PHP'de Açıklamalar
PHP kodu yazarken yazdığınız kodlar ile ilgili yada yaptığınız iş ile ilgili olarak yazmak istediğiniz açıklamalar veya hatırlatıcı notlar olabilir. Unutmayınız ki iyi kodlanmış bir sayfada açıklama satırlarını programcılar her zaman kullanmaktadır.
Tek bir satırdaki açıklamalar için # yada // , birden fazla satırı açıklama satırı yapmak için /* ve */ kullanılır. Unutmayın açıklamalar çalıştırılmaz, programda göz ardı edilir. Onlar sadece hatırlatıcı yada açıklayıcı notlar için kullanılır.
Değişkenler
Bilindiği üzere değişkenler o an için değer saklamak için kullanılırlar. Bu değerler metinler, sayılar yada diziler olabilir ve program akışı içerisinde istediğiniz kadar kullanıp değerini değiştirebilirsiniz.
PHP'de kullanılan değişkenlerin önünde $ işareti kullanılır. Yeni başlayanlar için bu işareti unutmamalarını aksi halde programın istediğiniz gibi çalışmayacağını hatırlatırız.
Aşağıda tanımlanmış birkaç değişken ve ona atanmış farklı değerler görmektesiniz.
Görüldüğü üzere birkaç değişken tanımlayıp onlara istediğimiz değerleri atadık. Öncesinde bunun ne tür bir değer saklayacağını söylemedik. Çünkü PHP, değişkene atanan değere göre türünü otomatik olarak kendisi ayarlamaktadır. Böyle bir işlemi kuralcı bir dilde yaptığınızda, kullandığınız değişkenin türünü belirtmediğinizden size hata verecektir. Bu yönüyle php bize oldukça esneklik kazandırmaktadır.
Bir değişkenin adını belirlerken aşağıdaki kurallara dikkat etmelisiniz.
Not: PHP dilinde büyük küçük harf ayrımı olduğunda $adi ile $Adi değişkenlerinin aynı olmadığını unutmayınız.
Değişkenlerle İlgili Örnekler
Örnek 1: Tanımlı iki sayının toplamını bulup farklı şekillerde ekrana yazdıralım.
echo fonksiyonunda kullanılan virgül (,) ile nokta (.) arasındaki farkı tekrar hatırlatmak gerekirse:
Virgül (,) parametreleri ayırmak için kullanılır.
Nokta (.) değişkenleri birleştirip tek bir değere dönüştürmek için kullanılır.
Aritmetiksel işlemler ise çift tırnak içinde gerçekleşmez. Zira aritmetiksel operatörler (+, -, *, /) ekrana yazılması gereken karakterler olarak algılanır.
Örnek 2: Tanımlı olan ad ve soyad değerlerini ekranda yan yana gösterelim.
Örnek 3: Tanımlı olan 3 sayıyı toplam değişkenine katalım.
Örnek 4: Farklı türdeki tanımlı değişkenleri birleştirip sayfaya yazalım.
Bu kodu çalıştırdığımızda ekranda kayan bir yazı görmekteyiz. Burada şunu görmekteyiz: echo ile sayfaya yazdırılan değerler aslında sayfanın kaynak koduna yazdırılıyor. Bunun anlamı şudur: Eğer echo ile sayfaya html kodları yazdırılırsa bunlar tarayıcı tarafından yorumlanarak ekranda gösterilir.
Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise çift tırnaklar içinde yazılan html parametrelerine atanan değerler tek tırnak içinde yazılmaktadır. Zira bu şekilde tırnakların karışması engellenmiş oluyor. Bunu sağlamanın öteki yolu ise tek tırnaklar yerine önüne \ koymak şartıyla çift tırnak kullanmaktır. Aşağıdaki koda dikkat ediniz.
Örnek 5: Yarıçapı tanımlanmış bir dairenin alanını ve çevresini sabit tanımlı pi değeri ile hesaplayıp ekrana yazdıralım.
Dikkat edilirse sabiti kullanırken önüne $ koymadık.
Örnek 6: Tanımlı olan sayı büyüklüğünde yine tanımlı olan başlığı ekranda gösterelim.
Yukarıdaki kodları çalıştırdıktan sonra sayfanın kaynak koduna dikkat ediniz.
Eğer echo ile kaynak koda yazdırdığınız ifadelerin kaynak kodda alt alta görünmesini istiyorsanız yazdırılan değerin sonun \n (new line-yeni satır) ifadesini ekleyiniz. Aynı örneği aşağıdaki gibi çalıştırıp sayfa kaynağına bakınız.
Operatörler
Aritmetik İşlem Operatörleri
Matematiksel hesaplamaları yapmak için kullanılan operatörlerdir.
Operatör : +
Açıklama : Toplama
Operatör : -
Açıklama : Çıkarma
Operatör : *
Açıklama : Çarpma
Operatör : /
Açıklama : Bölme
Operatör : %
Açıklama : Mod Alma
Operatör : ++
Açıklama : Bir Arttırma
Operatör : --
Açıklama : Bir Azaltma
% operatörü bir sayının başka bir sayıya bölümünden kalanı vermektedir.
++ operatörü bir değişkenin değeri 1 arttırmakta, -- ise 1 azaltmaktadır. Ancak bunun kullanımına dikkat ediniz. Zira $a++ ile ++$a farklı sonuçlar verebilir. Çünkü $a++ ifadesi önce $a değişkenini kullan sonra 1 arttır anlamına gelmektedir. ++$a ifadesi ise önce 1 arttır sonra kullan anlamına gelmektedir.
Atama Operatörleri
Operatör = Örnek Kullanım $a=3; Açık Kullanımı $a=3;
Operatör += Örnek Kullanım $a+=$b; Açık Kullanımı $a=$a+$b;
Operatör -= Örnek Kullanım $a-=$b; Açık Kullanımı $a=$a-$b;
Operatör *= Örnek Kullanım $a*=$b; Açık Kullanımı $a=$a*$b;
Operatör /= Örnek Kullanım $a/=$b; Açık Kullanımı $a=$a/$b;
Operatör .= Örnek Kullanım $a.=$b; Açık Kullanımı $a=$a.$b;
Operatör %= Örnek Kullanım $a%=$b;Açık Kullanımı $a=$a%$b;
PHP'de nokta (.) değişkenleri birleştirip tek bir değer oluşturmak için kullanılır. Virgül (,) ise bir fonksiyona gönderilen parametreleri ayırmak için kullanılır. Nokta (.) PHP'de ondalıklı sayılarda ondalık kısmını ayırmak için de kullanılır.
Karşılaştırma Operatörleri
Op. Açıklama
==
Eşittir
<
Küçüktür
>
Büyüktür
<=
Küçük Eşittir
>=
Büyük Eşittir
!=
Eşit Değildir
<>
Eşit Değildir (Farklıdır)
Mantıksal Operatörler
Op. Açıklama
&&
ve
||
veya
!
Değil
Not: && yerine and sözcüğü, || yerine or sözcüğü de kullanılabilir.
Kaynak : phpdefteri.com
PHP kodu yazarken yazdığınız kodlar ile ilgili yada yaptığınız iş ile ilgili olarak yazmak istediğiniz açıklamalar veya hatırlatıcı notlar olabilir. Unutmayınız ki iyi kodlanmış bir sayfada açıklama satırlarını programcılar her zaman kullanmaktadır.
Tek bir satırdaki açıklamalar için # yada // , birden fazla satırı açıklama satırı yapmak için /* ve */ kullanılır. Unutmayın açıklamalar çalıştırılmaz, programda göz ardı edilir. Onlar sadece hatırlatıcı yada açıklayıcı notlar için kullanılır.
Kod:
<?php
echo "Merhaba Dünya!"; # buradan sonrası açıklama satırıdır
$tarih="01.05.2010"; // satırın sadece bu kısmı açıklama satırıdır
# bu satırın tamamı açıklama satırıdır
// bu satırın da tamamı açıklama satırıdır
/*
Bu kısımda ise birden
fazla satır
açıklama satırı olarak
tanımlanmıştır
*/
echo "<br><b>Tarih</b>: "; /* bu araya açıklama ekledik */ echo $tarih;
// echo $sonuc; <- kodun çalışmasını istemediğimiz için açıklama satırı yaptık.
?>Değişkenler
Bilindiği üzere değişkenler o an için değer saklamak için kullanılırlar. Bu değerler metinler, sayılar yada diziler olabilir ve program akışı içerisinde istediğiniz kadar kullanıp değerini değiştirebilirsiniz.
PHP'de kullanılan değişkenlerin önünde $ işareti kullanılır. Yeni başlayanlar için bu işareti unutmamalarını aksi halde programın istediğiniz gibi çalışmayacağını hatırlatırız.
Aşağıda tanımlanmış birkaç değişken ve ona atanmış farklı değerler görmektesiniz.
Kod:
<?php
$metin="Merhaba Dünya!";
$sayi=27;
?>Görüldüğü üzere birkaç değişken tanımlayıp onlara istediğimiz değerleri atadık. Öncesinde bunun ne tür bir değer saklayacağını söylemedik. Çünkü PHP, değişkene atanan değere göre türünü otomatik olarak kendisi ayarlamaktadır. Böyle bir işlemi kuralcı bir dilde yaptığınızda, kullandığınız değişkenin türünü belirtmediğinizden size hata verecektir. Bu yönüyle php bize oldukça esneklik kazandırmaktadır.
Bir değişkenin adını belirlerken aşağıdaki kurallara dikkat etmelisiniz.
- Bir değişkenin adı harfle yada _ ile başlamalıdır.
- Değişken isimlerinde boşluk bırakılmamalıdır. Boşluğun yerine _ işareti kullanabilirsiniz.
- Bir değişkenin isminde a-z, A-Z, 0-9 ve _ karakterlerinin dışında başka bir karakter kullanamazsınız.
Not: PHP dilinde büyük küçük harf ayrımı olduğunda $adi ile $Adi değişkenlerinin aynı olmadığını unutmayınız.
Kod:
<?php
$metin="Merhaba Dünya!";
$Metin="Hello World!";
$adi_soyadi="Ali KAVAK";
$sayi_1=27;
$sayi_2=15;
echo $Metin; // sayfaya Hello World! Yazar.
?>Değişkenlerle İlgili Örnekler
Örnek 1: Tanımlı iki sayının toplamını bulup farklı şekillerde ekrana yazdıralım.
Kod:
<?php
$sayi1=23;
$sayi2=42;
$sonuc=$sayi1+$sayi2;
echo $sonuc; // ekrana 65 yazar.“
echo "<br>";
echo $sayi1+$sayi2; // ekrana 65 yazar
echo "<br>";
echo "Sonuc=",$sonuc; // ekrana Sonuc=65 yazar
echo "<br>";
echo "Sonuc=".$sonuc; // ekrana Sonuc=65 yazar
echo "<br>";
echo "Sonuc=$sonuc"; // ekrana Sonuc=65 yazar
echo "<br>";
echo "Sonuc=",$sayi1+$sayi2; // ekrana Sonuc=65 yazar
echo "<br>";
echo "Sonuc=".($sayi1+$sayi2); // ekrana Sonuc=65 yazar
echo "<br>";
echo "Sonuc=$sayi1+$sayi2"; // ekrana Sonuc=23+42 yazar. Çünkü aritmetik işlemler çift tırnak içinde yapılamaz. + operatör olarak değil, ekran yazılması gereken bir karakter olarak algılanır.
echo "<br>";
echo "$sayi1+$sayi2=",$sayi1+$sayi2; // ekrana 23+42=65 yazar
?>echo fonksiyonunda kullanılan virgül (,) ile nokta (.) arasındaki farkı tekrar hatırlatmak gerekirse:
Virgül (,) parametreleri ayırmak için kullanılır.
Nokta (.) değişkenleri birleştirip tek bir değere dönüştürmek için kullanılır.
Aritmetiksel işlemler ise çift tırnak içinde gerçekleşmez. Zira aritmetiksel operatörler (+, -, *, /) ekrana yazılması gereken karakterler olarak algılanır.
Örnek 2: Tanımlı olan ad ve soyad değerlerini ekranda yan yana gösterelim.
Kod:
<?php
$adi="Fuat";
$soyadi="Ocak";
$adisoyadi_1=$adi." ".$soyadi; // ad , boşluk ve soyad birleştirip tek değer olarak atanıyor
$adisoyadi_2="$adi $soyadi"; // string içerisinde ad ve soyad kullanılıyor
// aşağıdaki kodların herbiri ekrana Fuat Ocak yazar
echo $adi." ".$soyadi; // echo ya tek parametre veriliyor
echo "<br>";
echo "$adi $soyadi"; // echo ya tek parametre veriliyor
echo "<br>";
echo $adisoyadi_1;
echo "<br>";
echo $adisoyadi_2;
echo "<br>";
echo $adi," ",$soyadi; // echo ya 3 parametre veriliyor
?>Örnek 3: Tanımlı olan 3 sayıyı toplam değişkenine katalım.
Kod:
<?php
$toplam=11;
$sayi1=5;
$sayi2=7;
$sayi3=14;
$toplam+=$sayi1; // toplam değişenine sayi1 katılıyor
$toplam+=$sayi2; // toplam değişenine sayi2 katılıyor
$toplam+=$sayi3; // toplam değişenine sayi3 katılıyor
echo "Toplam=$toplam"; // ekrana Toplam=37 yazar
?>Örnek 4: Farklı türdeki tanımlı değişkenleri birleştirip sayfaya yazalım.
Kod:
<?php
$boyut=7;
$renk="green";
$acilis="<marquee><i>";
$kapanis="</i></marquee>";
$metin="Nasipse gelir hintten yemenden nasip değilse ne gelir elden!";
$tam_metin="<font size='$boyut' color='$renk'>".$acilis.$metin.$kapanis."</font>";
echo $tam_metin;
?>Bu kodu çalıştırdığımızda ekranda kayan bir yazı görmekteyiz. Burada şunu görmekteyiz: echo ile sayfaya yazdırılan değerler aslında sayfanın kaynak koduna yazdırılıyor. Bunun anlamı şudur: Eğer echo ile sayfaya html kodları yazdırılırsa bunlar tarayıcı tarafından yorumlanarak ekranda gösterilir.
Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise çift tırnaklar içinde yazılan html parametrelerine atanan değerler tek tırnak içinde yazılmaktadır. Zira bu şekilde tırnakların karışması engellenmiş oluyor. Bunu sağlamanın öteki yolu ise tek tırnaklar yerine önüne \ koymak şartıyla çift tırnak kullanmaktır. Aşağıdaki koda dikkat ediniz.
Kod:
$tam_metin="<font size=\"$boyut\" color=\"$renk\">".$acilis.$metin.$kapanis."</font>";Örnek 5: Yarıçapı tanımlanmış bir dairenin alanını ve çevresini sabit tanımlı pi değeri ile hesaplayıp ekrana yazdıralım.
Kod:
<?php
define("pi",3);
$r=4;
$alan=pi*$r*$r;
$cevre=2*pi*$r;
echo "<strong>Alan=</strong>$alan<br>";
echo "<strong>Çevre=</strong>$cevre";
?>Dikkat edilirse sabiti kullanırken önüne $ koymadık.
Örnek 6: Tanımlı olan sayı büyüklüğünde yine tanımlı olan başlığı ekranda gösterelim.
Kod:
<?php
$sayi=3;
$metin="Bir musibet bin nasihattan iyidir.";
echo "<h$sayi>$metin</h$sayi>";
$sayi=5;
echo "<h$sayi>$metin</h$sayi>";
$sayi=1;
echo "<h$sayi>$metin</h$sayi>";
?>Yukarıdaki kodları çalıştırdıktan sonra sayfanın kaynak koduna dikkat ediniz.
Eğer echo ile kaynak koda yazdırdığınız ifadelerin kaynak kodda alt alta görünmesini istiyorsanız yazdırılan değerin sonun \n (new line-yeni satır) ifadesini ekleyiniz. Aynı örneği aşağıdaki gibi çalıştırıp sayfa kaynağına bakınız.
Kod:
<?php
$sayi=3;
$metin="Bir musibet bin nasihattan iyidir.";
echo "<h$sayi>$metin</h$sayi>\n";
$sayi=5;
echo "<h$sayi>$metin</h$sayi>\n";
$sayi=1;
echo "<h$sayi>$metin</h$sayi>\n";
?>Operatörler
Aritmetik İşlem Operatörleri
Matematiksel hesaplamaları yapmak için kullanılan operatörlerdir.
Operatör : +
Operatör : -
Operatör : *
Operatör : /
Operatör : %
Operatör : ++
Operatör : --
% operatörü bir sayının başka bir sayıya bölümünden kalanı vermektedir.
++ operatörü bir değişkenin değeri 1 arttırmakta, -- ise 1 azaltmaktadır. Ancak bunun kullanımına dikkat ediniz. Zira $a++ ile ++$a farklı sonuçlar verebilir. Çünkü $a++ ifadesi önce $a değişkenini kullan sonra 1 arttır anlamına gelmektedir. ++$a ifadesi ise önce 1 arttır sonra kullan anlamına gelmektedir.
Kod:
<?php
$a=15;
$b=6;
$c=$a++; // $c=15 değerini alır sonra $a=16 olur
$d=++$a; // $a=16+1=17 oldu ve $d=17 değerini aldı.
$e=$a%$b; // $a=17 nin $b=6 ya bölümünden kalanı hesaplar. $e=5 değerini alır
$f=$b--; // $f=6 değerini alır sonra $b=6-1=5 olur
$g=--$b; // $b=5-1=4 oldu ve $g=4 değerini aldı.
$h=++$a-$b++; // $a=17+1=18 oldu, $h=18-4=14 değerini aldı ve $b=4+1=5 oldu
$i=($a--)+(--$b); // $b=5-1=4 oldu, $i=18+4=22 değerini aldı ve $a=18-1=17 oldu
echo "a=$a b=$b c=$c d=$d e=$e f=$f g=$g h=$h i=$i";
?>Atama Operatörleri
Operatör = Örnek Kullanım $a=3; Açık Kullanımı $a=3;
Operatör += Örnek Kullanım $a+=$b; Açık Kullanımı $a=$a+$b;
Operatör -= Örnek Kullanım $a-=$b; Açık Kullanımı $a=$a-$b;
Operatör *= Örnek Kullanım $a*=$b; Açık Kullanımı $a=$a*$b;
Operatör /= Örnek Kullanım $a/=$b; Açık Kullanımı $a=$a/$b;
Operatör .= Örnek Kullanım $a.=$b; Açık Kullanımı $a=$a.$b;
Operatör %= Örnek Kullanım $a%=$b;Açık Kullanımı $a=$a%$b;
Kod:
<?php
$a=15;
$b=6;
$a+=$b; // $a=15+6=21
$a-=$b; // $a=21-6=15
$a*=$b; // $a=15*6=90
$a/=$b; // $a=90/6=15
$a.=$b; // $a=15.6=156
$a%=$b; // $a=156%6=0
echo "a=$a b=$b";
?>PHP'de nokta (.) değişkenleri birleştirip tek bir değer oluşturmak için kullanılır. Virgül (,) ise bir fonksiyona gönderilen parametreleri ayırmak için kullanılır. Nokta (.) PHP'de ondalıklı sayılarda ondalık kısmını ayırmak için de kullanılır.
Kod:
<?php
$adi="Ahmet";
$soyadi="Erkişi";
// $adi ve $soyadi değişkenleri arasına boşluk eklenerek birleştirilip tek bir değer oluşturuluyor bu değer $adi_soyadi değişkenine atanıyor.
$adi_soyadi=$adi." ".$soyadi;
$boyu=187;
$kilosu=89.5; // Ondalıklı bir sayı ataması yapılıyor
// Burada echo fonksiyonuna ekrana yazması için iki parametre verilmiştir. $adi_soyadi ve <br>
echo $adi_soyadi,"<br>";
// Burada echo fonksiyonuna tek parametre verilmiştir. Çünkü tüm değerler birleştirilip tek bir değer olarak echo fonksiyonuna gönderiliyor.
echo "Boyu: ".$boyu."<br>Kilosu: ".$kilosu;
?>Karşılaştırma Operatörleri
Op. Açıklama
==
<
>
<=
>=
!=
<>
Mantıksal Operatörler
Op. Açıklama
&&
||
!
Not: && yerine and sözcüğü, || yerine or sözcüğü de kullanılabilir.
Kaynak : phpdefteri.com