Birçok farklı nedenle bebeklerde öksürük oluşabilir. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Elif Dağlı, bebeklerde öksürüğün nedenlerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı.
Tek bir nedene bağlı olmayan öksürüğün tedavisi de tek bir şekilde yapılamaz. “Bebeğim öksürüyor ne yapmalıyım?” sorusunun yanıtı; öksürüğün altında yatan sebep her neyse onun keşfedilmesi, ortadan kaldırılması ve tedavi edilmesi ile verilebilir.
Öksürüğün nedenleri
Öksürük doğuştan meydana gelen inatçı ve hiç düzelmeyen bir öksürük ise bebekte doğuştan var olan bir solunum sistemi bozukluğu olabilir.
Öksürüğe ateş eşlik ediyor, bebek balgam çıkarıyor ve yanı sıra burun akıntısı varsa bebek bir enfeksiyon geçiriyor olabilir.
Kuru, kesik öksürükler varsa ve bebeğin aynı zamanda egzaması, yiyecek alerjileri bulunuyorsa alerjik bir öksürük olabilir.
Hiçbir şikayeti olmayan bir bebekte ani öksürük, morarma, ağlama, nefes darlığı ve arkasından hırıltı oluştuysa bebeğin nefes borularında yabancı cisim aspirasyonu düşünülür ve bu yabancı madde çıkarılıncaya kadar şikayetler devam eder.
Öksürük şurupları iyileştiriyor mu?
Öksürük bebek tarafından kullanılan bir imdat sinyalidir, öksürük şurubu ise sinyali perdeler. Susturucu öksürük şurupları öksürüğü baskılar fakat altta yatan nedeni ortadan kaldıramaz ve hastalığı düzeltemez. Altta yatan nedeni bulmadan öksürüğün üstünü örtmek hastalığın ilerlemesine neden olacaktır. Öksürük şuruplarının bir kısmı öksürüğü sessizleştirmek, duyulmaz hale getirmek için yapılmış; bir kısmı ise akciğer içinde var olan salgıları (balgamı)dışarı atabilmek için üretilmiştir. Öksürük şurupları sadece geçici önlemlerdir asıl hastalığın tedavisi değildirler. Balgam yapan hastalık, örneğin alerjiler ortadan kaldırılmadan balgam sökücü öksürük şuruplarının bebeğe verilmesi öksürüğü daha da arttırabilir. Bu nedenle bebeğe hastalık teşhisi konmuş, uygun tedavi yapılmış ve hekim önerdi ise öksürük şurubu kullanılabilir.
Bitkisel yöntemlere dikkat
Öksürüğü durdurmak için halk arasında kullanılan ballı süt, turp içinde bal veya çeşitli bitki çayı yöntemleri etkisi kanıtlanmamış yöntemlerdir. Bu yöntemler eğer bebeğin öksürüğü alerjik sebeplerle ortaya çıkıyor ise aksine öksürüğü arttırabilir. Özellikle anne sütü dışında herhangi bir gıda verilmeyen küçük bebeklerde ilk altı ay içinde öksürük için bitki ve otların kullanılması doğru değildir. Bal ise küçük bebeklerde bir yaşından önce başlanmaz. Öksürüğü geçirmek için verildiği taktirde bebek için zararlı olabilir. Bebeğiniz öksürüyor ise en doğrusu nedenin bulunmasını sağlamak ve hastalığın tedavisi için hekime başvurmaktır.
Buhar makineleri ters etki yapabilir
Öksüren bebekler için halk arasında buhar kullanılması da önerilmektedir. Su buharı alerjik bebeklerde nefes borusunu aniden kasacak etki yaratır ve kullanılması önerilmez. Ancak enfeksiyon sırasında hekim tarafından önerilirse geçici ve kısa dönem kullanılabilir. Yaygın olarak satılan ister sıcak olsun ister soğuk olsun su buharı oluşturan cihazlar, her bebek için uygun değildir.
Mentol içeren kremler
Bir başka önemli husus ise içinde mentol bulunan ve rahatlatıcı olarak göğüs üzerinde kullanılan çeşitli kremlerin ayak altına sürülmesi ile ilgili şehir efsanesidir. Ayak altına sürülen herhangi bir kremin solunum sistemine iyi geldiğine dair bilimsel ya da tıbbi hiçbir kanıt yoktur.
Tek bir nedene bağlı olmayan öksürüğün tedavisi de tek bir şekilde yapılamaz. “Bebeğim öksürüyor ne yapmalıyım?” sorusunun yanıtı; öksürüğün altında yatan sebep her neyse onun keşfedilmesi, ortadan kaldırılması ve tedavi edilmesi ile verilebilir.
Öksürüğün nedenleri
Öksürük doğuştan meydana gelen inatçı ve hiç düzelmeyen bir öksürük ise bebekte doğuştan var olan bir solunum sistemi bozukluğu olabilir.
Öksürüğe ateş eşlik ediyor, bebek balgam çıkarıyor ve yanı sıra burun akıntısı varsa bebek bir enfeksiyon geçiriyor olabilir.
Kuru, kesik öksürükler varsa ve bebeğin aynı zamanda egzaması, yiyecek alerjileri bulunuyorsa alerjik bir öksürük olabilir.
Hiçbir şikayeti olmayan bir bebekte ani öksürük, morarma, ağlama, nefes darlığı ve arkasından hırıltı oluştuysa bebeğin nefes borularında yabancı cisim aspirasyonu düşünülür ve bu yabancı madde çıkarılıncaya kadar şikayetler devam eder.
Öksürük şurupları iyileştiriyor mu?
Öksürük bebek tarafından kullanılan bir imdat sinyalidir, öksürük şurubu ise sinyali perdeler. Susturucu öksürük şurupları öksürüğü baskılar fakat altta yatan nedeni ortadan kaldıramaz ve hastalığı düzeltemez. Altta yatan nedeni bulmadan öksürüğün üstünü örtmek hastalığın ilerlemesine neden olacaktır. Öksürük şuruplarının bir kısmı öksürüğü sessizleştirmek, duyulmaz hale getirmek için yapılmış; bir kısmı ise akciğer içinde var olan salgıları (balgamı)dışarı atabilmek için üretilmiştir. Öksürük şurupları sadece geçici önlemlerdir asıl hastalığın tedavisi değildirler. Balgam yapan hastalık, örneğin alerjiler ortadan kaldırılmadan balgam sökücü öksürük şuruplarının bebeğe verilmesi öksürüğü daha da arttırabilir. Bu nedenle bebeğe hastalık teşhisi konmuş, uygun tedavi yapılmış ve hekim önerdi ise öksürük şurubu kullanılabilir.
Bitkisel yöntemlere dikkat
Öksürüğü durdurmak için halk arasında kullanılan ballı süt, turp içinde bal veya çeşitli bitki çayı yöntemleri etkisi kanıtlanmamış yöntemlerdir. Bu yöntemler eğer bebeğin öksürüğü alerjik sebeplerle ortaya çıkıyor ise aksine öksürüğü arttırabilir. Özellikle anne sütü dışında herhangi bir gıda verilmeyen küçük bebeklerde ilk altı ay içinde öksürük için bitki ve otların kullanılması doğru değildir. Bal ise küçük bebeklerde bir yaşından önce başlanmaz. Öksürüğü geçirmek için verildiği taktirde bebek için zararlı olabilir. Bebeğiniz öksürüyor ise en doğrusu nedenin bulunmasını sağlamak ve hastalığın tedavisi için hekime başvurmaktır.
Buhar makineleri ters etki yapabilir
Öksüren bebekler için halk arasında buhar kullanılması da önerilmektedir. Su buharı alerjik bebeklerde nefes borusunu aniden kasacak etki yaratır ve kullanılması önerilmez. Ancak enfeksiyon sırasında hekim tarafından önerilirse geçici ve kısa dönem kullanılabilir. Yaygın olarak satılan ister sıcak olsun ister soğuk olsun su buharı oluşturan cihazlar, her bebek için uygun değildir.
Mentol içeren kremler
Bir başka önemli husus ise içinde mentol bulunan ve rahatlatıcı olarak göğüs üzerinde kullanılan çeşitli kremlerin ayak altına sürülmesi ile ilgili şehir efsanesidir. Ayak altına sürülen herhangi bir kremin solunum sistemine iyi geldiğine dair bilimsel ya da tıbbi hiçbir kanıt yoktur.
