Sanat Terimleri

aRMiNa · Kasım 4, 2011

Sanat Terimleri

AÇIK KOMPOZİSYON (Open Composition) : Resim düzlemi üzerinde betimlenen gerçekliğin

gerçekte resmin sınırları dışında da sürüp giden doğal gerçekliğin bir parçası olduğu izlenimini verecek şekilde kompoze edilmesi. Kapalı kompozisyonun tam karşıtı bir sanatsal davranış biçimidir. Açık kompozisyon

asıl gerçekliğin tüm öğelerini resim düzlemi içine sığdırmayı amaçlamaz. Tersine

böyle bir çabanın olanaksız olduğunu varsayar. Açık kompozisyon doğadaki gerçeklik düzleminin bir kesimini içeren bir çerçeve gibi de düşünülebilir. Rönesans’ın aksine

Barok açık kompozisyonu yeğlemiştir.

AKADEMİZM (Academicism) : Akademizm sözcüğü

bir sanat dalında her türden yeni atılımı yadsıyarak

değişmez olduğu varsayılan onaylanmış

standartlaşmış ilke ve kurallara uygun olarak çalışmak anlamında kullanılır. Yeni sanatsal arayışlara karşı çıkan bir tutumu ifade ettiği için

sözcük olumsuz niteliktedir.

ALLEGORİ (Allegory) : Bir öykü

bir düşünce ya da kavramın figüratif bir simge halinde betimlenişi.

ALTIN ORAN (Golden Section) : “Altın Bölüm” ya da “Altın Kesit” de denir. Herhangi bir geometrik biçimde

varlığı ESTETİK bir üstünlük sayılan ORAN. Parçalar arasındaki orantıda

küçük parçanın büyük parçaya oranı

büyük parçanın bütün parçaya oranına eşittir. Cebirsel olarak; a/b= b/ (a/b) biçiminde ifade edilir. Parçalar arasındaki oranın değeri olan 1.618 ya da ykş. 3/5

“altın sayı” adını alır. Altın Oran geometrik olarak

iki kareden oluşan bir dikdörtgenin köşegeni aracılığıyla kurulur. Antik Çağ’ dan bu yana matematikçilere ve sanat kuramcılarına konu olan Altın Oran

bu adı 19.yy’ da almıştır. Eski Yunanlılar’ ın kısaca bölüm olarak adlandırdıkları bu orana

İtalyan matematikçi Luca Pacioli divina proportine; LEONARDO DA VINCI ise sectio aurea adını vermiştir.Altın Oran’ ın aritmetik

cebir ve geometri özellikleri taşımasının yanısıra

doğada

müzikte ve insan vücudunun organları arasında varolan çeşitli oranlarla da yakın ilişkisi bulunduğu

bütün öteki oranlara üstünlüğününse çeşitlilik içinde birlik özelliğinden kaynaklandığı öne sürülür. Bazı kaynaklara göre

insanlar

Altın Oran’ a yaklaşan orantıları daha çok beğenmektedir.

AMORF ( fr. Amorfe) : BİÇİM’ i belirli bir düzene uymayan. Tanımlanması zor

düzensiz biçimlerde bulunan mineral

madde ya da nesneler için kullanılır.

AMULET (İngilizce) : Kötülükleri uzaklaştırdığına

uğur getirdiğine

hastalıkları iyileştirdiğine ve özel güçlere sahip olduğuna inanılan

doğal ya da insan eliyle yapılmış nesne; bir tür nazarlık ya da muska. Üstte taşınabildiği gibi çeşitli yerlerde de saklanabilir. Değerli taşlar

metaller

hayvan dişleri ve pençeleri gibi pek çok nesne amulet olarak kullanılmıştır. Amuletin kökeni Eski Mısır’a dayanır. Mısırllar kendilerini kötü günlerden

düşmanlardan ve tehlikelerden korumak için SKARABE

engerek başı

sembolik gözler ve KARTUŞ gibi amuletler kullanmıştır. Pek çok uygarlıkta da hematit

yeşim

ametis

LAPİS LAZULİ ve kantaşı gibi taşların kendilerine özgü koruyucu güçleri olduğuna inanılmıştır.Bir inanışa göre mercen

şeytanın evlerdeki kötü etkisini uzaklaştırma gücüne sahiptir. Hristiyanlıkta encolpia denen amulet

haçlar

aziz kemikleri vb. Dinle ilgili RÖLİK’ lerdir. Boyna asılarak taşınanlar periapta

ikiye katlanabilenler pyctacium adını alır.

ANKOSTİK RESİM (Encaustic Painting) : Eriyik halde balmumu BAĞLAYICI ile PİGMENTLERİN karışımından elde edilmiş BOYA’ larla yapılan RESİM türü. Romalı bilgin ve yazar Yaşlı Pilinus’ a (MS 23-79) göre

mermer üstüne yapılan ankostik resimde pigmentler balmumuyla

fildişi üstüne yapılanlarda da (cero- strotum/ cestrotum) bitkisel kökenli saydam zamkla karıştırılıyor

cestrum ya da viriculum adı verilen bir tür SPATULA ile zemine yayılıyordu. Cestrum’ un bir ucu sivri olduğundan fildişi üstüne ince çizgiler de çizilebiliyordu. Cauterium olarak bilinen ve ısıtılarak uygulanan yuvarlak uçlu bir aletle

boyalı zemin üstündeki spatula ve fırça izleri gideriliyordu. Antik Çağ’ daki belli başlı resim tekniklerinden biri olan ankostik resim

MÖ 4. yy’ da YUNAN sanatçı Pausias tarafından yetkinleştirilmişti. Günümüze ulaşan en önemli örnekler

MISIR’ da el- Feyyum Vahası’ nda ROMA dönemine ait mezarlarda bulunan Feyyum Portreleri’ dir (2. yy). Ankostik tekniği erken Hristiyan Sanatı’ nda da ( GEÇ ANTİK) kullanılmış

ancak 8. ve 9. yy’ larda unutulmuştur. 19. yy’ da Fransız koleksiyoncu Kont Caylus’ un (1692- 1765) araştırmaları aracılığıyla canlandırılmak istenmişse de başarılı olunamamıştır. 19. yy’ da Fransa ve İngiltere’ de çeşitli karışımlar denenmiş

alman Ressam Julius Schnorr von Carolsfeld (1794-1872) orijinale en yakın karışımı uygulamıştır. Günümüzde yaygın olmamakla birlikte balmumu ve reçine bağlayıcılı bir karışım kullanılmaktadır.

Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi

Sanat Terimleri

aRMiNa