2.4.1. Parathormon
Parathormon kanda kalsiyum seviyesini yükseltici etkiye sahiptir. Bu hormon kandaki
kalsiyum düzeyinin normalin altına düĢmeye baĢlaması durumunda salgılanmaya baĢlar. Bu
hormonun etkileri Ģunlardır.17
Kemikten kalsiyum ve fosfor salınmasını hızlandırır, kana geçiĢini sağlar.
Böbrekleri etkileyerek böbrek tubuluslarından (borucuk) kalsiyumun geri
emilimini hızlandırır ve kana geçiĢini sağlar. Böylece kalsiyumun idrarla atılımı
engellenir. Fosfatın böbreklerden geri emilimi azaltılır.
Ġnce bağırsaklardan kalsiyumun emilimini hızlandırır. Bu etkinin oluĢabilmesi
için D3 vitaminine ihtiyaç vardır. Parathormonun etkisiyle D3 vitamininden
böbreklerde kalsitriol (antitetanik) denilen bir madde sentezlenir. Sentezlenen
bu madde bağırsaklardan kalsiyum emilimini hızlandırır ve fosfor atılmasını
artırır.
Parathormon yeterince salgılanmazsa kandaki kalsiyum seviyesi düĢer; buna bağlı
olarak kaslarda, bilhassa el ve yüz kaslarında kasılmalar, tetani görülür. Bu kasılma larenks
kaslarında olursa solunum engellenir ve ölüme neden olabilir. Parathormonun fazlalığında,
kemiklerden kalsiyum salımı fazla olur ve kemiklerdeki kalsiyum deposu boĢaltılarak kana
verilir. Böylece kemikler kolayca bükülür ve kırılır.
Kan kalsiyum seviyesinin düzenlenmesi
Resim 2.5: Kandaki kalsiyum seviyesinin düzenlenmesi
Kalsitonin ve parathormon birbirine zıt etkiyle çalıĢarak kandaki kalsiyum seviyesini
düzenler. Kandaki kalsiyum seviyesi yükseldiğinde parathormonun salgılanması yavaĢlarken
kalsitonin miktarı artar. Kalsiyumun kandan kemiklere geçiĢi ve böbreklerden atılımı
hızlanırken bağırsaklardan emilimi yavaĢlatılır ve kalsiyum seviyesi düĢürülür. Kandaki
kalsiyum seviyesi düĢtüğünde ise parathormonun salgılanması artar, kalsitonin miktarı azalır. 18
Kalsiyumun kemiklerden kana geçiĢi ve bağırsaklardan emilimi hızlanırken
böbreklerden atılımı azaltılır ve böylece kandaki kalsiyum seviyesi yükseltilir.
Parathormon kanda kalsiyum seviyesini yükseltici etkiye sahiptir. Bu hormon kandaki
kalsiyum düzeyinin normalin altına düĢmeye baĢlaması durumunda salgılanmaya baĢlar. Bu
hormonun etkileri Ģunlardır.17
Kemikten kalsiyum ve fosfor salınmasını hızlandırır, kana geçiĢini sağlar.
Böbrekleri etkileyerek böbrek tubuluslarından (borucuk) kalsiyumun geri
emilimini hızlandırır ve kana geçiĢini sağlar. Böylece kalsiyumun idrarla atılımı
engellenir. Fosfatın böbreklerden geri emilimi azaltılır.
Ġnce bağırsaklardan kalsiyumun emilimini hızlandırır. Bu etkinin oluĢabilmesi
için D3 vitaminine ihtiyaç vardır. Parathormonun etkisiyle D3 vitamininden
böbreklerde kalsitriol (antitetanik) denilen bir madde sentezlenir. Sentezlenen
bu madde bağırsaklardan kalsiyum emilimini hızlandırır ve fosfor atılmasını
artırır.
Parathormon yeterince salgılanmazsa kandaki kalsiyum seviyesi düĢer; buna bağlı
olarak kaslarda, bilhassa el ve yüz kaslarında kasılmalar, tetani görülür. Bu kasılma larenks
kaslarında olursa solunum engellenir ve ölüme neden olabilir. Parathormonun fazlalığında,
kemiklerden kalsiyum salımı fazla olur ve kemiklerdeki kalsiyum deposu boĢaltılarak kana
verilir. Böylece kemikler kolayca bükülür ve kırılır.
Kan kalsiyum seviyesinin düzenlenmesi
Resim 2.5: Kandaki kalsiyum seviyesinin düzenlenmesi
Kalsitonin ve parathormon birbirine zıt etkiyle çalıĢarak kandaki kalsiyum seviyesini
düzenler. Kandaki kalsiyum seviyesi yükseldiğinde parathormonun salgılanması yavaĢlarken
kalsitonin miktarı artar. Kalsiyumun kandan kemiklere geçiĢi ve böbreklerden atılımı
hızlanırken bağırsaklardan emilimi yavaĢlatılır ve kalsiyum seviyesi düĢürülür. Kandaki
kalsiyum seviyesi düĢtüğünde ise parathormonun salgılanması artar, kalsitonin miktarı azalır. 18
Kalsiyumun kemiklerden kana geçiĢi ve bağırsaklardan emilimi hızlanırken
böbreklerden atılımı azaltılır ve böylece kandaki kalsiyum seviyesi yükseltilir.