İskender ve Türkler
Doğu seferi sırasında Orta Tiyanşan merkezli büyük Saka Turan devletini yıkarak Sakaların büyük çoğunluğunun Hazar’ın kuzeyinden Karadeniz ve Kafkaslara, bir kısmının da Orta Asya ve Çin sınırlarına çekilmelerine neden olan iskender Baktirya toprakları üzerinde Grek Krallığını kurmuştu.
Makedonyalı iskender’in doğu seferi sırasında burada kurulmuş bulunan Baktirya Grek krallığı yıkılmış ve bölge birçok mahalli krallık tarafından yönetilmeye başlanmıştı.
İskender’in kurmuş olduğu Grek Krallığı MS. II. yy’da Saka kökenli Kuşan Türklerinin tekrar Baktirya topraklarına gelmesiyle yıkılmış ve eski topraklarına yerleşen Saka boyları burada büyük Kuşan imparatorluğunu kurmuşlardır.
İskender’in doğu seferi sırasında Helenistik çağın doğuya bir hediyesi olarak kurulan Belh şehri daha sonraları Kuşanların Kuzey Afganistan’daki önemli bir merkezi olarak kendilerine kalacaktı.
Miladi III. yy’da Kuşanların Baktirya toprakları ile Toharistan, Afganistan ve Kuzey Batı Hindistan’a hâkim oldukları bilinmektedir.
Kaynak: Salim Cöhce: “Hindistan’da ilk Türk Hakimiyeti: Kuşanlar ve Akhunlar” Türkler C. I, s. 817
-Awadh K. Narain: “Kuşan Devleti” (Çev-Murat Yaşar) Türkler C.I, s. 822
-Liliya Yu. Tuguşeva: “Göktürkler ve Toharlar Arasındaki Münasebetler” (çev-Bilgehan A. Gökdağ) Türkler C II s. 152