-
- Katılım
- Nisan 7, 2020
-
- Mesajlar
- 15,382
-
- Tepkime puanı
- 4,452
-
- Puanları
- 354
Pandemiyle birlikte küçük büyük herkesin uyku düzeninin bozulduğunu belirten Prof. Dr. Derya Uludüz, “Birçoğumuz için geç saatlerde yatmak artık alışkanlığa dönüştü. Oysa bu durum sağlığımız için ciddi bir tehdittir” dedi.
Pandemiyle birlikte küçük büyük herkesin uyku düzeninin bozulduğunu belirten Prof. Dr. Derya Uludüz, “Birçoğumuz için geç saatlerde yatmak artık alışkanlığa dönüştü. Oysa bu durum sağlığımız için ciddi bir tehdittir” dedi.
Düzenli ve kaliteli uyku, fiziksel ve ruhsal sağlığın olmazsa olmazıdır. Ancak uyku kalitesi kadar uykuya geçiş zamanı ile uyku süresinin de çok önemli olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, geç uyumanın sağlığa olumsuz etkilerine şöyle dikkat çekti…
GENLER DE ETKİLİ OLUYOR
Aslında gece geç yatmamızda genlerimizin de rolü var. İç saatimiz çeşitli genlerin salgıladığı proteinler tarafından çalıştırılıyor. Bazı genlerde etkilenme vücudun iç biyolojik saatini yavaşlatır ve insanların gece geç saatlere kadar uyanık kalmasına neden olur. Örneğin bilim insanları uyku bozukluğu olan kişilerde biyolojik saatte rol oynayan CRY1 geninin etkilendiğini keşfetti. Ancak yapılacak yaşam tarzı değişiklikleriyle, bu genetik eğilimler pekala kontrol altına alınabiliyor.
NELERE YOL AÇIYOR?
■ Diyabet: Uyku saatlerinizi geçirdiğinizde geç saatlerde yemek yemek, Tip 2 diyabet riskini artırır. Çünkü biyolojik saat glikozun vücutta metabolize edilme şeklini etkiler. Glikoz seviyeleri gün boyunca doğal olarak düşmeli ve gece en düşük noktaya ulaşmalıdır.■ Obezite: Gece geç saatte yatmak, vücudun doğal hormonlarını etkiler. Biyolojik ritmi bozulmuş insanlarda tokluk hissini sağlayan leptin hormonu azalır, açlığı teşvik eden ghrelin hormon seviyeleri artar. Dolayısıyla hormonların dengesizliği kilo alımına neden olur. Araştırmalara göre geceleri uyanık olan insanlar daha sağlıksız besinler tüketir. Ayrıca günde 7 saatten daha az uyuyan insanların daha fazla kilo alma eğilimi ve obezite riskleri artar. Uykusuz geceler ayrıca sindirim sistemine de zarar verebilir, çünkü gece boyunca vücudun glikozu temizleme şekli değişir. Bu, uzun vadede diyabet veya böbrek yetmezliği gibi sağlık sorunlarına neden olur.
■ Zayıf bağışıklık: Uyku, bağışıklık sisteminizi etkiler. Eğer hastalanmaya başlıyorsanız ve iyi bir gece uykusu çekmiyorsanız, hastalığa veya enfeksiyonlara karşı savaşmak için yeterli savunmayı gösteremezsiniz. Özellikle grip salgınları ve soğuk algınlıklarının yaygın olduğu kış mevsiminde geceleri uyumaya dikkat edin.
■ Depresyon: Gece geç yatan kişilerde depresyon belirtileri daha fazladır. Depresyonlu kişilerin beyin aktivitesi uyku ve uyanıklıkta sağlıklı kişilere göre farklı görünür. Gündüzleri iç biyolojik saatimiz uykuya direnç gösterir ve daha heyecanlıdır. Geceleri ise bu dalgalanmalar yok olur ve uyku teşvik edilir. Ancak depresyonu olan kişilerde bu ritimler bozulmuştur. Akşamları yükselen melatonin işe yaramaz ve kortizol seviyeleri geceleri düşmek yerine sürekli yüksek kalır. Öyle ki, şimdilerde birçok ülkede antidepresanlar yerine sirkadiyen ritme odaklanmış depresyon tedavileri uygulanıyor. Depresyonlu kişiler, bir hafta parlak ışığa maruz kalıyor ve bir tam gün boyunca da uyanık bırakılıyor. Bu yöntemlerle iç saatin yeniden düzenlenmesi sağlanmaya çalışılıyor. Amerikan Psikiyatri Birliği, ışık tedavisinin mevsimsel olmayan depresyonu tedavi etmede antidepresanlar kadar etkili olduğunu söylüyor.
■ Beyinsel işlevlerde bozulma: Geç uyuyan kişilerin beyni farklı bir fizyolojik yapıya sahiptir. Alman araştırmacılar bunu bir çalışmayla ortaya koydu. Erken saatte uyananların, gece geç yatanların ve dengesiz bir uyku düzenine sahip olanların beyin görüntülemeleri incelendi. Tüm gruplar arasında gece uykusuz kalanların, beyninde sinir hücreleri arasındaki iletişimi kolaylaştıran ak madde miktarının azaldığı görüldü. Ak madde azlığı, depresyon ve normal bilişsel işlevlerin bozulmasıyla ilişkilidir. Sınavlar için sabahlarken ya da fazla mesai yaparken başarılı sonuçlar alacağınızı düşünebilirsiniz. Ama gece uykusuzluğu, veriminizi oldukça düşürür, öğrenme ve hafıza işlevlerinizi azaltır.