Tiflis'in değişik camisi - Şah Abbas

sıcak bir sonbahar günü, tiflisteki sinagog'da Türkiye ekonomisini batırma planlarımızı bitirdikten sonra, canım biraz gezmek istemişti. sokaklar da aheste aheste dolanırken age of empires II oyununda ki fars camilerine benzer bir camiye gözüm ilişti.

dış mimarisi güzeldi, içerisini de gezmek için camiye girdim. 2 mihrap 2 de minber gördüğüm de biraz şaşırdım. önce aklıma çok eski yapı olduğundan herhalde güçlendirme yapmışlar, o nedenle yeni mihrap eklenmiş düşüncesi geçti. karkasını incelediğim de yenileme göremedim, bu sefer de aklıma avustralyada ki her yanı güneş alan camiden esinlenip, güneş görelim demişler diye düşündüm.

mihrap'ın birinde arap alfabesi ile yazılmış metinler ilgimi çekti. okumaya çalıştım fakat nafile ihtimaldir ki farsça yazılmış.
efendim camiyi içime sindire sindire dolaştıkran sonra bir hanımefendi ile karşılaştım. kendisi azerbaycan Türk'ü akabinde caminin de hizmetlisi.
pekalâ azerbaycan lehçesine aşina olmamla laflamaya koyulduk.

Camii azerbaycan Türkleri yapmış, onların şiilik meşrebinden olması nedeni ile kendi örflerine göre tasarlanmış. daha sonraları tanrının kırbacı Türkiye Türklerinin gürcistanı parsellemesi sonucu sünni cemaatin çoğalmasıyla, sünnilik meşrebine göre eklemeler olmuş.

cuma namazını 2 imam ile ayrı cemaatler şeklinde kılıyorlarmış. ilaveten içinde talebe yetiştirdikleri mektep'te mevcut, talebelerin kuran okuma seslerini duyuyordum. ben gittiğim de namaz vakti olmadığından cemaat yoktu. gözlem yapamadım, yalnızca hanımefendinin anlattıklarını aktarıyorum.

aynı dinin mensubu iki farklı meşrebin böylesine ayrılıkçı olması insanı dehşete düşürüyor. yine azerbaycan ziyaretimde aynı aile içinde meşrep farklılıklarına tanık olmam ve şiilik meşrebi gereği ibadet kitap'ına göz gezdirmemle bayağı şoke olmuştum.

benzer şok'u arnavut camilerinde de yaşamıştım fakat o konuya değinmeyeceğim.

Mihrap: imamın namaz kıldırırken durduğu içine oyuk yer.
Minber: imamın rakı içmek büyük günahtır deyip; tecavüze, yolsuzluğa hiç değinmediği hutbeleri okuduğu merdivenli yer.

bu söylevlerime değinirken ikincil kaynak olması üzere internette detaylı araştırma yapmadım, kısaca bakındığımda konu başlıklarına bakılırsa aşağıda ki linkte uzun bir anlatım mevcut.