Özet :
19. yüzyıl ortalarına kadar tekstil boya ve baskı işlemlerinde kullanılan başlıca renklendiriciler doğal boyarmaddelerdi.
İngiliz Sir William Henry Perkin 1856’da ilk sentetik organik boyarmaddeyi (mauveine) keşfettiğinde ve ürettiğinde
17 yaşında idi. Mauveine’in rengi antik dönemin “Kraliyet moru”na (Tyrian purple) benzemekteydi. Dehası
ve bilim tarihindeki önemli yerinin yanısıra, Perkin çok yönlü bir kişiliğe sahipti. Tüm Perkin ailesi müzik ile ilgiliydi
ve William piyano, keman ve kontrbas çalmayı öğrenmişti. Yağlı boya, çizim, fotoğrafçılık, seyahat ve bahçıvanlıkla
yaşamı boyunca çok ilgilenmiştir. Perkin’in bir üniversiteden hiç bir zaman bir derece ile mezun olmaması çok
ilginç olmakla birlikte birçok üniversite tarafından doktora derecesi ile onurlandırılmıştı. Çok sayıda, ödül, nişan,
madalya ve bilimsel makalelere sahipti. Bu makalede, bir bilim insanı olarak William Henry Perkin’in kişiliği, yaşam
öyküsü ve entellektüel yanları ele alınmıştır.
William Henry Perkin, 12 Mart 1838’de
Büyük Britanya ve İrlanda Kraliçesi Victoria’nın taç
giymesinden üç ay önce dünyaya geldi. İnşaat işleri ve
marangozluk ile uğraşan George Fowler Perkin’in
yedinci çocuğu ve üçüncü oğludur. William ilk eğitimini
evinin yakınındaki özel Arbour Terrace School’da
almıştı. Ailesi Shadwell’in, emrinde uşaklar çalışan en
zengin ailelerinden birisiydi. Perkin ilgi alanları deği-
şik ve geniş olan bir öğrenci idi. Bunlardan birisi 12
yaşında başladığı fotoğrafçılıktı. Eldeki ilk fotoğrafı, 14
yaşındayken kendi çektiği kişisel portresidir
Justus von Liebig’in Giessen Üniversitesi’ndeki
kimya öğretim laboratuarı türünün ilk örneği
idi. Baron von Liebig’in öğretimdeki yenilikleri
Almanya’da ve daha sonra Amerika Birleşik
Devletleri’nde eğitim modeli olmuştu. Liebig’in
Almanya’nın 19. yüzyılın sonuna kadar kimya konusunda
önde gelmesindeki etkisi de önemlidir. Kimyayı
laboratuardan tıp, halk sağlığı, gıda ve tarım (kimyasal
gübreleri keşfi) gibi alanlardaki buluşları ile halka taşı-
mış ve zamanının en ünlü bilim adamı olmuştu(10).
Giessen’deki (Almanya) kimya laboratuarında
dünyanın her yerinden çektiği öğrencilerine
eğitim veren Justus von Liebig’in gözde öğrencisi olan
Hofmann, anilinin yapısını çözen kişidir(11). 19.yüzyı-
lın en önemli organik kimyacılarından birisi olan
öğretmeni Justus Von Liebig’in önerisi üzerine Prens
Albert tarafından 1845 yılında atanan Hofmann, İngiltere’deki
bu ünlü okulun ilk profesörü idi. Taş kömürü
katranı ürünleri üzerinde uzman olup bu maddenin
kimyasal yapısının kinin ve anilin ile aynı olduğunu
tespit etmişti. Hofmann’ın yönetiminde çalışması
Perkin’in diğer araştırma projeleri içinde yer almasını
sağladı. Kimyaya olan büyük ilgisi o derece yüksekti
ki, ailesiyle birlikte yaşadığı evinin arkasında küçük
bir laboratuar kurmuştu.
Bu buluşunun önemini kavramakta gecikmeyen
Perkin kolejdeki çalışmalarına ara verdi ve
anilin morunu ticari olarak üretme kararı aldı. 26
Ağustos 1856’de de bu önemli buluşu için patent aldı.
Daha sonraki adımı ise boyamacı ve baskıcıların dikkatini
bu buluşuna çekmekti. Ancak, tekstil ticareti ve
büyük ölçekli kimyasal üretimi hakkında yeterli deneyimi
yoktu
Mauveine’in rengi Tyrian moruna (antik
çağın kraliyet moru) benziyordu. Çok moda olan bu
renk İngiltere’de Perkin moru olarak anılmıştır. 1857
sonlarına doğru III. Napoleon’un eşi İmparatoriçe
Eugénie “Mauve” renk giymek istemesi, İngitere ve
Fransa’da bu rengin en gözde moda olması Perkin için
gene bir şans oldu. 1862’de Londra’da düzenlenen
Uluslararası Kraliyet Sergisinde yeni renklerle boyanan
kumaşlar büyük ilgi gördü. Profesör Hofmann,
parlak renklerle boyanmış güzel ipeklerin, kaşmirlerin
19. yüzyıl ortalarına kadar tekstil boya ve baskı işlemlerinde kullanılan başlıca renklendiriciler doğal boyarmaddelerdi.
İngiliz Sir William Henry Perkin 1856’da ilk sentetik organik boyarmaddeyi (mauveine) keşfettiğinde ve ürettiğinde
17 yaşında idi. Mauveine’in rengi antik dönemin “Kraliyet moru”na (Tyrian purple) benzemekteydi. Dehası
ve bilim tarihindeki önemli yerinin yanısıra, Perkin çok yönlü bir kişiliğe sahipti. Tüm Perkin ailesi müzik ile ilgiliydi
ve William piyano, keman ve kontrbas çalmayı öğrenmişti. Yağlı boya, çizim, fotoğrafçılık, seyahat ve bahçıvanlıkla
yaşamı boyunca çok ilgilenmiştir. Perkin’in bir üniversiteden hiç bir zaman bir derece ile mezun olmaması çok
ilginç olmakla birlikte birçok üniversite tarafından doktora derecesi ile onurlandırılmıştı. Çok sayıda, ödül, nişan,
madalya ve bilimsel makalelere sahipti. Bu makalede, bir bilim insanı olarak William Henry Perkin’in kişiliği, yaşam
öyküsü ve entellektüel yanları ele alınmıştır.
William Henry Perkin, 12 Mart 1838’de
Büyük Britanya ve İrlanda Kraliçesi Victoria’nın taç
giymesinden üç ay önce dünyaya geldi. İnşaat işleri ve
marangozluk ile uğraşan George Fowler Perkin’in
yedinci çocuğu ve üçüncü oğludur. William ilk eğitimini
evinin yakınındaki özel Arbour Terrace School’da
almıştı. Ailesi Shadwell’in, emrinde uşaklar çalışan en
zengin ailelerinden birisiydi. Perkin ilgi alanları deği-
şik ve geniş olan bir öğrenci idi. Bunlardan birisi 12
yaşında başladığı fotoğrafçılıktı. Eldeki ilk fotoğrafı, 14
yaşındayken kendi çektiği kişisel portresidir
Justus von Liebig’in Giessen Üniversitesi’ndeki
kimya öğretim laboratuarı türünün ilk örneği
idi. Baron von Liebig’in öğretimdeki yenilikleri
Almanya’da ve daha sonra Amerika Birleşik
Devletleri’nde eğitim modeli olmuştu. Liebig’in
Almanya’nın 19. yüzyılın sonuna kadar kimya konusunda
önde gelmesindeki etkisi de önemlidir. Kimyayı
laboratuardan tıp, halk sağlığı, gıda ve tarım (kimyasal
gübreleri keşfi) gibi alanlardaki buluşları ile halka taşı-
mış ve zamanının en ünlü bilim adamı olmuştu(10).
Giessen’deki (Almanya) kimya laboratuarında
dünyanın her yerinden çektiği öğrencilerine
eğitim veren Justus von Liebig’in gözde öğrencisi olan
Hofmann, anilinin yapısını çözen kişidir(11). 19.yüzyı-
lın en önemli organik kimyacılarından birisi olan
öğretmeni Justus Von Liebig’in önerisi üzerine Prens
Albert tarafından 1845 yılında atanan Hofmann, İngiltere’deki
bu ünlü okulun ilk profesörü idi. Taş kömürü
katranı ürünleri üzerinde uzman olup bu maddenin
kimyasal yapısının kinin ve anilin ile aynı olduğunu
tespit etmişti. Hofmann’ın yönetiminde çalışması
Perkin’in diğer araştırma projeleri içinde yer almasını
sağladı. Kimyaya olan büyük ilgisi o derece yüksekti
ki, ailesiyle birlikte yaşadığı evinin arkasında küçük
bir laboratuar kurmuştu.
Bu buluşunun önemini kavramakta gecikmeyen
Perkin kolejdeki çalışmalarına ara verdi ve
anilin morunu ticari olarak üretme kararı aldı. 26
Ağustos 1856’de de bu önemli buluşu için patent aldı.
Daha sonraki adımı ise boyamacı ve baskıcıların dikkatini
bu buluşuna çekmekti. Ancak, tekstil ticareti ve
büyük ölçekli kimyasal üretimi hakkında yeterli deneyimi
yoktu
Mauveine’in rengi Tyrian moruna (antik
çağın kraliyet moru) benziyordu. Çok moda olan bu
renk İngiltere’de Perkin moru olarak anılmıştır. 1857
sonlarına doğru III. Napoleon’un eşi İmparatoriçe
Eugénie “Mauve” renk giymek istemesi, İngitere ve
Fransa’da bu rengin en gözde moda olması Perkin için
gene bir şans oldu. 1862’de Londra’da düzenlenen
Uluslararası Kraliyet Sergisinde yeni renklerle boyanan
kumaşlar büyük ilgi gördü. Profesör Hofmann,
parlak renklerle boyanmış güzel ipeklerin, kaşmirlerin