İdealar Formu ya da İdealar Kuramı.
Mükemmel bir okul nasıl olur? İdeal evlilik? İyi bir arkadaşlık? Yıllar sürebilecek seviyeli bir dostluk? İdeal bir eş adayı?..
Bu tür sorular hayatımızda, biz belli bir olgunluğa eriştiğimizde, gerek kendimize gerek çevremize sorarak, yer buluyor. Çoğunlukla ideal olana karşı bir çaba sarf edilmemesinden dolayı da eldekiyle yetinerek avutuyoruz kendimizi. Hem, nasıl ulaşacağımız bile meçhûl.
Fakat Platon, Theory of Forms ile buna karşı çıkar. Kendi hayatımız boyunca, ideal olanı düşünerek hayatımızın refahını arttırabileceğimizi söyler.
Yanlış olanı anlamanın en kolay yolu o şeyin esasında ne olduğunu bilmektir.
Platon, ideal eş adayının ne olacağını değil de ideal eş adayının formunun ne olması gerektiği ile alâkalı sorular sormuştur, bizden farklı olarak. Bunu da şöyle bir misâl ile açıklayabiliriz:
Bir taş işçisi, taş üzerinde bir dekor yaparken, hiçbir yardım almadan ne yapacağını bilemez, böylelikle dekoru tamamlayamaz hattâ başlayamaz. Eğer karşısına usta tarafından yapılmış ahşap bir örneğini, bir formunu alırsa, bunu taklit ederek güzel bir iş ortaya çıkarabilir.
Bu, Theory of Forms'un basit ve güzel bir örneğidir.
Kısacası form, bir şeyin iyi yani ideal hâlinin ayrıntılı planıdır. Hâlâ ne olduğu bilinmiyor; ama bize rehber olur. Bizi bu ideal olana ulaştıracak şey ise felsefenin ta kendisidir.
Mükemmel bir okul nasıl olur? İdeal evlilik? İyi bir arkadaşlık? Yıllar sürebilecek seviyeli bir dostluk? İdeal bir eş adayı?..
Bu tür sorular hayatımızda, biz belli bir olgunluğa eriştiğimizde, gerek kendimize gerek çevremize sorarak, yer buluyor. Çoğunlukla ideal olana karşı bir çaba sarf edilmemesinden dolayı da eldekiyle yetinerek avutuyoruz kendimizi. Hem, nasıl ulaşacağımız bile meçhûl.
Fakat Platon, Theory of Forms ile buna karşı çıkar. Kendi hayatımız boyunca, ideal olanı düşünerek hayatımızın refahını arttırabileceğimizi söyler.
Yanlış olanı anlamanın en kolay yolu o şeyin esasında ne olduğunu bilmektir.
Platon, ideal eş adayının ne olacağını değil de ideal eş adayının formunun ne olması gerektiği ile alâkalı sorular sormuştur, bizden farklı olarak. Bunu da şöyle bir misâl ile açıklayabiliriz:
Bir taş işçisi, taş üzerinde bir dekor yaparken, hiçbir yardım almadan ne yapacağını bilemez, böylelikle dekoru tamamlayamaz hattâ başlayamaz. Eğer karşısına usta tarafından yapılmış ahşap bir örneğini, bir formunu alırsa, bunu taklit ederek güzel bir iş ortaya çıkarabilir.
Bu, Theory of Forms'un basit ve güzel bir örneğidir.
Kısacası form, bir şeyin iyi yani ideal hâlinin ayrıntılı planıdır. Hâlâ ne olduğu bilinmiyor; ama bize rehber olur. Bizi bu ideal olana ulaştıracak şey ise felsefenin ta kendisidir.