1.2.2. Romatoid Artrit (RA)
Sistemik bulgular gösteren özellikle eklemleri tutan ve Ģekil bozukluklarına neden
olan kronik inflamatuar bir hastalıktır. Romatoid artrit, otoimmun hastalıklar grubunda yer
alır. RA’daki asıl patoloji, sinovyal membranın enflamasyonudur. RA, dünya nüfusunun
yaklaĢık % 1’ini etkilemektedir. En sık 30 ile 50 yaĢ arasında görülür. Kadınlarda
erkeklerden 2-3 kat daha sıktır. RA, progresif seyreden ve sakat bırakan bir hastalıktır.
YaĢam süresini azaltır. Ölüm nedenleri aterosklerotik damar hastalıkları, enfeksiyonlar ve
malignitelerdir.6
Etyoloji: Belirgin bir neden bulunamamıĢtır. Genetik yatkınlık, çevresel,
hormonal ve enfeksiyon gibi birçok faktör hastalığı oluĢturan otoimmun
reaksiyonu ortaya çıkarabilir.
Belirtiler ve Bulgular: RA, hastaların % 75’inde yavaĢ ve sinsi olarak baĢlar.
Hastalık remisyon ve alevlenmelerle seyreder. Yorgunluk, hâlsizlik ve yaygın
kas-iskelet ağrıları ilk, ama spesifik olmayan yakınmalardır.
RA bulguları baĢlıca eklem bulguları ve eklem dıĢı bulgular diye iki ana bulguya
ayrılır:
Eklem bulguları
o Sabah tutukluğu, en az bir saat sürer, bazen ilk bulgu olabilir.
o Artrit, eklemlerde ĢiĢme, ağrı, hareket kısıtlılığı ve lokal hassasiyet
Ģeklinde olur.
Eklem dıĢı bulgular
o Romatoid nodüller, ortalama% 30 hastada vardır. Nodüller genelde
dirsek, parmak eklemleri gibi basınç bölgelerinde geliĢir.
Çoğunlukla sert, 2-3 cm çapında ağrısız nodüllerdir. Hastalığın
aktivitesi baskılanınca kaybolur.
o Anemi, trombositoz görülebilir.
o Akciğer tutulumu sıktır.
o Göz kuruluğu,
o Perikardit,
o Raynaud fenomeni, vaskülit, palmar eritem görülebilir.
o Karaciğer enzimleri yükselir.
o Felty sendromu ve karpal tünel sendromu görülür eklem etrafında
osteoporoz, erozyonlar, eklem aralığı daralması ve eklem
deformiteleri görülür.
Resim 1.3: Romatoid artritin evreleri
Tanı Yöntemleri: Serumda romatoid faktör (RF) aranır. Eritrosit
sedimentasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP) ve karaciğer enzimlerine
bakılır. Sinovyal sıvı analizi yapılır.7
Tanı için Amerikan Romatoloji Derneğinin (ACR) hazırladığı tanı ölçütlerinden en az
dördünün bulunması, ağrı ve sabah tutukluğu gibi Ģikâyetlerin en az altı haftadır sürmesi
gerekir. RA tanı ölçütleri;
Sabah tutukluğu,
3’ten fazla eklem tutulumu, eklemde doktor tarafından görülen ĢiĢlik,
El eklemleri tutulumu,
Simetrik artrit (aynı eklemlerin vücudun her iki tarafında da tutulması),
Deri altı nodüller, Romatoid faktör pozitifliği,
Röntgende erozyonlardır.
Tedavi: Temel amaç, ağrı ve inflamasyonun giderilmesidir. Tedavinin diğer
amaçları doku yıkımının önlenmesi, fonksiyonun sürdürülmesi, hastanın
çevreye ve topluma uyumunun sağlamasıdır.
Sistemik bulgular gösteren özellikle eklemleri tutan ve Ģekil bozukluklarına neden
olan kronik inflamatuar bir hastalıktır. Romatoid artrit, otoimmun hastalıklar grubunda yer
alır. RA’daki asıl patoloji, sinovyal membranın enflamasyonudur. RA, dünya nüfusunun
yaklaĢık % 1’ini etkilemektedir. En sık 30 ile 50 yaĢ arasında görülür. Kadınlarda
erkeklerden 2-3 kat daha sıktır. RA, progresif seyreden ve sakat bırakan bir hastalıktır.
YaĢam süresini azaltır. Ölüm nedenleri aterosklerotik damar hastalıkları, enfeksiyonlar ve
malignitelerdir.6
Etyoloji: Belirgin bir neden bulunamamıĢtır. Genetik yatkınlık, çevresel,
hormonal ve enfeksiyon gibi birçok faktör hastalığı oluĢturan otoimmun
reaksiyonu ortaya çıkarabilir.
Belirtiler ve Bulgular: RA, hastaların % 75’inde yavaĢ ve sinsi olarak baĢlar.
Hastalık remisyon ve alevlenmelerle seyreder. Yorgunluk, hâlsizlik ve yaygın
kas-iskelet ağrıları ilk, ama spesifik olmayan yakınmalardır.
RA bulguları baĢlıca eklem bulguları ve eklem dıĢı bulgular diye iki ana bulguya
ayrılır:
Eklem bulguları
o Sabah tutukluğu, en az bir saat sürer, bazen ilk bulgu olabilir.
o Artrit, eklemlerde ĢiĢme, ağrı, hareket kısıtlılığı ve lokal hassasiyet
Ģeklinde olur.
Eklem dıĢı bulgular
o Romatoid nodüller, ortalama% 30 hastada vardır. Nodüller genelde
dirsek, parmak eklemleri gibi basınç bölgelerinde geliĢir.
Çoğunlukla sert, 2-3 cm çapında ağrısız nodüllerdir. Hastalığın
aktivitesi baskılanınca kaybolur.
o Anemi, trombositoz görülebilir.
o Akciğer tutulumu sıktır.
o Göz kuruluğu,
o Perikardit,
o Raynaud fenomeni, vaskülit, palmar eritem görülebilir.
o Karaciğer enzimleri yükselir.
o Felty sendromu ve karpal tünel sendromu görülür eklem etrafında
osteoporoz, erozyonlar, eklem aralığı daralması ve eklem
deformiteleri görülür.
Resim 1.3: Romatoid artritin evreleri
Tanı Yöntemleri: Serumda romatoid faktör (RF) aranır. Eritrosit
sedimentasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP) ve karaciğer enzimlerine
bakılır. Sinovyal sıvı analizi yapılır.7
Tanı için Amerikan Romatoloji Derneğinin (ACR) hazırladığı tanı ölçütlerinden en az
dördünün bulunması, ağrı ve sabah tutukluğu gibi Ģikâyetlerin en az altı haftadır sürmesi
gerekir. RA tanı ölçütleri;
Sabah tutukluğu,
3’ten fazla eklem tutulumu, eklemde doktor tarafından görülen ĢiĢlik,
El eklemleri tutulumu,
Simetrik artrit (aynı eklemlerin vücudun her iki tarafında da tutulması),
Deri altı nodüller, Romatoid faktör pozitifliği,
Röntgende erozyonlardır.
Tedavi: Temel amaç, ağrı ve inflamasyonun giderilmesidir. Tedavinin diğer
amaçları doku yıkımının önlenmesi, fonksiyonun sürdürülmesi, hastanın
çevreye ve topluma uyumunun sağlamasıdır.