Coğrafya Tornadolar

🕒 Konu sahibi 7 saat önce aktifti
Tornado (hortum) dünyanın bir çok yerinde meydana gelebilen insanın canı ve malı için önemli tehlikeler oluşturan atmosfer olaylarından biridir. ABD’de yılda ortalama 700 tornado oluşmakta ve 100 kişi ölmektedir. Biraz da bu yüzden tornadolar sadece Amerika’ya mahsus bir atmosfer olayı gibi yanlış bir kanı da yerleşmiştir.

Tornadolar Akdeniz ülkelerinde sonbahar aylarında yoğunlaşırken Avrupa’nın diğer kısımlarında yaz aylarında yoğunlaşmaktadır. Yunanistan ve Girit’te Ocak Şubat Ağustos ayları ile birlikte Sonbahar ayları ve Ocak ayında bir çok tornado gözlenmiştir. Bölgemizde ise en çok tornadonun rapor edildiği ay Ekim olmaktadır. İklim ve topoğrafik benzerliklerinden dolayı Türkiye kıyılarının Akdeniz ülkelerine Orta Anadolu’nun ise az olsa da Avrupa’nın diğer kısımlarına benzer bir tornado dağılımına sahip olmalıdır. Her ne kadar tornadolar ve su hortumları Türkiye’nin her yerinde gözetlenmiyorsa da Türkiye’nin tornado gerçeğinden soyutlanması mümkün değildir.


Öneriler:
Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi tornadolara (hortumlara) karşı erken uyarı sistemleri kurmak ve işletmek Türkiye’de de tek başına DMİ Genel Müdürlüğünün veya ona bağlı bir “Fırtına Tahmin ve Erken Uyarı Merkezi”nin görevi olmalıdır. Gelişmiş ülkelerdeki gibi ülkemizde de gerektiğinde bürokrasiden arındırılmış bir süreçte 2-aşamalı ve yerel tornado ihbarları (sırasıyla “Tornado Gözetleme ve Tornado Uyarısı”) ile insanlarımızın bilgilendirme yoluna gidilebilmesi için gerekli organizasyon ve hazırlıklar bir an önce yapılmalıdır.Gelecekte tornadoların ülkemizde neden olabileceği insan kaybı ve maddi hasar artan nüfus ve şehirleşme ile beraber büyüyecektir. Bu nedenle havalimanı fabrika santral vb. sanayi ve yerleşim bölgelerinin seçiminde fırtına vb. analizlerin meteoroloji mühendislerince yapılmış ve TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası tarafından onaylanmış olması şartı aranmalıdır.

Her hangi bir bölgedeki meteorolojik afetlerin yersel ve zamansal dağılımının bilinmesinin büyük sosyal ve ekonomik değerleri vardır. Bu nedenle DMİ’de fevkalâde olayların “Fevk Rastlarına” da yeterli önemin artarak verilmesi gerekmektedir. Yurt dışında olduğu gibi DMİ’de ulusal ve yerel yazılı basın da sürekli taranarak fırtına vb. olaylar kontrol edilip “fırtına verisi” olarak arşivlenmelidir. Böylece DMİ yazılı basın taraması ve kendi fevk rasatlarına dayanarak oluşturacağı “Fırtına Veri Tabanı”nı (Storm Data) her yıl meteoroloji bültenlerinde yayınlamalı veya üniversitelere bilimsel çalışmalarda kullanılmak üzere karşılıksız verilmelidir.
 
Geri