Fobi nedir? Nedenleri ve tedavi yolları nelerdir?
Bir çeşit kaygı bozukluğu türlerinden biri olan fobi kişinin belirli bir duruma, canlı-cansız varlığa veya mekana yönelik hissettiği ileri derecedeki korku hali olarak tanımlanır. Fobisi olan bireyler belirli tehlikeleri gerçekte duyulmasından daha fazla tehdit edici olarak algılar, tehlikeli olarak kabul edilen bu gibi durumlardan yüksek düzeyde kaçınır. Böyle kişiler fobinin nesnesiyle karşı karşıya kaldıklarında çok büyük sıkıntı yaşarlar. Bu durum kendini bir panik hali ve dehşet hissi olarak gösterebilmektedir.
Kaç çeşit fobi vardır?
Fobiler genelde iki temel kategoride değerlendirilir :
Özgül fobiler:
Özgül ve belirli nitelikte olan canlı-cansız cisim, mekan ya da aktiviteye yönelik olarak aşırı korku duyma durumudur. Aşağıda verdiğimiz örnekler bu tür fobilerin en sık karşı karşıya gelinen türleridir:
– Köpek, örümcek ve yılan ve benzeri hayvanlarla karşılaşma, yüksek bir yere çıkma, suya girme gibi durumlar özgül fobiye örnektir
– Karmaşık fobiler:
Sosyal fobi ve agorafobi’de olduğu gibi bireyin korku ve kaygısı sadece bir nesneye yönelik değil, birbirinden farklı birçok alana yönelik olmasıdır .
– Sosyal fobi (sosyal kaygı bozukluğu):
– Sosyal fobi (sosyal kaygı bozukluğu):
Bireyin belirli sosyal şartlarda ileri derecede kaygı duyması durumu olarak tanımlanmaktadır . Sosyal fobi konferanslar , düğünler gibi kişinin kendini yabancı hissedebileceği ortamlarda ve topluluk önünde konuşma gibi tüm dikkatlerin kendisinde olduğunu düşündüğü eylemlerde ortaya çıkan aşırı kaygılı olma hali olarak tanımlanır. Bu bireylerin bilinçaltındaki düşünce insanlar tarafından yanlış anlaşılma , alaya alınma veya gülünç duruma düşme şeklindeki kendini göstermektedir . Sonuç olarak birey kabiliyeti olup başarı gösterebileceği halde pek çok alandan kendisini soyutlar. Sosyal fobi genelde ergenlik çağı ile erken erişkinlik dönemlerinde görülmektedir .
– Agorafobi (açık alan korkusu):
– Agorafobi (açık alan korkusu):
Agorafobi kişinin kolaylıkla kaçıp kurtulamayacağını düşündüğü mekanlarda var olmaktan kaçınması ve bu mekanlarda bulunduğu sırada ileri düzeyde kaygı yaşaması olarak tanımlanır. Agorafobide dolmuş , otobüs gibi kapalı mekanlar, alışveriş merkezleri ve sinema gibi alanlarda bulunmaktan kaçınma davranışı oldukça belirgindir. Agorafobi her zaman panik nöbetlerini barındıran bir durumdur. Kişi panik geçirdiğinde yalnız olmaktan korkar. Bu yüzden agorafobi hastası yanında bir başkası olmadan evden çıkmak istemeyebilir, doktora ve hastaneye ulaşamayacağı mahallerde bulunmaktan kaçınabilmektedir.
Fobilere ne sıklıkla rastlanır?
Toplumun yaklaşık %8 ila %18’inde herhangi bir fobinin mevcut olduğu tespit edilmiştir . Fobiler kadınlarda daha sık görülür . Basit fobiler genelde çocukluk dönemlerinde ortaya çıkar.
Fobide ne gibi belirtiler görülür?
Korku nesnesiyle karşı karşıya gelindiğinde kontrol edilemeyen bir kaygı duyma. Korku nesnesinden elden geldiğince kaçma hali, bazı hastalar ise korku nesnesini zihninde canlandırdığında dahi ileri derecede korku duyup rahatsız olabilir .
Fobi hastalığınız olabilir mi?
Aşağıdaki durumlardan en az biri hakkında yüksek düzeyde kaygı duyuyorsanız, bir tür fobiniz olması muhtemel olabilir :
• Evden dışarıya çıkma
• Evde tek başına kalma
• Metroyu kullanma, köprü veya altgeçitlerden geçme
• Kuyruk veya sırada bekleme
• Kalabalık ortamlarda bulunma
• Sinema, asansör , dolmuş ve bunun gibi kapalı alanlarda bulunma
• Belli bir nesneyle karşılaşma durumu
Bir çeşit kaygı bozukluğu türlerinden biri olan fobi kişinin belirli bir duruma, canlı-cansız varlığa veya mekana yönelik hissettiği ileri derecedeki korku hali olarak tanımlanır. Fobisi olan bireyler belirli tehlikeleri gerçekte duyulmasından daha fazla tehdit edici olarak algılar, tehlikeli olarak kabul edilen bu gibi durumlardan yüksek düzeyde kaçınır. Böyle kişiler fobinin nesnesiyle karşı karşıya kaldıklarında çok büyük sıkıntı yaşarlar. Bu durum kendini bir panik hali ve dehşet hissi olarak gösterebilmektedir.
Kaç çeşit fobi vardır?
Fobiler genelde iki temel kategoride değerlendirilir :
Özgül fobiler:
Özgül ve belirli nitelikte olan canlı-cansız cisim, mekan ya da aktiviteye yönelik olarak aşırı korku duyma durumudur. Aşağıda verdiğimiz örnekler bu tür fobilerin en sık karşı karşıya gelinen türleridir:
– Köpek, örümcek ve yılan ve benzeri hayvanlarla karşılaşma, yüksek bir yere çıkma, suya girme gibi durumlar özgül fobiye örnektir
– Karmaşık fobiler:
Sosyal fobi ve agorafobi’de olduğu gibi bireyin korku ve kaygısı sadece bir nesneye yönelik değil, birbirinden farklı birçok alana yönelik olmasıdır .
– Sosyal fobi (sosyal kaygı bozukluğu):
– Sosyal fobi (sosyal kaygı bozukluğu):
Bireyin belirli sosyal şartlarda ileri derecede kaygı duyması durumu olarak tanımlanmaktadır . Sosyal fobi konferanslar , düğünler gibi kişinin kendini yabancı hissedebileceği ortamlarda ve topluluk önünde konuşma gibi tüm dikkatlerin kendisinde olduğunu düşündüğü eylemlerde ortaya çıkan aşırı kaygılı olma hali olarak tanımlanır. Bu bireylerin bilinçaltındaki düşünce insanlar tarafından yanlış anlaşılma , alaya alınma veya gülünç duruma düşme şeklindeki kendini göstermektedir . Sonuç olarak birey kabiliyeti olup başarı gösterebileceği halde pek çok alandan kendisini soyutlar. Sosyal fobi genelde ergenlik çağı ile erken erişkinlik dönemlerinde görülmektedir .
– Agorafobi (açık alan korkusu):
– Agorafobi (açık alan korkusu):
Agorafobi kişinin kolaylıkla kaçıp kurtulamayacağını düşündüğü mekanlarda var olmaktan kaçınması ve bu mekanlarda bulunduğu sırada ileri düzeyde kaygı yaşaması olarak tanımlanır. Agorafobide dolmuş , otobüs gibi kapalı mekanlar, alışveriş merkezleri ve sinema gibi alanlarda bulunmaktan kaçınma davranışı oldukça belirgindir. Agorafobi her zaman panik nöbetlerini barındıran bir durumdur. Kişi panik geçirdiğinde yalnız olmaktan korkar. Bu yüzden agorafobi hastası yanında bir başkası olmadan evden çıkmak istemeyebilir, doktora ve hastaneye ulaşamayacağı mahallerde bulunmaktan kaçınabilmektedir.
Fobilere ne sıklıkla rastlanır?
Toplumun yaklaşık %8 ila %18’inde herhangi bir fobinin mevcut olduğu tespit edilmiştir . Fobiler kadınlarda daha sık görülür . Basit fobiler genelde çocukluk dönemlerinde ortaya çıkar.
Fobide ne gibi belirtiler görülür?
Korku nesnesiyle karşı karşıya gelindiğinde kontrol edilemeyen bir kaygı duyma. Korku nesnesinden elden geldiğince kaçma hali, bazı hastalar ise korku nesnesini zihninde canlandırdığında dahi ileri derecede korku duyup rahatsız olabilir .
Fobi hastalığınız olabilir mi?
Aşağıdaki durumlardan en az biri hakkında yüksek düzeyde kaygı duyuyorsanız, bir tür fobiniz olması muhtemel olabilir :
• Evden dışarıya çıkma
• Evde tek başına kalma
• Metroyu kullanma, köprü veya altgeçitlerden geçme
• Kuyruk veya sırada bekleme
• Kalabalık ortamlarda bulunma
• Sinema, asansör , dolmuş ve bunun gibi kapalı alanlarda bulunma
• Belli bir nesneyle karşılaşma durumu