Türk Dili ve Edebiyatı Özel İsimler Nasıl Yazılır?

Özel İsimler Nasıl Yazılır? Özel isimler nelerdir ve nasıl yazılırlar? Özel isimlerin özellikleri, yazılmaları ile ilgili dilbilgisi kuralları hakkında bilgi ÖZEL ADLARIN YAZILIŞI 1- Özel Adların Yazılışı; a- Kişi ad ve soyadları, takma adlar (mahlas) büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Ahmet Haşim Server Bedi (Peyami Safa) Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman) b- Ünvan ve lakap gruplarının da sözcükleri büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Gazi Amca Elif Hanım Çaka Bey Sultan Fatih Doktor Suat Gözübüyük Öğretmen Selim Yozgat Profesör Faruk Kadri Timurtaş Yüzbaşı Mustafa Alan Kemal’in Şükrü Manav Hayrettin Çakırların Ali c- Din ve mitolojide geçen özel adlar büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Allah Tanrı Cebrail Zeus UYARI: Tanrı özel ad olmadığı zaman küçük yazılır. ÖRNEK: Eski Türklerin tanrıları…. ç- Güneş, Ay ve Dünya sözcükleri gerçek anlamlarında bir astronomi terimi olarak kullanılıyorsa ilk harfi büyük yazılır. Mecazlı kullanılmışsa “küçük harfle başlar. Diğer gezegenler zaten başka anlamda kullanılmadığı için özel ad anlamını korurlar. ÖRNEKLER: Doğrusu o ayda yılda bir gelir. , İngiltere’ye güneş batmayan ülke derler. Bu olayı görünce dünyam karardı. Gerçekte Dünya Güneş’in etrafında döner. Geceleri Ay doğar. Merkür Jüpiter. 2) Yer Adlarının Yazılışı a- Ülke adları büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Türkiye Almanya Pakistan b- Ülke adlarından önce veya sonra gelen idari yapı veya sistemi anlatan kelimeler de büyük harfle yazılır. ÖRNEKLER: Türkiye Cumhuriyeti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti c- İki veya daha çok sözcükten yapılarak takısız tamlama veya sıfat tamlaması oluşturan Türkçe yer adlan (il, şehir, köy, mahalle, semt) bitişik yazılır ve büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Çanakkale İncesu Karakız Karşıyaka Beşiktaş ç- (Dağ, ova, deniz, su, ırmak, çay) gibi adlarla birleşerek takısız tamlama veya sıfat tamlaması oluşturan yer adlan bitişik yazılır ve büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Akçadağ Uludağ Kızılırmak Akdeniz Acıgöl İncesu Karacaova d- (Dağ, deniz, göl, ırmak, şehir) gibi sözcüklerle belirtisiz isim tamlaması kuran birinci sözcük ikinci sözcüğün coğrafi kavramım veriyorsa ikinci sözcüğün baş harfi küçük yazılır. Ankara şehri Marmara denizi Tuna nehri Abant gölü Ağrı dağı Eğer birinci sözcük ikinci sözcüğün coğrafi kavramını vermiyorsa ikinci sözcüğün baş harfi büyük yazılır. ÖRNEKLER: Van Gölü Konya Ovası Çanakkale Boğazı e- Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak sözcüklerinin baş harfleri büyük yazılır. ÖRNEKLER:
Yunus Emre Mahallesi Kızılay Meydanı Fevzi Çakmak Bulvarı Nene Hatun Caddesi Bilir Sokağı 3) Kuruluş Adlarının Yapılışı a- Kurum, kuruluş, işletme, kooperatifi, ortaklık, okul, birlik ve derneklerin resmi adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar. ÖRNEKLER: Milli Eğitim Bakanlığı Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Devlet İstatistik Enstitüsü Ankara Fen Lisesi Okul Koruma Derneği Namık Kemal İlkOkulu Aile Birliği b- Kurum ve kuruluş adlarında yer alan sözcükler söz içinde cins isim olarak da geçebilir. Bu durumda küçük harfle yazılırlar. ÖRNEKLER: Gazetede radyo ve televizyon programları var. Bugün edebiyat fakültesinin açılışı yapıldı. UYARILAR: 1- Birtakım kurum ve kuruluş adlarının yazılışı kalıplaşmıştır. Bunlarda yaygınlaşan yazımları tercih edilir. ÖRNEKLER: İçişleri Bakanlığı Yükseköğretim Kurulu Cumhurbaşkanlığı Genelkurmay Başkanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü Türk Hava Yolları Devlet Demir Yolları 2- Yabancı Özel Adların Yazılışı: a- Latin asıllı alfabe kullanan ülkelerle ilgili özel adlar genellikle olduğu gibi yazılır. ÖRNEKLER: Beethoven Byron New York b- Bazı yabancı özel adlar ise Türkçe söylenişlerine göre yazılır. ÖRNEKLER: İsveç Lozan Napolyon c- Yabancı yazılışa göre yazılan özel adlara getirilen Türkçe ekler özel adın Türkçe okunuşuna göre getirilir. ÖRNEKLER: Bordeaux’ya (Bordo) Haubert’den (Flober) Andre Gide’in (Andre Cid)