Safsata ve Türleri

az once ornegini gorduk.:p

birçok safsata türü tanımlanmış ve örneklenmiştir. bazıları;

ad hominem: Bir argümanın doğruluğunun, argümanı geliştiren şahsın kişiliği ile ilgisi olduğu savı. (vikipedi)
Örnek: Freud cinsel sapığın biridir. Dolayısıyla söylediklerini ciddiye almamıza gerek yoktur.

ad populum: Çoğunluğun benimsediğinin doğru olduğu savı.(vikipedi)
Örnek: Hitler'in II. Dünya Savaşına katılmasaydı ABD'ye saldırmayacağını söylemen çok saçma. Herkes bilir ki onun hedefi dünyayı ele geçirmekti.

Niteliksel Adam Karalama (Circumstantial Ad Hominem)
Tanım: Bir kimsenin görüşlerinin yanlış olduğuna dair delil sunmak yerine, o kimsenin niteliklerine (kişiliğine, karakterine, niyetlerine, vasıflarına vs) saldırarak, reddetmek veya karşı iddiada bulunmak.

Örnek 1: Başkan bu konuda haklı olamaz. Çünkü kanının son damlasına kadar liberal.(safsatakılavuzu)



Ya Siyah ya Beyaz Safsatası
(False Dilemma, Black And White Fallacy)

Tanım: Gerçekte çok seçenek olmasına rağmen, karşıdakini iki seçenek arasında bırakmak suretiyle yapılan hata.


Bir Bilen Safsatası
(Argument To Authority, Appeal To Authority)

[Argumentum Ad Verecundiam]

Bu bölümdeki safsatalarda ortak olan nokta, iddiayı kabul ettirmek için, bir otoriteye veya geleneklere, adetlere v.s. başvurulmasıdır.

Örnek 1: Tarih hocam aya inişin bir hile olduğunu söyledi. Ona inanıyorum, çünkü o benden daha fazla tahsil yapmış biri.


İnanca Başvurma Safsatası

(Appeal to Belief)

[Consensus Gentium]

Tanım: Bir fikir ya da iddianın doğruluğunu, insanların çok büyük çoğunluğunun ona inandığını ya da tüm insanların onu bütün zamanlar boyunca benimsediğini savunarak iddia etmekten doğan hata

Örnek : Tanrı vardır. Çünkü insanların büyük bir kısmı onun varlığına inanıyor.


(kaynak: Cinasl Safsata)

Dayatma Safsatası
(Fallacy Of “İs” To “Ought”)

Tanım: Tanımlayıcı anlamlar içeren terimlerin dayatılması suretiyle, bunların kabullenilme zorunluluğunu ortaya koyma iddiası
Örnek 1: “Kapitalizm en iyi ekonomik sistemdir.” Dolayısıyla, tüm toplumlar kapitalizmi benimsemelidir.


Sen de” Safsatası

(Fallacy Of “You Also”, You Too Fallacy)

[Ad Hominem Tu Quoque ]

Tanım: Bir iddiaya cevap vermek yerine, iddia sahibinin söyledikleri ile davranışları tutarlılık içinde olmadığı savıyla karşı iddiada bulunmak.
Örnek 1: İçki içmemem gerektiğini söylüyorsun, ama seni de hiç ayık görmedim.


İspatlama Mecburiyeti Safsatası
(Argument From Ignorance, Burden Of Proof,

[Argumentum Ad Ignorantiam)

Tanım: Bir şeyin yanlışlığının ispatlanamamış olması nedeniyle doğru olduğunu ya da doğruluğunun ispatlanamamış olması nedeniyle yanlış olduğunu ileri sürmek. Bu “Siyah-Beyaz Safsatası”nın özel bir şeklidir. Bu safsata “Bir şey aksi ispatlanamadığı sürece doğrudur” varsayımına dayanır.
Örnek 1: Allah’ın varlığı kimse tarafından kanıtlanmamıştır. Öyleyse Allah yoktur.


Öncesinde Safsatası
(Fallacy of “Previous This” )

[Post Hoc Ergo Propter Hoc]

Tanım: Bir olayın olmasının, belli bir zaman sonra başka bir olaya neden olduğu sonucuna bağlamaktan doğan hatalı çıkarım. Yanlış neden safsatasının özel bir şeklidir. Batıl itikatların temelinde bu safsata yatar.
Örnek 1: Bütün araba kazalarının öncesinde kavşakta siyah bir kedi görülmüştü. Yani, kavşakta bir daha siyah bir kedi gördüğümüzde kesinlikle bir kaza olacak.