Kralların oyunu satranç, kendi içinde pek çok detaylı kurala sahip bir oyundur. Bu oyun sırasında yapılabilecek en özel hareketlerden birisi olan rok hareketi ise, kendine has bir kurallar bütününe sahiptir. Peki, satrançta rok nasıl yapılır?
Öncelikli olarak belirtilmesi gereken durum, rok hareketinin 2 çeşit olmasıdır. Bu 2 farklı duruma göre kural kendi çapında değişir;
1. Kısa Rok
En çok uygulanan satranç hamlelerinden bir tanesidir. Kısa rok hamlesi, şah ile şaha yakın olan taraftaki kalenin aynı hamle içinde oynanması sureti ile yapılır. Kısa rok yaparken, öncelikli olarak oyuncunun hamleyi yapacağı el ile şahı alıp, kaleye doğru 2 kare yaklaştırılması hareketi ile şahı bırakması ve şahın diğer tarafında yer alan bitişikteki kareye kalenin getirilmesi söz konusudur. Kale hareket ettirilirken de şaha dokunulan el ile tutulmalı ve doğru kareye bırakılmalıdır.
2. Uzun Rok
Şah taşının diziliş sırasında kendisine uzak konumda bulunan kale tarafına hareket ettirilimesi ile mümkün olan uzun rok, tıpkı kısa rok hareketinde olduğu gibi, temel bir kurala sahiptir. Uzun rok yapacak olan oyuncu, tek eli ile öncelikli olarak şahı alır ve şaha uzak tarafta bulunan kale yönüne doğru 2 kare ilerleyerek şahı bırakır. Ardından oyuncu, aynı el ile kaleyi alır ve şahın diğer tarafında yer alan bitişikteki kareye kaleyi bırakır. Bu şekilde, uzun rok hamlesi tamamlanmış olur.
Rok Hareketi İle İlgili Önemli Hususlar;
* Rok hareketi, şaha ait bir harekettir. Yani kısaca, bu hareket bir şah hareketidir. Bu nedenle de hamle yapılırken ilk olarak şah hareket ettirilir.
* Oyuncuların rok hareketini yaparken tek elleri ile oynamaları gerekir. Bir el ile şahı tutup, bir el ile kaleye dokunmak, kural dışı hamle olacaktır. İlk olarak şaha dokunan oyuncu, 2 kare hareket ettirip bıraktığı şahın ardından, hamleyi yaptığı aynı eli ile kaleye dokunmalı ve oynamalıdır.
* Rok hareketi yapılması için, kale ile şah arasında herhangi bir taş olmamalıdır.
* Rok hareketi yapılmadan önceki hamlelerde şah oynanmış ise, ya da rok yapılacak kale hareket ettirilmiş ise rok hareketi yapılamaz.
* Rok hareketinin yapılacağı istikametteki herhangi bir kare tehdit altında olamaz.
Öncelikli olarak belirtilmesi gereken durum, rok hareketinin 2 çeşit olmasıdır. Bu 2 farklı duruma göre kural kendi çapında değişir;
1. Kısa Rok
En çok uygulanan satranç hamlelerinden bir tanesidir. Kısa rok hamlesi, şah ile şaha yakın olan taraftaki kalenin aynı hamle içinde oynanması sureti ile yapılır. Kısa rok yaparken, öncelikli olarak oyuncunun hamleyi yapacağı el ile şahı alıp, kaleye doğru 2 kare yaklaştırılması hareketi ile şahı bırakması ve şahın diğer tarafında yer alan bitişikteki kareye kalenin getirilmesi söz konusudur. Kale hareket ettirilirken de şaha dokunulan el ile tutulmalı ve doğru kareye bırakılmalıdır.
2. Uzun Rok
Şah taşının diziliş sırasında kendisine uzak konumda bulunan kale tarafına hareket ettirilimesi ile mümkün olan uzun rok, tıpkı kısa rok hareketinde olduğu gibi, temel bir kurala sahiptir. Uzun rok yapacak olan oyuncu, tek eli ile öncelikli olarak şahı alır ve şaha uzak tarafta bulunan kale yönüne doğru 2 kare ilerleyerek şahı bırakır. Ardından oyuncu, aynı el ile kaleyi alır ve şahın diğer tarafında yer alan bitişikteki kareye kaleyi bırakır. Bu şekilde, uzun rok hamlesi tamamlanmış olur.
Rok Hareketi İle İlgili Önemli Hususlar;
* Rok hareketi, şaha ait bir harekettir. Yani kısaca, bu hareket bir şah hareketidir. Bu nedenle de hamle yapılırken ilk olarak şah hareket ettirilir.
* Oyuncuların rok hareketini yaparken tek elleri ile oynamaları gerekir. Bir el ile şahı tutup, bir el ile kaleye dokunmak, kural dışı hamle olacaktır. İlk olarak şaha dokunan oyuncu, 2 kare hareket ettirip bıraktığı şahın ardından, hamleyi yaptığı aynı eli ile kaleye dokunmalı ve oynamalıdır.
* Rok hareketi yapılması için, kale ile şah arasında herhangi bir taş olmamalıdır.
* Rok hareketi yapılmadan önceki hamlelerde şah oynanmış ise, ya da rok yapılacak kale hareket ettirilmiş ise rok hareketi yapılamaz.
* Rok hareketinin yapılacağı istikametteki herhangi bir kare tehdit altında olamaz.