Ancak biricisinde karıştırılan kanlar içkiye muhtemelen kımızla içilmekte, ikicisinde karıştırılan kan kılıç ucuyla dudağa götürülerek yalanmaktadır.
Türk dili ve edebiyatında kan kardeşliği için kan yalaşmak tabiri kullanılmaktadır (Aksoy 1996: 2240). Buradaki kan andı töreninde kardeş olacak kişilerin birbirinin kanlarını herhangi bir içkiye karıştırmadıkları birer damla kanlarını yalayarak kardeş olduklarını görülmektedir. Zaten kan yalaşıp karındaş oldular (Aksoy 1996:2240) tabiri kanın içilmediğini kardeşleşen kişilerin kanlarını yalayarak bu işin gerçekleştirdiklerini göstermektedir. Türk kültürü çevresinde çocukların kollarını çizerek kanlarını birbirine karıştırmaları bu eski geleneğin bir yansıması olarak hâlâ yaşamaktadır.
(Kaynak: İlhami Durmuş, Milli Folklor, 2011,Yıl 23 Sayı 89)
(Görsel: Kan kardeşi olan iki Avrupa Hun'u)
(Dipçe: Genel olarak kullanılan Türkçüler arasında kullanılan "Anda" sözü Moğolca olup "Kan Kardeş" demektir.)
