Tüm çeşitlerinin yapısında karbon, hidrojen, oksijen ve azot bulunurken bazı-
larında kükürt ve fosfor da bulunabilir.
Proteinler hücrenin temel yapı maddesidir. Enzimlerin ve hormonların yapısı-
na katıldıklarından dolayı düzenleyici olarak ta görev yaparlar. Proteinler ayrıca özel
savunma molekülleri olan antikorların da yapısına katılırlar.
Vücuda yeterli karbonhidrat ve yağ alınmadığında enerji verici olarak kullanılırlar.
1 gramı 4,3 kcal enerji verir
Proteinlerin monomerleri (yapı taşları) amino asitlerdir.
* Amino asitlerin yapısında karbon (C) atomuna bağlı bir karboksil (- COOH)
grubu, bir amino grubu (- NH2), hidrojen ve radikal (R) grup bulunur.
* Radikal grup değişkendir ve amino asit çeşitliliğini oluşturur.
* Amino asitler birbirlerine peptit bağlarıyla bağlanır.
* Peptit bağının oluşumu sırasında su çıkışı gerçekleşir
* Proteinler DNA kontrolünde ribozomlarda sentezlenirler.
Canlnlılarda proteinlerin
farklı olmasında kullanılan
amino asitlerin çeşidi,
sayısı ve dizilişlerinin farklı
olması etkilidir.Bilinen 20
çeşit amino asitin 12 çeşidi
insanlar tarafından dönü-
şüm reaksiyonlarıyla üretilebilir.
İnsanlarca üretilemeyen
8 çeşit amino asite temel
(esansiyel) amino asitler
denir. Bütün amino asitler bitkiler tarafından sentezlenebilir
İki amino asitin birleşmesiyle oluşan moleküle dipeptit, çok sayıda aminoasitin
birleşmesiyle oluşan moleküle ise polipeptit veya protein denir. Proteinler hem
hayvansal hem de bitkisel kaynaklı besinlerle vücuda alınabilirler.
* Proteinlerin organizmadaki önemli etkileri şöyledir:
* Proteinler hücre yapımında ve dokuların onarımında görev alırlar.
* Hücre zarının yapısına katılarak madde geçişlerinde görev yaparlar.
* Antikor yapısına katılarak vücudun bağışıklığında görev alırlar.
* Hemoglobin yapısına katılarak solunum gazlarının taşınmasında görev alırlar.
* Kan proteinlerinden albümin ve globulini oluşturarak kanın ozmotik basıncının
düzenlenmesinde, fibrinojenin yapısına katılarak kan pıhtılaşmasında
görev alırlar.
Hücre içi ve dışı sıvıların pH değişimlerini dengeleyerek homeostasının (kararlı
iç denge) korunmasında rol oynarlar. Zorunlu durumlarda enerji kaynağı olarak
kullanılırlar. Isıtma, yüksek basınç ve tuz derişimi gibi çevresel faktörler proteinlerin
yapısının bozulmasına neden olur. Bu olaya denatürasyon denir.
larında kükürt ve fosfor da bulunabilir.
Proteinler hücrenin temel yapı maddesidir. Enzimlerin ve hormonların yapısı-
na katıldıklarından dolayı düzenleyici olarak ta görev yaparlar. Proteinler ayrıca özel
savunma molekülleri olan antikorların da yapısına katılırlar.
Vücuda yeterli karbonhidrat ve yağ alınmadığında enerji verici olarak kullanılırlar.
1 gramı 4,3 kcal enerji verir
Proteinlerin monomerleri (yapı taşları) amino asitlerdir.
* Amino asitlerin yapısında karbon (C) atomuna bağlı bir karboksil (- COOH)
grubu, bir amino grubu (- NH2), hidrojen ve radikal (R) grup bulunur.
* Radikal grup değişkendir ve amino asit çeşitliliğini oluşturur.
* Amino asitler birbirlerine peptit bağlarıyla bağlanır.
* Peptit bağının oluşumu sırasında su çıkışı gerçekleşir
* Proteinler DNA kontrolünde ribozomlarda sentezlenirler.
Canlnlılarda proteinlerin
farklı olmasında kullanılan
amino asitlerin çeşidi,
sayısı ve dizilişlerinin farklı
olması etkilidir.Bilinen 20
çeşit amino asitin 12 çeşidi
insanlar tarafından dönü-
şüm reaksiyonlarıyla üretilebilir.
İnsanlarca üretilemeyen
8 çeşit amino asite temel
(esansiyel) amino asitler
denir. Bütün amino asitler bitkiler tarafından sentezlenebilir
İki amino asitin birleşmesiyle oluşan moleküle dipeptit, çok sayıda aminoasitin
birleşmesiyle oluşan moleküle ise polipeptit veya protein denir. Proteinler hem
hayvansal hem de bitkisel kaynaklı besinlerle vücuda alınabilirler.
* Proteinlerin organizmadaki önemli etkileri şöyledir:
* Proteinler hücre yapımında ve dokuların onarımında görev alırlar.
* Hücre zarının yapısına katılarak madde geçişlerinde görev yaparlar.
* Antikor yapısına katılarak vücudun bağışıklığında görev alırlar.
* Hemoglobin yapısına katılarak solunum gazlarının taşınmasında görev alırlar.
* Kan proteinlerinden albümin ve globulini oluşturarak kanın ozmotik basıncının
düzenlenmesinde, fibrinojenin yapısına katılarak kan pıhtılaşmasında
görev alırlar.
Hücre içi ve dışı sıvıların pH değişimlerini dengeleyerek homeostasının (kararlı
iç denge) korunmasında rol oynarlar. Zorunlu durumlarda enerji kaynağı olarak
kullanılırlar. Isıtma, yüksek basınç ve tuz derişimi gibi çevresel faktörler proteinlerin
yapısının bozulmasına neden olur. Bu olaya denatürasyon denir.
