Osman Gazi Dönemi

Konu sahibi son olarak 2617 gün önce görüldü
Osman Gazi dönemi
osmangazi.jpg

İlk dönem Osmanlı tarihinin kronolojisi oldukça karışıktır; ancak Halil İnalcık’ın araştırmaları, Osman Gazi’nin faaliyetlerini aydınlatmıştır.

Halil İnalcık,Koyunhisarı Muharebesi’ni de Osmanlı devletinin kuruluş tarihi olarak kabul eder.Osman Gazi, 1258’de doğdu; 1281’de, babası Ertuğrul Gazi öl düğünde, arkasında üç oğul bıraktı: Gündüz,Saru Yatı (Savcı) ve Osman Bey.


Osman Bey,yaşça kardeşlerin en küçüğü idi.Ancak atılganlığı ve lider karakterliyle ön plana çıktığı için,Ertuğrul Gazi'nin sağlığında babasının vekilliğini de yapıyordu. Osman Bey, bu yüzden 1281'de, kardeşlerinin itirazı olmadan aşiretin başına geçti.

Osman Bey, babasından devraldığı aşireti kısa zamanda bir beyliğe dönüştürdü. Halefleri, Osman Gazi’nin kurduğu beyliğj dünyanın en büyük imparatorluğu haline getirdiler.


İznik'te Lefke kalesi


1323'e kadar Osmanlı Beyliği'nin sınırlarını gösteren harita.


Batı kaynaklı bir gravürde,Osman Gazi'nin Bizanslılardan fethettiği bir kalede,halkın canını bağışlayışı.

osman-gazi-4.png

Batı kaynaklı bir 19.Yüzyıl gravüründe Bursa

osman-gazi-5.png


Bir 19.Yüzyıl gravüründe Bilecik görüntüsü

osman-gazi-6.png

Bir Moğıol askeri

Bu imparatorluk da,kurucusunun ismini alarak Osmanlı devleti veya Ormanlı İmparatorluğu diye anıldı.

Osman Gazi, amcasını neden öldürdü?

Osmanlı devletinin ilk hükümdarı olan Osman Bey, Ertuğrul Gazi’nin en küçük oğlu olmasına rağmen, ağabeylerinin itirazı olmadan beyliğin başına geçmiş; bu yüzden de kardeşler arasında bir çatışma olmamıştı.

Ancak Osman Bey, kendi hükümdarlığını çekemeyen ve aleyhine çalışan amcası Dündar Bey’ı 1300’lu yılların başında öldürmek zorunda kaldı. Bu hanedan içerisinde dökülen ilk kandı.
Osman Gazi, ilk nereleri fethetti?

Osmanlı İmparatorluğu’nun dayandığı ‘kurucu’ aşiret,Ertuğrul Gazi zamanında. Döğüt ile Domaniç arasında buluyordu.

Osmanlı bu dönemde çevrede bulunan ve bir kısmı Türkiye Selçuklu sultanına vergi veren, 'tekfur' adıyla anılmakta olan Bizans valileriyle barış içerisindeydi.

Bu dostluk o kadar ileriydi ki, aşiret yaylağa çıktığı zaman,ağırlıklarını Bilecik'te emanet olarak bırakırlardı.
Osman Bey aşiretin başına geçtiğinde. ilk yıllarında Çevredeki tekfurlarla iyi ilişkileri devam ettirdi. Ancak İnegöl Tekfuru aleyhinde faaliyette bulununca, Osman Gazı, 1284’te İnegöl'ü fethetmek üzere harekete geçti.

İnegöl Tekfuru, Osman Gazi'nin üzerine doğru geldiğini haber alınca. Ermeni Derbendi'nde (Pazarkoy) pusu kurdu. Meydana gelen savaşta Osman Gazi’nin yeğeni Bay Koca şehit düştü.

Osman Gazı, bu muharebeden kısa bir sure sonra,İnegöl yakınlarındaki Kulaca kalesini fethetti. Bu durum İnegöl ve karacahisar tekfurlarının Osmanlı karşısında birleşmelerine yol açtı.

1288’de Ekizce’de meydana gelen muharebede. Osman Gazi’nin kardeşi Saru Yatu şehit düştü. Osman Gazı kısa bir sure sonra,İnegöl'e bir baskın yaparak tekfuru öldürdü. Ardından da 1288'de Karacahisar'ı fethetti.

Osman Gazi. 1288’de Karacahisar'ı fethettiğinde, burayı kendisine merkez edindi. Osmanlı Beyliğinin ilk merkezi, Eskişehir'e 7 kilometre uzaklıkta sarp bir tepe üzerinde bulunan ve bugün mevcut olmayan Karacahisar Kalesi’dir.

1299’da beyliğin merkezi, yeni fethedilen Bilecik’e ardından da,Yenişehir fethedildiğinde buraya kaydırıldı. Bursa,1326'da fethedilinceye kadar,Yenişehir. Osmanlı Beyliğinin merkezi olarak kaldı.

Koyunhisar Muharebesi’ne nasıl gelindi?

Osman Gazi, merkezi Yenişehir’i güvence altına almak için, Marmaracık ve Koyunhisar kaleleri üzerine bir sefer yapmış,tekfurları itaat altına almıştı. Bu harekâttan sonra, Osman Gazi 1302’de İznik Seferı’ne çıktı.İznik yakınlarına bir havale kulesi yaptırttı. İznik çevresi suyla dolu surlarla korunuyordu. Osman Gazi, bu yüzden şehri uzun süreli bir kuşatma sonucu,İznik'in aklıktan teslim olmalarını sağlamayı düşünmüştü.

Bizans kuvvetlerinin harekete geçtiğini haber alan Osman Gazi, çevredeki Türkmenleri toplayarak düşmanı karşılamak üzere hareket etti.

Heteriarch Mouzalon'un komutasındaki Bizaans ordusu,İstanbul’dan gelen askerlerden, bölgedeki Bizans tekfurlarının birliklerinden ve paralı asker kuvvetini oluşturan Alanlardan meydana geliyordu. Ordunun mevcudu iki bin kişiydi ve çoğunluğu piyade idi.

Bu muharebenin meydana geldiği yer,Halil İnalcıkın,araştırmalarına kadar,hep karıştırılmıştır. Koyunhisar Yalova’ya gelmeden önceki tepede bulunan bir kaledir.

Bursa’ya yakın Dimbos üzerinde, bir başka Koyunhisarı daha vardır ve bu ikisi karıştırılmaktadır. Osmanlı’nın öncü kuvvetleriyle Bizans ordusu, önce Koyunhisarı’nda çatışmışlar ardından asıl muharebe Yalova’da meydana gelmiştir...

Koyunhisar Muharebesi’nin Önemi nedir?

Halil İnalcık. Osmanlı tarihinin ilk devirlerindeki dönüm noktasını ve dolayısıyla devletin kuruluş tarihini, 27 Temmuz 1302’de Bizans ile Osman Gazi komutasındaki Türkmenler arasında meydana gelen Bapheus (Koyunhisarı) Muharebesi olarak kabul eder.

Bu savaştan önce Osman Bey,Bursa ve Kocaeli bölgesindeki Türkmen beyleri arasında ‘prımus inter pares’ yani ‘benzerleri arasında birinci' konumdaydı. Ancak Koyunhisarı Muharebesi'nde, Bizans kuvvetlerine karşı kazandığı zafer, Osman Gazi'yı bölgede karizmatik bir bey durumuna getirdi.

Bu savaş Osman Gazi’ye bir hanedan kurucusu karizması kazandırdı. Bu yüzden 27 Temmuz 1302 tarihini, Osmanlı Hanedanı’nın, dolayısıyla Osmanlı İmparatorluğu'nun kesin kuruluş tarihi olarak kabul etmek, 1299‘a göre çok daha doğru olacaktır.

Dimbos Geçidi Muharebesi nasıl kazanıldı?

Osman Gazi, Koyunhisarı Muharebesi’nde elde ettiği zaferden sonra, bölgenin önemli şehirlerinden birisi olan Bursa üzerine hareket etti. Bizans İmparatoru da Koyunhisan Muharebesi’nden sonra önemli bir tehdit haline gelen Osman Gazi’yi durdurmak için.

Bursa civarındaki tekfurlara emir vermişti.Bursa, Ketsel. Kite,Adranos vc Bidnos tekfurları birleşip. Yenişehir ile Bursa Ovası'nı birbirinden ayıran Dimbos Geçidi’ni geçerek Osman Gazi'nin merkezi Yenişehir’e doğru yürüdüler.Osmanlı kuvvetleri düşmanı Koyunhisarı’nda karşılayınca tekfurlar Dimbos Geçidi'ne çekildiler.

Osman Gazi,Dimbos Geçiti’‘nde meydana gelen muharebeyi kazanıp,Bursa Ovasına indi. Kaçan tekfurları takıp etti.

Kite tekfuru, Ulabad tekfuruna sığınmıştı. Ulabad tekfuru Osman Gazi’nin topraklarını tahribini önlemek için, Kıte Tekfuru'nu teslim etti.


Sakarya seferinde nereleri fethedildi?

İlk dönem Osmanlı tarihinin kronolojisi oldukça karışıktır. Ancak Halil İnalcık'ın araştırmaları, Osman Gazı’nin askeri faaliyetlerini aydınlatmıştır.

Osman Gazi, Bapheus (Koyunhisarı) ve Dimbos zaferlerinden sonra,1304’te Sakarya üzerindeki Bizans kalelerine karşı bir sefer düzenledi.

Bu seferden önce, Karacahisar’a çağrılan Harmankaya tekfuru Köse Mihal Müslüman olmaya davet edilmişti edilmişti.
Sefer sırasında Leblebusi Hisarı,Çadırlu,Lefke (Osmaneli), Mekece tekfurları direnemeyeceklerini anladıklarından itaat ettiler. İtaat etmeyen Akhisar tekfuru mağlup olunca, Kara Çepiş Kalesi’ne sığındı. Osmanlı kuvvetleri Akhisar’ı yağmaladılar.

Geyve tekfuru, kalesini boş bırakarak kalmıştı. Ancak kaçan tekfur yakalandı. Geyve’den sonra Tekfur Pınarı fethedildi.

Osman Gazi,1304 seferindeyken Çavdar Tatarı, yani Moğollar, Karacahisar'ı yağma etmişlerdi. Bu yüzden kendisi Karacahisar’da kalarak oğlu Orhan Bey ile Köse Mihal, Akçakoca, Konur Alp ve Gazi Rahman’ı 1305’te Kara Çepiş ve Kara Tigin kalelerini fethe gönderdi.

Bizans İmparatoru’da Sguros isimli bir komutanının bir miktar askerle ve paralı asker tutmak için verdiği bir miktar parayla, bölgedeki Bizans kalelerinin yardımına göndermişti.

Orhan Gazı, Kara Çepiş Kalesi’ne geldiğinde ordusunu üçe bolmüş,bir kısmıyla kaleyi kuşatmış, bir kısmını da kale yakınlarındaki dereye saklamış,bir kısmını da kalenin obur tarafına geçirmişti.

Orhan Gazi'nin kuvvetleri kaleye saldırdıktan sonra kaçtılar.

Bunun üzerine kaleden çıkan tekfur pusuya düşürülerek mağlup edildi ve kale alındı. Ardından Absuyu (Hypsu /Abcalar) fethedildikten sonra,Kara Tigin Kalesi üzerine hareket edildi.

Kara Tigin tekfuru teslim olmayı reddedince kale kuşatıldı ve ele geçtikten sonra tekfur öldürüldü.


Osmanlı’ya karşı Bizans ne yaptı?

Bizans, topraklarını ele geçiren Türkmenlere karşı, paralı Katalan ve Alan askerlerini kullanıyorsa da, bir netice elde edemiyordu. Osmanlı Beyliği ve Batı Anadolu’daki Türk beylikleri karşısında çaresiz duruma düşünce, daha önce yaptığı gibi.Bizans yine İlhanlıları, Türkmenlere karşı kışkırtmaya çalıştı.

Bizans İmparatoru, İlhanlı hükümdarı Gazan Han’a bir elçi göndererek,İlhanlı hükümdarını bir Bizans prensi, ile evlendirme ve ittifak antlaşınası yapmıştı.

Gazan Han ile, II. Andronikos’un gayrimeşru kızı İrene Paleolog evlendirilecekti.İlhanlı hükümdarı Türkmenlere karşı harekete geçeceğini vaat etmişti...

Bu haber Türkmenler arasında yayıılınca, bir tereddüt meydana geldi ve saldırılar durakladı. Ancak Moğollar gelmeyince, Türkmenler Bizans topraklarına tekrar saldırıya başladılar.
Bizans, Gazan Han’ın 1304’te ölmesi üzerine, bir BizanslI prensesi İlhanlı tahtına çıkan Olcayto Han ile evlendirip,yardım almaya çalıştı. İmparatorun kızkardeşi Maria’yı evlendirilmesi düşünüldü.

İmparator,İlhanlı hükümdarının müstakbel eşi Maria’yı bir birlikle kuşatma altındaki İznik’e göndererek şehri kurtarmaya çalıştı.İznik’e gelen Maria,Osman Gazi’yi İlhanlıları çağırmakla tehdit ettiyse de kuşatmayı kaldıramadı.

Ancak Moğol tehdidi yüzünden, Osmanlılar bazı ufak askeri faaliyetlerin dışında, öncekiler gibi seferler düzenleyememişlerdir.

1305’ten sonra, Bursa'nın fethine kadar, hadiseleri anlatan çağdaş kaynakların bulunmayışı yüzünden, bu dönemin kronolojisini tam olarak bilemiyoruz.


Bursa ve İznik nasıl kuşatıldı?

Osman Gazinin Karacahisar, Bilecik, İnegöl ve Yenişehir gibi kaleleri fethi, İznik ve İstanbul’u koruyan Sakarya kale hattını çökertmişti.

Osmanlı, 1300‘lü yıllarda Bursa ve İznik’i fethetmeyi düşünüyordu.İznik,Türkiye Selçukluları’nın ilk başkenti olması dolayısıyla, Anadolu’da gaza yapan Türkmenler için, önemli bir hedefti.

Ancak Osmanlı Beyliği ilk dönemlerde büyük kuvvetlerden oluşmadığı için düşünülen Bursa ve İznik gibi büyük kalelere karşı, uzun süreli abluka uygulandı.

Bu dönemde, fethedilmesi planlanan kalenin iaşe ve ikmal yolları kontrol altına alınmaya çalışılır, kalenin etrafına küçük kuşatma kuleleri yapılırdı. Bursa ve İznik’in ablukası 25-30 yıl sürdü.

Osman Gazi, Bursa’yı 1300'lerden itibaren ablukaya almıştı. Başka çaresi kalmayan Bursa idarecileri, 6 Nisan 1326’da şehri Osmanlı’ya teslim etmek zorunda kaldılar. 1302'de başlayan İznik kuşatması da 2 Mart 1331’de neticelendi. Bir süre sonra da yine bölgenin önemli merkezlerinden olan İzmit, 1337’de fethedildi.

Osman Gazi’nin kaç oğlu vardı?

Osman Gazi’nin; Orhan. Aleaddin. Pazarlu, Hamid, Melik Bey ve Çoban Bey isimlerinde altı oğlu ve Fatma isimli bir kızı vardı. Osman Bey öldüğünde, üç oğlu hayattaydı.

Büyük oğlu Orhan Bey, babası hayatta iken Osman Bey’in hastalığından dolayı beyliğin yönetimini fiilen ele almıştı. Bu yüzden babasının ölümünden sonra tahta çıkması zor olmadı.
Tahta çıktığında da kardeşi Alaeddin derviş olup, devlet işlerine karışmadı.

Diğer kardeşi Pazarlu Bey de ağabeyinin hükümdarlığını tanıyarak, onunla beraber fetihlere katıldı. Hamid, Melik Bey ve Çoban Bey isimli şehzadeler hakkında ise, isimlerinden başka bir bilgi yoktur...

 
Geri