Osmanlı devleti niçin gelişip sanayileşemedi?.

Osmanlı inatla bir yandan sömürge düzenine karşı çıkıyor, bir yandan da sürekli toprak kayıpları veriyordu. Zamanla ortaya çıkan ağır siyasi, askeri ve ekonomik buhranlar ve toprak kayıpları neticesinde Avrupa sömürge devletleriyle bırakın rekabeti, insan sermayesi dahi sürekli tükeniyordu.

Vahşi dünya Osmanlı’ya iki alternatif sunuyordu. Ya sömürge düzenini kuracak ya da içeriyi sömürecekti. Rusya ikisini de yapan ülke oldu. Sanayileşmenin bedelini toplumlara ödetemeyecek kadar insani bir düzen kuran Osmanlı ikisini de yapmadı. Çevresini saran kurtlarla, kurtlaşmadan mücadele etmeyi tercih etmişti. Keza, bütün dünya da acı bir süreçtir kapitalizme geçiş. Sanayileşme bedelsiz olmazdı. Nitekim, İngiltere sömürge düzeninden sonra ağır bir açlık ve sefalet bırakmıştı geriye.

Sanayileşmenin insanı insanlıktan, tabiatı tabiatlıktan çıkartacak ve insanın Allah’la, vahiyle olan bağlantılarını kopartacak gayri insani düzenine imza atmaktansa anka kuşu misali yanmayı ve küllerinden yeniden doğmayı denedi. Evet denilebilir ki; Osmanlının batışı bile muhteşemdi.

Şimdi o kül nerede? Hangi diyarda? Henüz bilmiyoruz.

Bildiğimiz bir şey varsa o da: Osmanlının arkasında bıraktığı boşluk doldurulamadı. O boşluğun yerini zülüm aldı. Arkasından kan ve gözyaşı hiç dinmedi.

Ancak insanlık bu haksızlık ve zulüm düzeni devam ettikçe, Osmanlı yoksa bile insanlık yeni bir Osmanlı icad emek zorunda kalacaktır.

Nerede mi ?

Kim o ruhu, dinamizmi gösterir, hak ederse ve sahip çıkarsa onun toprağında boy verecek. Adı artık Osmanlı mı olur başka bir şey mi olur onu bilemem.


Alıntı.