Öpüşme ile Bulaşan Hastalıklar

BirDevrinSonu · Ekim 22, 2011

Doç

Dr

Esin Şenol Gazi Üniv

Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı
Dr

Özlem Güzel Gazi Üniv

Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı
Öpüşme; solunum (boğaz-burun) sekresyonları ( salgıları) ile direk fiziksel temasın olduğu bir durumdur

Her iki taraf için de salgıların fiziksel transferi söz konusudur

Öpüşme ile enfekte salgılar yoğun bir şekilde karşı tarafa aktarılabilir

Bu şekilde temas sonucu bulaşta bu sekresyonlarda yoğun üreyebilen veya bulunabilen mikroorganizmalar risk oluşturmaktadırlar

Bu hastalıklar bazen basit bir soğuk algınlığından daha ciddi veya kronik (müzmin) hastalıklara kadar değişebilmektedir

Öpüşme ile sık bulaşan hastalıklardan örnekler;

Soğuk algınlığı

Grip

Grup A beta hemolitik streptokoklar

Çocukluk çağı döküntülü hastalıklar ı(kızamık kabakulak suçiçeği enteroviruslar gibi)

İnfeksiyöz mononükleoz (Öpüşme hastalığı)

Tüberküloz

Herpes (uçuk)

Bilinenin aksine Hepatit B Hepatit C AIDS gibi hastalık etkenleri tükrükte bulunabilmekle birlikte tükrükte çok düşük miktarlarda bulunduklarından bu yolla bulaş yok ya da diğer bulaş yollarına göre daha az kabul edilmektedir

Travmatik olmayan yani kanla temasın söz konusu olmadığı öpüşmeler bu hastalıklar için bulaştırıcı değildir

Soğuk algınlığı
Soğuk algınlığı çeşitli viruslar tarafından oluşan ve üst solunum yolu infeksiyonu bulgu ve belirtileri ile seyreden bir hastalık tablosudur

Hafif seyirlidir

200’e yakın virus çeşidi tarafından oluşabilir

Soğuk algınlığı dünyadaki en yaygın hastalıklardan birisidir

Özellikle okulların açılması ile eş zamanlı olarak başlar

Daha çok sonbahar ve ilkbahar aylarında görülürken soğuk hava virusların burun mukazasında üremesini kolaylaştırır ve infekte olmasına katkıda bulunur

Viruslar yakın temas ile rahatlıkla bulaşabilmektedir

Öpüşme ile de bu risk oldukça artmakta ve yoğun bir şekilde virus alımı olmaktadır

Virus kontamine yüzeylerde saatlerce kalabilmektedir

Bu yüzeylere temastan sonra da viruslar rahatlıkla buruna ve gözlere transfer olabilir

Bunu engellemek için el hijyenine dikkat edilmeli ve yakın temastan buna öpüşme de dahil kaçınılmalıdır

Grip (influenza)
Ateş öksürük baş ağrısı halsizlik ve kas ağrısı ile seyreden akut viral bir infeksiyondur

Epidemi (ülke/şehir/kurum/ çapında)veya pandemi (dünyada) gibi geniş çapta salgınlar yapabilmesi ve akciğerle ilgili komplikasyonlarının özellikle bazı hasta gruplarında öldürücü olması nedeniyle diğer akut solunum sistemi infeksiyonlarından ayrılır

Kuluçka süresi etkenin konağa yerleşen dozuna bağlı olarak 18-72 saattir

Virus solunum sekresyonları olan burun boğaz çalkantı suyu balgamdan izole edilebilir

Bulaşma virus içeren küçük partiküllerin solunması ve solunum sekresyonlarının fiziksel transferi ile bulaşır

Öpüşme ile de rahatlıkla geçebilir

Korunmada aşı ve infekte kişilerle yakın temastan kaçınmak önemlidir

A grubu B- hemolitik streptokoklar
Bu grup bakteriler toplumda %5-25 oranında bulunabilmektedir

Sıklıkla hava yolu ve öpüşme dahil yakın temas ile bulaşır

Ayrıca deri lezyonları ile de bulaşabilmektedir

Aile içinde kışla kreş gibi toplu yaşam yerlerinde bulaşabilir

Genellikle kış aylarında daha fazla görülmektedir

Bu hastalıkta farinks ve tonsillerdeki infeksiyonlar dışında kalp ve eklem komplikasyonları açısından da önemlidir

Öpüşme ile infekte olan kişilerden bu bakteriler rahatlıkla direk transfer olabilir

Çocukluk çağı döküntülü hastalıklar
Bu hastalıkların hemen hemen hepsi oral sekresyonlarda bulunduğu için rahatlıkla öpüşme dahil yakın temasla ve damlacık yoluyla bulaşır

Kızamık
İnfekte kişiler prodrom dönemde döküntü ortaya çıkmadan önce hastalığı bulaştırmaya başlarlar ve bulaşıcılık döküntü başladıktan sonrada devam eder

Hastada virus ağız içinde bulunduğu için boğaz çalkantı suyundan izole edilebilir

Kızamıkçık
Hastaların solunum salgıları ile bulaşır

Döküntüden itibaren iki hafta daha bulaşıcılığı devam eder

Döküntü öncesinde 5-7 günlük ateş halsizlik baş ağrısı şeklinde prodrom dönemi olabilir

Bu virusta ağız içinde bulunduğu için boğaz çalkantı suyundan izole edilebilir

Kabakulak
Damlacık infeksiyon ile bulaşır

Tükrük bezlerini enfekte eden bir viral hastalıktır

Virus tükrük bezlerinden tükrük kanalları yoluyla ağızdan direk temas ile de bulaşır

Enteroviruslar
Yaz aylarında ateş döküntü ile seyreden bir hastalıktır

Ağız içinde bulunan virus boğaz çalkantı suyunda izole edilebilir

Su çiçeği
Ateş ve deri döküntüsü ile seyreden çok bulaşıcı bir çocukluk hastalığıdır

Erişkinlerde oldukça ağır seyreder

Kuluçka dönemi 2-3 haftadır

Daha çok ilkbahar sonbahar aylarında görülür

Virus trakea ve bronş epitel hücrelerine yerleşir

Solunum yolu ve yakın temas ile bulaşır

Yüzde gövdede döküntü ve ağız içinde ve saçlı

deride veziküller vardır

Bağışıklık sistemi bozuk olanlarda hastalık ağır seyreder

Herpes viruslar (HSV-I)
HSV-1 ile birincil infeksiyon genellikle farinks ve ağız mukozasında oluşur

Bulaşma vezikül tarzındaki cilt lezyonu ile direk temas sonucudur

Kuluçka süresi 2-12 gündür

Hastalık birincil infeksiyondan sonra latent (sessiz) kalıp daha sonra bağışıklık sistemi baskılandığında yeniden reaktive olur ve yineleyen infeksiyonlara neden olur

Bunların başında “uçuk” adı verilen tablo gelmektedir

Çocukluk çağında birincil infeksiyon geçirilmezse daha ileri yaşlarda gelişmediği görülür

Çünkü erişkinlerin ağız epitel hücreleri kalın ve dayanıklıdır

Bununla birlikte bu tür bireylerin herhangi bir nedenle bağışıklıklarının bozulduğu veya sağlık personeli gibi HSV ile yoğun karşılaşmaya bağlı olarak erişkin dönemde de birincil infeksiyon geçirdikleri görülür

Erişkinlerin %70- 90’ ında HSV- 1 antikorları yani infeksiyonun geçirildiğine dair kanıt bulunmaktadır

Genellikle çocukluk yaş grubunda yakın temas ile duyarlı kişilerin deri ve mukozalarındaki çatlak veya sıyrıklardan etkenin girmesi ile bulaşır

HSV -1 infeksiyonu genellikle orofarenks ile sınırlıdır ve bu tür olgularda virus çevreye infekte aerosoller veya tükrük ile bulaşır

Orofarengeal hastalık daha çok 1-5 yaş arası çocuklarda görülür

Ağız mukozası dil dudak damak ve farinkste küçük veziküller ve ülserasyonlara neden olur

Bu tablonun veya uçuk adı verilen tekrarlamaya bağlı lezyonların bulaşında öpüşme önemli rol oynamaktadır

İnfeksiyöz mononükleoz(öpüşme hastalığı ukte humması)
Her iki cinste yılın her mevsiminde eşit sıklıkta görülür

Hafif bulaşıcı infeksiyon kabul edilir

Virus insandan insana sıklıkla orofarinks salgıları ile yakın temas sonucu bulaşır

Nadiren damlacık infeksiyonu şeklinde bulaşır

Duyarlı konağın orofarinks epiteline girerek buradaki hücreleri infekte eder

Genç erişkinde akut infeksiyon ; yüksek ateş boğaz ağrısı lenf bezi büyümesi ile karakterize bir tabloya neden olur

Hastalar en sık boğaz ağrısı yakınması ile başvurur

Tüberküloz
Kişiden kişiye geçiş başlıca solunum yolu ile olur

Tüberküloz hava yolu ile geçen infeksiyonlara klasik bir örnektir

Kaynak vakaların birçok solunumsal manevrası (öksürme hapşırma vb

) ile bulaşır

Bu manevralar sırasında üst solunum yollarından yüksek hava akım hızları oluşur

Hava yolu mukozasını kaplayan sıvıdan ve akciğerlerdeki infeksiyon odaklarından çok sayıda sekresyon damlacıkları ile tüberkülozlu hastalardan sağlam kişilere geçişi olmaktadır

Ancak bulaşta aktif özellikle öksürük ve balgam çıkarımının eşlik ettiği akciğer tüberkulozu geçiren kişilerle öpüşme dahil yakın temas tedavi başlanana kadar bulaş açısından risklidir

Akciğer dışı yerleşim gösteren tüberküloz tedavi başlanmış ve tedavinin üzerinden 2 hafta geçmiş olgular bulaştırıcı kabul edilmemektedir

Yukarıda öpüşme ile sık bulaşan belli başlı hastalıklardan söz edilmiştir

Ancak infeksiyom etkenlerinin pek çoğunun giriş bölgesinin boğaz- burun olduğu etkenin ve hastalığın özelliğine göre burada kısa yada uzun bir çoğalma süreci geçirdikleri düşünüldüğünde öpüşmenin çok sayıda etkenin bulaşında önemli rol oynadığı öngörülebilir

Bu nedenle özellikle kış aylarında ve özellikle infeksiyon bulguları olan kişilerle öpüşmekten kaçınılması ve kalp hastaları küçük bebekler bağışıklık sistemi baskılanmış kanser hastaları ve önemli ameliyatlAr geçirmiş kişilerin nekahat döneminde tümüyle öpüşmekten kaçınmaları kuvvetle önerilmektedir

Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi

Öpüşme ile Bulaşan Hastalıklar

BirDevrinSonu