Şehir ve Bölge Planlama

🕒 Konu sahibi 3 saat önce aktifti
Meslek Disiplinin Tanımı
Şehir planlama mesleğinin konusu en genel anlamda, ülke düzeyinden yerel ölçeğe kadar her türlü yerleşmede fiziksel/mekansal gelişmelerin bir plan/düzen çerçevesinde biçimlenmesine katkıda bulunmaktır. Şehir plancısı, planlı gelişmenin sağlanması için, yerleşmelerin değişiminde etkili olabilecek mekansal, sosyal, demografik, ekonomik ve teknik verilerle estetik, kültürel (tarihi-arkeolojik), doğal/ekolojik etmenleri birlikte değerlendirerek geleceğe yönelik amaç ve hedefleri koyan, uygulama araçlarını ve süreçlerini tanımlayan, karar vericilere alternatif öneriler oluşturan ve bunların uygulanmasında rol alan uzmandır. Plancının uygulamadaki rolü planın parçaları olarak ortaya çıkan projeleri tanımlamak, bu projeleri koordine etmek, yönlendirmek, denetlemek veya projelere dönük danışmanlık hizmetlerini yürütmektir.
Şehir planlamanın konusu mekan, eylem alanı planlamadır. Mekanın ölçeği, ülke ve bölge düzeyinden yerel ölçeğe kadar her türlü yerleşmeyi kapsar. Planlama, ölçeğe dayalı nitelik farklılaşmasının yanısıra, kentsel işleve ya da yerleşmeyi karakterize eden sosyo-ekonomik faktörlere göre niteliğe dayalı olarak da farklılaşmaktadır; metropoller, sanayi kentleri, turizm merkezleri gibi. Bu alanlara yönelik planlama çalışmaları ise niteliklere bağlı olarak farklılaşmaktadır; kent bütünü planı, metropoliten alan bütünü planı, turizm, sanayi vb. sektörel planlamalar gibi.

Şehir ve Bölge Planlama Mesleğinin Çalışma ve Uygulama Alanı
Üst ölçekli ekonomik ve fiziki plan kararları ve politikaları ile yöreye özgü sosyo-ekonomik, kültürel ve doğal veriler de dikkate alınarak belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda mekansal düzenlemeleri belirleyen çeşitli ölçek ve nitelikteki planlar,
Mekansal, sosyal, demografik ve ekonomik vb. içerikli kentsel / kırsal araştırmalar,
Planlama sürecini yönlendirmeye yönelik danışmanlık, kentsel işletmecilik ve proje yönetimi alanlarını da kapsamaktadır.
Şehir planlama, niteliği gereği kamu ve toplum yararını esas alan bir kamu hizmetidir. Şehir plancısı gerek kamu sektöründe gerekse özel sektörde kamu hizmeti veren bir uzmandır.

Meslek Disiplini İçinde Yer Alan Hizmetler
Ülkemiz planlama pratiğinde varolan ve ölçek/nitelik olarak farklılaşan başlıca planlama hizmetleri şunlardır:
Yatırımların ülkesel ölçekte dağılımını belirlemek üzere ülke kalkınma planı hazırlamak (ülkesel yerleşme düzeni planlaması)
Bölge Planı
1/100.000 ölçekli çevre düzeni planları
Kent planları
1/5.000 ölçekli Nazım (imar) planı,
1/1.000 ölçekli uygulama imar planı,
Çeşitli ölçeklerde mevzi planlar ve bunların değişiklikleri ve revizyonları
Kentsel tasarım projeleri
Sektörel planlar; turizm, ulaşım, çevre, sanayi/küçük sanayi planları,
koruma amaçlı imar planları
Gecekondu önleme ve ıslah planları
Toplu konut alanı, yeni yerleşme alanı planlaması
5366 sayılı Yenileme Kanunu çerçevesinde Kentsel Yenileme Projeleri
 
Geri