Romalılarda İsimler

ROMALILAR’DA ADLAR

Romalılar’da 3 ad vardı: TRIA NOMINA; pronomen/kişisel ad; nomen/klanını, bağlı olduğu grup; cognoman/ailesini belirtirdi (konyomen diye okunur). Yani ad+sülalesi+ailesi GAIUS JULIUS CAESAR: Julius sülalesinden ve Caesar ailesinden Gaius dur.

Adları hep –IUS/US ile biterdi. A.D. 2. YY’dan sonra da bir de lakap almaya başladılar. (Cicero: nohut/nohut kadar, Crassus :yağlı , yağlı adam gibi),

Konabilecek çok az isim vardı: en ünlüleri: AULUS, DECIMUS, LUCIUS, MARCUS, NUMERIUS, SEXTUS, SERVIUS, TITUS, TIBERIUS

Kızlara kişisel ad /ilk ad verilmezdi, evlenene kadar ya babasının ya da erkek kardeşi varsa onun adının feminel halini kullanırdı; Julius’un kız kardeşi julia, Antonius’un Antonia olurdu. Evlendiklerinde de ayni şekilde kocalarının ismini alırlardı. İmparatorluk döneminden sonra da kadınlar da lakap almağa başladılar. Böylece birinci, ikinci veya maior/büyük, minor/küçük ‘ün yerine direk lakapla daha kolay ayırt edilmeye başlandılar.

Bazı bilindik Romalı adları:

AGRIPPA:Agrios+hippos; vahşi+at ; AGRIPPINA
ANTONINUS:Yunanca’da anthos yalnız başına :çiçek ; antoninus:değerli, paha biçilemez ANTONIA, ANTONINA, ANTHONY
AQULINUS:Aguila:kartal
AUGUSTUS:Augere:büyütmek,çoğaltmak dan büyük, yüce AUGUSTA,AUGUSTINA
AURELIUS:Aureus:altınla kaplı, altın gibi
BRUTUS:ağır
CAECILIA:caecus :kör; CECILIA
CAESAR:Caesaries:saç ;saçlı
CATUS:zeki, akıllı GAUIUS;CATO
CASSIUS:boş, boşuna
CELSUS:Uzun
CICERO: Nohut (bu konuya döneceğim CLK)
CLAUDIUS:Topal; CLAUDIA
CORNELIUS:Cornu+belli: Boynuz+savaş ;savaşçı CORNELIA
DECIMUS: onuncu
DOMITIANUS:Domus:ev,evcil DOMITIA
FABIANUS:FABIAN
FELIX: MUTLU
FLAVIANUS: FLAVUS/SARI :SARIŞIN
FLORIANUS: ÇİÇEK,FLORIANA
GAIUS: BU ADIN ORJİNİ BELLİ DEĞİL
GALLUS: HOROZ
GERMANUS: KARDEŞ; GERMANA
GORDIANUS:GORDİUMLU, evet bizim Gordion
HADRIANUS: ADRIATİKLİ, Hadria:Adriatik Denizine adını veren İtalya kenti
HORATIUS: SAAT; HORACE
HORTENSIA: BAHÇE ORTANCA
LUCIUS: IŞIK
LONGINUS: UZUN
MARCELLUS:MARS/MARS’IN ; MARCELLA,MARCELINA, MARCUS
MARINUS:DENİZDEN; MARINA
MAXIMILIANUS:EN BÜYÜK/YÜCE MAXIMUS
NERO: KUVVETLİ
NERVA:KUVVET
OCTAVIANUS: SEKİZİNCİ
OVIDIUS: KOYUN
PAULINUS:MÜTEVAZİ; PAULUS.PAUL,PAULINA
POMPEIUS:BEŞ,BEŞİNCİ
PONTIUS: PONTOSLU; Bizim Karadeniz kıyıları/aynı zamanda :deniz
QUINTILIANUS: BEŞİNCİ; QUINTILLUS,QUINTINA,QUINTUS
SENECA: YAŞLI
SEPTIMUS:YEDİNCİ
SERGIUS: HİZMETKAR
SEXTILIUS: ALTINCI
TACITUS:SESSİZ
TIBERIUS: TİBERLİ
TITUS:TITEL’I OLAN. ONURLU
VALENTINIANUS: SAĞLIKLI
VARIUS:ÇEŞİTLİ/ÇOK YÖNLÜ
VESPASIANUS: BATILI /VEYA ARI
VITUS:YAŞAM VITA

Celal KÜÇÜK / Kuşadası
(TMGT 1974, İstanbul 1977)​