Tarihin en kanlı savaşlarından “Katalon Savaşı”

448’lerden itibaren iki yıl kadar süren Hun siyasî ve askerî hazırlığı tamamlanınca, Attila ilk diplomatik taarruzunu Roma’ya yöneltti. İmparator III. Valentinianus’un kızkardeşi olup, vaktiyle, evlenmek arzusu ile Attila’ya nişan yüzüğü gönderen ve 425’ten beri imparator hukukunu hâiz olduğunu belirlemek üzere “Augusta” unvanı ile anılan, delişmen tabiatlı Honoria’yı zevceliğe kabûl ettiğini bildiren Attila, çeyiz olarak imparatorluğun Honoria’nın hissesine düşen yarısını veya “Augusta”nın kocası sıfatı ile Roma imparatorluğunun idaresine iştirak hakkını istedi. Önce oyalama yolunu tutan Valentinianus ile Aetius’un teklifi nihayet açıkça reddetmeleri, büyük Hun zaferini meşrû duruma soktu. Ren kıyılarındaki Ripuar Frankları ve Vizigotlarla ilgili bir iki anlaşmazlık da savaş havasını olgunlaştırdı.

451 başlarında Orta Macaristan’dan batıya harekete geçen Hun kuvvetlerinin mevcudu, 80-100 bini Hun, bir o kadarıda yardımcı kuvvetler olan müttefik askerleri ile 160-200 bin arası bir kuvvete ulaşmıştı. Hun orduları Mart ayı ortalarına doğru Ren nehrini üç noktadan aşarak Galya’ya girdiği sırada, İtalya’dan yola çıktıktan sonra, Hun düşmanı barbarların sağladığı takviyeler ile 200-250 bin nüfusa ulaşan Aetius kumandasındaki Roma ordusu Galya’da kuzeye doğru hızla ilerliyor; Hun orduları Mettis (Metz)’i (7 Nisan) ve Durocortorum (Reims)’i zaptederek Paris yakınındaki Aurelianum (Orleans) şehrine ulaştığı zaman, Aetius da oraya yetişmiş bulunuyordu. Fakat savaş Attila’nın Hun taktiğine daha uygun gördüğü Katalaunum’da oldu. (20 Haziran 451) Batı dünyasının iki yarısının birbirine yüklendiği, nihayet 24 saat süren ve iki tarafın çok ağır kayıplar verdiği (Jordenes’e göre 165 bin ölü - 6.yy’da yaşamış Romalı bürokrat) muhakkak olan bu büyük savaşta kimin galip geldiği hâlâ münakaşa edilirken, Attila’nın daha kârlı çıktığı görüşü hâkimdir.