Necis olanlar ve olmayanlar

Konu sahibi son olarak 2791 gün önce görüldü
Necasetin ne kadarı namaza manidir?

Sual: Necasetten taharet ne demektir?
CEVAP
Bedende, elbisede ve namaz kılacak yerde necaset, pislik bulunmamaktır. Baş örtüsü, başlık, sarık, mest ve nalın da elbiseden sayılır. Boyuna sarılı atkının sarkan kısmı, namaz kılan ile birlikte hareket ettiği için elbise sayılır ve burası temiz olmazsa, namaz kabul olmaz. Yaygının, bastığı ve başını koyduğu yeri temiz olunca, başka yerinde necaset bulunursa, namaz kabul olunur; çünkü yaygı, atkı gibi bedene bitişik değildir. Fakat kapalı şişe içinde, idrar taşıyanın namazı caiz olmaz; çünkü şişe bevlin [idrarın] meydana geldiği yer değildir. [Bundan anlaşılıyor ki, cebinde kapalı alkol şişesi veya kapalı kutudaki kanlı mendil, necis bez varken namaz kılmak caiz değildir.]

İki ayağın bastığı ve secde ettiği yerin temiz olması lazımdır. Necaset üstüne örtülü bez, cam, naylon üstünde namaz kabul olur. Secdede etekleri kuru necasete değerse, zararı olmaz.

Deride, elbisede, namaz kılınan yerde, (dirhem miktarı) veya daha çok kaba necaset yok ise, namaz kabul olur ise de, dirhem miktarı bulunursa, tahrimen mekruh olur ve yıkamak vacip olur. Dirhemden çok ise, yıkamak farz olur. Az ise sünnettir. Şarabın damlasını da yıkamak farzdır. İmameyne [imam-ı Ebu Yusuf ve imam-ı Muhammed’e] göre ve diğer üç mezhepte kaba necasetlerin hepsinin zerresini bile yıkamak farzdır. Maliki’de iki kavil var, birinci kavilde zerresini temizlemek farz, öteki kavilde ise, necaseti temizlemek sünnettir. Necaset miktarı, bulaştığı zaman değil, namaza dururken olan miktarıdır.

Dirhem miktarı, katı necasetlerde, bir miskal, yani dört gram ve seksen santigram ağırlıktır. Akıcı necasetlerde, açık el ayasındaki suyun yüzü genişliği kadar yüzeydir. Bir miskalden az olan katı necaset elbisenin, avuç içinden daha geniş yüzüne yayılınca namaza mani olmuyor.

Necaset iki türlüdür:
1- Kaba necaset: İnsandan çıkınca, abdest veya gusle sebep olan her şey, eti yenmeyen hayvanların, (yarasa hariç) ve yavrularının yüzülmüş, dabağlanmamış derisi, eti, pisliği ve bevli, insanın ve bütün hayvanların kanı ve şarap, leş, domuz eti ve kümes hayvanlarının pisliği ve yük hayvanlarının, koyun ve keçinin necasetleri, galiz, yani kabadır.

2- Hafif necaset: Hafif olan necasetlerden, bir uzva ve elbisenin bir kısmına bulaşınca, bu kısım veya uzvun dörtte biri kadarı namaza zarar vermez. Eti yenen dört ayaklı hayvanların bevli ve eti yenmeyen kuşların pisliği hafiftir. Güvercin, serçe ve benzerleri gibi eti yenen kuşların pisliği temizdir.

Şarabın, imbiklenmesi ile elde edilen rakı ve ispirto kaba necaset olup, içilmesi şarap gibi haramdır. Namaz kılarken, kan, ispirto ve alkollü içkiler, elbiseden ve deriden yıkanıp temizlenmelidir. Uçmakla temiz olmaz. Bunlar bulunan şişe ve benzerleri cepten çıkarılmalıdır.

Dört mezhebe göre necaset
Sual: Diğer hak mezheplerimize göre necasetin hükümleri nasıldır?
CEVAP
Necasetin azı da üç mezhepte namaza manidir. Bedende, elbisede ve namaz kılacak yerde az da olsa necaset bulunmamalıdır. Hanefi’de ise, çok az necasetle namaz kılmak mekruhtur. Maliki’nin bir kavlinde ise, necaset çok olsa da namaza mani değildir.

Meni, mezi ve idrardan sonra çıkan vedi, Hanefi ve Maliki’de kaba necasettir. Şafii’de yalnız meni, Hanbeli’de ise, üçü de temizdir.

El ayası
Sual: Akıcı necasette el ayasındaki suyun yüzeyi genişliği, el ayasının ortasındaki çukurlukta durabilecek su yüzeyi midir?
CEVAP
Evet.

Necasetin toplamı
Sual: Üzerimize ve elbisemizin çeşitli yerlerine, sıvı necaset damlamış olsa, bunların toplamı mı esastır, yoksa bir yere bulaşan mı esas alınır?
CEVAP
Toplamı esas alınır. (S. Ebediyye)

Necaset olan yerde namaz
Sual: Kilisede, hamamda ve necis olma ihtimali olan yerde namaz kılmak caiz midir?
CEVAP
Üstü açık necasete ve kabre karşı namaz kılmak mekruhtur. Necis olma ihtimali olan yerlerde, mesela hamam içinde ve kilisede kılmak mekruh olup, yıkayıp temizleyerek kılmak mekruh olmaz. Başka yer bulunamazsa, kilisede de kılmak caiz olur. Namazdan sonra hemen çıkmalıdır; çünkü kilisede, şeytanlar toplanır. Kilisedeki küfür alametleri boşaltılırsa, namaz kılmak mekruh olmaz. (Redd-ül-muhtar)

Taharetten kalan yaşlık
Sual: Taharetten arta kalan yaşlık çamaşırımıza bulaşıyor. Temizlemek gerekir mi? Şafii’de nasıldır?
CEVAP
Taharetten yani istincadan arta kalan yaşlık temizdir, namaza mani değildir. Şafii’de de böyledir. Hatta Şafii mezhebinde, istincadan sonra necaset kalsa affedilir. Halbuki Şafii’de az bir necaset namaza mani olduğu halde, taharetten sonra arta kalan necaset affedilmiştir.

Taharetten arta kalan yaşlığı kurulamak müstehabdır. Bez veya tuvalet kâğıdı yoksa el ile kurulanır. Kurulanmasa da mahzuru olmaz.

Bulaşan meni
Sual: Çamaşıra bulaşınca meni ile namaz kılınabilir mi?
CEVAP
Çamaşıra az bulaşırsa mahzuru olmaz. Kuruyunca ufalanırsa yine mahzuru olmaz.

Hanbeli’de necaset
Sual: Hanbeli'de necasetin hükmü, Şafii’deki gibi midir?
CEVAP
Evet, Şafii gibidir, az necasetle de namaz sahih olmaz. Maliki’de ise, çok da olsa affediliyor. Necaseti temizlemede bir harac varsa, Maliki mezhebi taklit edilir.

Çok necaset bulaşan
Sual: Hemoroid sebebiyle Maliki’yi taklit eden, kan akarken veya elbisesine fazla kan bulaşmış iken namaz kılsa, caiz olur mu?
CEVAP
Evet; çünkü temizlemek zordur.

Üzerimize sıçrayan idrar
Sual: Tuvalette bizim haberimiz olmadan üzerimize idrar sıçrarsa, aldığımız abdest geçerli sayılır mı?
CEVAP
İdrarın abdeste zararı olmaz. Çok olursa namaza zararı olur. Maliki mezhebi taklit edilince bilinmeden çok idrar da olsa namaza zararı olmaz.

Namaz dışında
Sual: Namazda idrarlı, kanlı elbise giymek caiz olmadığı gibi, namaz dışında da giymek caiz değil mi?
CEVAP
Namaz dışında da, zaruretsiz necis yani pis elbise giymek mekruhtur.

Alkollü boyaya karşı namaz
Sual: İçinde alkol bulunan yağlı boyayla badana yapmak caiz olur mu? Bu duvara karşı namaz kılınır mı?
CEVAP
Caizdir, namaz kılınır. Necasete karşı namaz kılınmaz; fakat necaset bulaşmış bir şeye karşı kılmak, caiz olur.

Şarabın damlası
Sual: Namaz kılabilmek için, kaba necasetin ne kadarını yıkamak farzdır?
CEVAP
Deride, elbisede, namaz kılınan yerde, dirhem miktarı [4.8 gram] katı necaset bulunursa, tahrimen mekruh olur ve yıkamak vacib olur. Sıvı necasetlerde ise bu miktar, açık el ayasındaki suyun genişliği kadar yüzeydir. Sıvı necaset bundan fazlaysa ve katı necaset de dirhemden çoksa, yıkamak farz olur. Şarabın ise, damlasını da yıkamak farzdır. Dirhemden azsa, yıkamak sünnettir. Dirhemden çoksa, yıkamak farzdır.

Necasetin miktarı
Sual: Ne kadar necaset namaza mani olur? Az miktarda katı necaset, elbise üstünde çok yayılsa, namaza mani olur mu?
CEVAP
Hanefi’de namaza mani olan katı necaset miktarı 5 gram kadardır. Akıcı necasetlerde, açık el ayasındaki suyun yüzü genişliği kadar yüzeydir. Bundan az olan katı necaset, elbisenin, avuç içinden daha geniş yüzeye yayılınca namaza mani olmaz, fakat mekruh olur.

Şafii’de, necasetin zerresi de namaza manidir, yıkamak farzdır. Fakat istincadan sonra kalan necaset affedilmiştir. Maliki’de, necaset namaza mani değildir. Harac, yani bir ihtiyaç varsa, Hanefî ve Şâfiîler bu kavli taklit edebilirler.
 
Necis olanlar ve olmayanlar

Sual: Kir, necis midir? Necasetli çamaşırları yıkamakta sayı var mıdır?
CEVAP
Necaset bulaşmamış çamaşırlar, kirden temizlemek için yıkanır. Kir, necis değildir. Bir defa yıkansa da olur veya hiç yıkanmasa da yine necis değildir.

Necasetli çamaşırları yıkamakta belli bir sayı yoktur. Bir defa yıkayınca çıkarsa kâfidir. Necaset giderildikten sonra renk ve koku kalsa da, zararı olmaz. Sıcak su ile veya sabunlu, deterjanlı su ile yıkamak lazım gelmez.

Pis olmaz
Sual: Namaz kılmayan bazı kimseler temizliğe riayet etmiyorlar. Tuvaletten çıkınca, ellerini yıkamıyorlar. O ellerini evin çeşitli yerlerine sürüyorlar. Kapının koluna dokunuyorlar. Ellerini sandalyeye, koltuğa sürüyorlar. Onların ellerini sürdükleri yerlere dokununca elimiz pis olur mu?
CEVAP
Hayır, pis olmaz.

Zannetmekle necis olmaz
Sual: Yer necis zannediyoruz. Elimizde iki tane kâğıt mendil var. Bunları yere serip namaz kılabilir miyiz? Serersek nereye sermeliyiz?
CEVAP
Zannetmekle yer necis olmuş olmaz. Necis olduğu bilinmiyorsa temiz kabul edilir.

Kesin olarak yerin necis olduğu biliniyorsa, başka temiz yer de yoksa, en azından iki ayağın basılan ve secde edilen yerin temiz olması gerekir. Secde edilen mendil küçük olsa bile, başka tarafları pis olsa da, namaz caiz olur.

Ellerin ve dizlerin konduğu yerin temiz olması şart değil diyen âlimler de çoktur. Bu âlimlere göre, ayakla basılan ve secde edilen yer temiz olunca diğer yerler necis de olsa namaz sahih olur.

Necaset görünmüyorsa
Sual: Sık sık yurtdışına çıkıyorum. Otellerdeki halıfleksler çok temiz duruyor, böyle üzerinde kaba necaset bulunmayan yerde namaz kılmak caiz midir?
CEVAP
Caizdir. Secde yerine mendil gibi bir şey sermek iyi olur. Serilmesi şart değildir.

Necis yerde yürümek
Sual: Çocuklar bazen halıların üstüne çiş yapıyorlar. İdrarları kuruyunca, abdest alıp yaş ayağımızla bu halılara bassak ayağımıza necaset bulaşmış olur mu?
CEVAP
Hayır necaset bulaşmaz.

Yellenince taharetlenmek
Sual: Yellendikten sonra taharetlenmek gerekir mi? Çamaşır yaş ise yıkamak gerekir mi?
CEVAP
Su ile taharetlendikten sonra oturak yeri henüz yaş iken yellenince yeniden taharetlenmek mendubdur yani iyidir; fakat oturak yeri kuruyken yellenince, yıkamak bid’attir. Yellenmekle, yaş çamaşır necis olmaz, yıkamak gerekmez.

Şehidin kanı
Sual: Şehit, kanlı elbisesiyle gömülüyormuş. Kan necis değil midir? Temiz sayılan kan var mıdır?
CEVAP
Kendi üzerinde kaldıkça, şehidin kanı temizdir. Yenilen et, karaciğer, yürek ve dalakta bulunup, akmayan kanlar ve balık kanı da temizdir. Bit, pire ve tahtakurusu kanları da necis değildir. Yani, bunların kanı bulaşınca da, namaz kılınabilir. (S. Ebediyye)

Mezi ve vedi
Sual: Mezi ve vedi, Şafii’de de necis mi?
CEVAP
Evet. Şafii’de sadece meni temizdir.

Çamur
Sual: Çamur necis midir?
CEVAP
Çamur necis değildir. Sokaktan sıçrayan çamurlar da namaza mani değildir.

Dökülen deri
Sual: Güneş derimi yaktı. Soyulup dökülen deriler necis mi?
CEVAP
Sinir ve kan olmadığı için necis değildir.

Şarapla yıkananlar
Sual: Bazı Amerikan pipo tütünlerinin üzerinde, şarapla yıkanmıştır ifadesi geçiyor. Böyle tütünler necis midir? Bununla namaz kılınır mı?
CEVAP
Şarapla yıkanmıştır ifadesi varsa, pipo tütünleri necis olur. Bu pipo tütünler cepte iken namaz kılınmaz. Böyle bir ifade yoksa, necis sayılmaz.

Uyuşturucu otlar
Sual: Haram olan afyon gibi uyuşturucu otlar ve tütün necis midir? Cebe konarak onunla namaz kılınır mı?
CEVAP
Necis değildir. Namaz kılarken cepte bulunmaları namazın sıhhatine mâni olmaz. Uyuşturucu katı maddelerin, aklı giderecek kadar fazla miktarını kullanmak haramdır. İlâçlarda az miktar kullanılması günah değildir. (S. Ebediyye)

Akmayan kanlar
Sual: Ciğer, dalak, yürek ve ette bulunup da akmayan kanlar üstümüze bulaşsa yıkamadan namaz kılınır mı?
CEVAP
Bu kanlar necis değildir. (Merakıl-felah)

Etlerdeki kanlar
Sual: Kasabın kestiği etlerden üzerine sıçrayanlar necis midir? Etlerin üzerinde kan olduğu halde, kıyma yapmak caiz midir?
CEVAP
Dalak, ciğer ve etlerin üzerinde bulunup akmayan kanlar temizdir. Kesilmiş bir hayvanın etindeki kanlar temizdir. Etleri keserken üstümüze sıçrayanlar necistir. Sıçramayıp et üzerinde kalanlar temiz olduğu için, böyle etleri kıyma yapmakta mahzur yoktur.

Kanlı dalak
Sual: Cebimizdeki kanlı dalakla namaz kılabilir miyiz? Dalaktaki kan necis mi?
CEVAP
Ciğer, dalak, yürek ve ette bulunup da akmayan kanlar necis değildir. Dalakla namaz kılınabildiği gibi, bu kanlar elbisemize de bulaşsa, elbiseyi necis etmez. (Merakıl-felah)

Abdestte sıçrayan su
Sual: Abdestten yere düşen suyun üzerine basınca ıslanan çorap necis olur mu?
CEVAP
Necis olmaz.

Köpek, necaset ve abdest
Sual: Hanefî ve Şâfiî’de köpeğe dokunmak abdesti bozar mı? Salyası ve kılları necis midir?
CEVAP
Hanefî mezhebinde, köpeğe dokunmak abdesti bozmaz. Köpeğin salyası necis, kılları temizdir. Suya girerek veya yağmurdan ıslanan köpek silkinince üstümüze sıçrayan sular, necis değildir.

Şâfiî mezhebinde de, köpeğe dokunmak abdesti bozmaz. Köpeğin kılları yaşken dokunursa veya köpeğin salyası üstümüze bulaşırsa, o yeri, biri çamurlu su olmak üzere, yedi kere temiz suyla yıkamak gerekir.

Kedinin gezdiği yerde
Sual: Kedinin gezdiği yerde namaz kılınır mı?
CEVAP
Kedi temizdir. Gezdiği yerde namaz kılınır.

Yılan ve domuz derisi
Sual:Yılan ve domuz derisi tabaklanmakla temiz olur mu?
CEVAP
Domuz ve yılan derisi, tabaklansa da temiz olmaz. Bu derilerden yapılmış cüzdan, kemer, çanta, elbiseyle namaz kılınmaz. (Halebî, Hidaye, Hindiyye, Mizan-ül-kübra, Mezahib-il Erbea, S. Ebediyye)

Domuz, yılan, fare ve insan derisi tabaklanmakla temiz olmaz. (Redd-ül-muhtar)

Domuzun derisi tabaklanmakla temiz olmaz. (Nisab-ül fıkh, Tergib-üs salât, Nimet-i İslam, Büyük İslam İlmihali)

Şafii’de, domuzdan başka köpek derisi de tabaklanmakla temiz olmaz. (Misbah-un-necat)

Bir hükme âlimin biri sünnet, bir diğeri de mekruh dese, mekruh kavli esas alınır. Yılan ve domuz derisine temiz diyen âlimler olsa bile, necis diyenlerinki esas alınır.

Gaz yağı necis değildir
Sual: Yıkadığımız gaz bidonuna su koyduk. Suyun kokusu ve tadı değişti. Bu suyla abdest alınabilir mi?
CEVAP
Gaz yağı necis değildir, abdest alınır.

Yılan derisi
Sual: Ayakkabıcıyım, gayrimüslimlere yılan derisinden ayakkabı yapmam caiz midir?
CEVAP
Caizdir. Namaz kılan Müslümanlara yapmamalı; çünkü yılan derisi necistir.

Köpeğin bastığı yer
Sual: Köpeğin dolaşıp gezdiği yerlerde namaz kılınır mı?
CEVAP
Köpeğin bastığı yerler necis olmaz. Hattâ çamura bassa, yine necis [pis] olmaz.

Süt emen çocuk
Sual: Süt emen çocuğun kusmuğu necis olur mu?
CEVAP
Evet, kaba necasettir. (S. Ebediyye)

Meni pis değil mi?
Sual: Oral seks konusunda, meninin pis olduğu ve meniyi yutmanın günah olduğu söyleniyor. Bu çok yanlıştır. Kadınların göğsünden çıkan temiz süt, ağzımızdaki tükürük, vücuttan çıkan ter, yiyip içtiğimiz bal, baklava gibi gıdalardan hâsıl olduğu gibi, meni de, aynı temiz gıdalardan hâsıl oluyor. İşte bu temiz meniden çocuk da oluyor. Meniye nasıl pis denebilir ki?
CEVAP
Bu, çok acayip ve çok yanlış bir kıyastır. İdrar yolundan çıkan meni, temiz gıdalardan hâsıl olduğu gibi, insanın idrarı da, pisliği de bu temiz gıdalardan meydana gelmektedir. Bunlar da yenip içilir mi?

Çocuk meniden olduğu için meniye temiz demek, Hurufî inancına benziyor. Onlar diyor ki:
(Karım bana helâl olduğu hâlde, kızım niye haram olsun? O da bana helâl olan karımdan çıkmıştır. Hanım helâl olunca, ondan çıkan da helâl olur.)

Dinde, ne sizin, ne de bizim kıyasımız senettir. Senet ancak, muteber din kitaplarımızın bildirdikleridir. Kitaplar, (Meni yenmez, içilmez) diyor. (Redd-ül muhtar)

Elbiseye bulaşan meni, Şâfiî'de namaza mani değildir, ama meniyi yalayıp yutmak, Şâfiî mezhebinde de haramdır. Kezzabı veya başka zehri cebe koyarak namaz kılınabilir, çünkü necis değildir. Ama içmek haram olur. Bir şeyin necis olmaması, onun yenilip içilmesinin haram olmadığı anlamına gelmez.

Kokmuş et necis mi?
Sual: Ağrı için belime sarılan et, çok durduğu için, kokup kurtlanmış. Böyle kokmuş et, sarılı iken, namaz kılmak caiz midir?
CEVAP
Et, kokup kurtlanmakla necis olmaz, namaza mani değildir. (İslam Ahlakı)

Saç necis değildir
Sual: Erkek veya kadın saçı cebimizde iken namaz kılabilir miyiz? İnsan ölünce saçı, hayvan ölünce kılı necis olur mu?
CEVAP
İnsan ölünce, Hanefi’de necis olur, diğer üç mezhebe göre necs olmaz. Hanefi’de ölünün kılı, kemiği, siniri ve dişi temizdir.

Domuzdan başka murdar ölmüş hayvanın, siniri, kemiği, boynuzu, yelesi, kılı, tırnağı temizdir. Cebinde bir tutam insan saçı varken kılınan namaz sahih olur. Çünkü insanın saçı temizdir. (Halebi)

Cepte bulunan insan dişleriyle namaz kılmak caizdir. Çünkü diş temizdir. Ölmüş hayvanın kılı ve kemiği de temizdir. (Hindiyye)
 
Necaset nasıl temizlenir?

Sual: Necaset nasıl temizlenir?
CEVAP
Necaset, her temiz su ile, abdest ve gusül alınmış su ile, sirke ve gül suyu gibi akıcı mayılerle temizlenir. Abdestte, gusülde kullanılan suya (müstamel su) denir. Bu su temizdir; fakat hadesi temizleyici değildir. Yani, bununla necaset temizlenir; fakat abdest alınmaz ve gusül edilmez.

Tahmin edilen yer yıkanır
Sual: Döven hayvanı, buğdayın bir yerine idrarını yapsa, bu kısım tam bilinemeyip, tahmin edilen yeri yıkamakla, bu buğday temiz kabul edilir mi?
CEVAP
Evet. (Hadika)

Kar ile taharet
Sual: Kar ile taharet caiz mi?
CEVAP
Evet.

Silmekle temizlenmez
Sual: Saf alkol, kan ve idrar bulaşmış teni silmek kâfi midir?
CEVAP
Silmekle temizlenmez, yıkamak gerekir.

Çıkmayan kan
Sual: Abdest almadan üzerimdeki elbisemde daha önce bulaşmış kan lekesi gördüm. Yıkamaya çalıştım fakat rengi çıkmadı. Namaza mani midir?
CEVAP
Renginin kalmasının önemi yok, üç kere yıkamak yeterlidir. Namaza mani değildir.

Karda yürümek
Sual: Karda yürümekle ayakkabıların altı temizlenmiş olur mu?
CEVAP
Karda ve karada [toprakta] yürümekle ayakkabılar temizlenir. Mesela hep dağda gezen çobanın ayakkabısı temiz olur.

Necaset bulaşan tahta
Sual: Necaset bulaşan tahta, yıkamakla temizlenmiş olur mu? Onun üstünde namaz kılınabilir mi? Yoksa içine necaset girdiği için, hiç temizlenmez mi?
CEVAP
Necaset bulaşan tahta, yıkamakla temiz olur. Temizlenince namaz da kılınır. (Dürer c.l, s.44; İhtiyar c.1, s.33)

Emip tükürmek
Sual: Su olmadığı için, elime bulaşan kanı, birkaç defa emip tükürdüm. Temiz oldu mu?
CEVAP
Evet, emip tükürmekle temiz olur. (İhtiyar)

Sirke ve süt
Sual: Elime bulaşan kan veya idrar, sirke veya sütle temizlenir mi?
CEVAP
Sirkeyle temizlenir. Sütle temizlenmez.

Necasetli işkembe
Sual: Necasetli işkembe nasıl temizlenir?
CEVAP
Necasetli işkembe de, üç defa soğuk su ile yıkanınca temiz olur.

Elbise temizlemede
Sual: Temizleyicide, bizim elbisemiz, başkalarının elbiseleriyle beraber yıkanırken, necaset bulaşabilir mi?
CEVAP
Başkalarının elbiselerinden necaset bulaşma ihtimali olabilirse de, ihtimalle hüküm verilmez, yani temiz kabul edilir.

Necis suyu temizlemek
Sual: Bir kovadaki suya kan veya idrar bulaşsa, temizlemek için ne yapmak gerekir?
CEVAP
Necis suya, temiz su ilave edilip kova içindeki kadar su taşınca, hepsi temiz olur. Taşan su, necaset eseri görülmedikçe temizdir. Necis kova, doldurulur ve taşarsa, necasetin üç eserinden [renk, koku, tat] biri görülmeyince su da, kova da temiz olur. (Redd-ül-muhtar)

Yetmiş kere el yıkamak
Sual: Bulgaristan’dan gelen bir hoca, (Tuvalette, önce necaset tuvalet kâğıdıyla temizlenir, daha sonra su ile taharet alınır. Böyle yapılmazsa, necaset bulaşan el, 70 kere yıkansa yine temizlenmez) diyor. Böyle bir şey var mı?
CEVAP
Tamamen uydurmadır. Genelde gayrimüslimler böyle yapıyormuş. Kâğıtla necaseti temizleyip elini dokundurmadan su akıtıyorlarmış. Bu hoca da, onlardan görmüş veya duymuş olabilir. Necaset kâğıtla temizlenmez. Necaset parmakla alınır, sonra parmak yıkanır. Kalan necaset de temizlendikten sonra, tuvalet kâğıdıyla veya bezle kurulanmak iyi olur. Tuvaletten çıkınca, eli sabunla bile yıkamak gerekmez. Normal suyla yıkanınca el necasetten temizlenmiş olur.

Taşla taharetlenmek
Sual: İslam Ahlakı kitabının bir yerinde, (Necaset olsa, su ile gidermek farzdır) denirken, istinca bahsinde, (Taş veya toprakla temizlenmek ve bundan sonra su ile yıkamak sünnettir) deniyor. Buradaki incelik nedir? Su bulunmayan yerlerde mesela, dağda, ovada abdest bozduktan sonra taşla veya toprakla temizlenince, o şekilde namaz kılabilir miyiz? Su ile temizlemek farz mıdır?
CEVAP
Necaset temizlemekle, taharetlenmek ayrı şeylerdir. Namaz kılınacak elbisedeki necaseti su ile temizlemek farzdır. Taharette ise taşla, toprakla temizlendikten sonra, su varsa, su ile de yıkamak sünnettir. S. Ebediyye kitabında da, (Abdest bozan kimsenin, taş veya su ile, önünü ve arkasını temizleyerek, idrar ve pislik bırakmaması sünnettir. Taşla temizlendikten sonra, varsa ayrıca su ile yıkamak sünnettir) deniyor.

Şâfiî mezhebinde, necasetin azını da temizlemek farz iken, taşla taharetlendikten sonra kalan necasetin affolduğu, namaza mâni olmadığı, (Mafüvat) kitabında bildirilmektedir.

Demek ki, Şâfiî mezhebinde de, eşyalardaki necaseti temizlemekle, taharetteki necasetin temizlenmesi farklıdır.
 
Çocuklar ve necaset

Sual: Bezinde necaset olan çocuğu sırta sarıp namaz kılmak caiz midir?
CEVAP
Necasetli çocuğu, sırta sararak namaza durunca, namaz sahih olmaz. Bu, cepte idrar şişesi taşımaya benzer; fakat çocuk, kendiliğinden kucağa oturur, sırta binerse, üstü necasetli de olsa, namaza mani olmaz. (Redd-ül-muhtar)

Şafii’de süt çocuğunun idrarı
Sual: Şafii mezhebinde süt çocuğunun idrarı necis midir?
CEVAP
Şafii’de süt oğlanın idrarı hafif necasettir. Sıkarak veya kurutarak izale ettikten sonra, üzerine su serpince, akmasa dahi, temiz olur. Oğlan sütten başka bir şey, bir kere bile yerse veya iki yaşını geçerse idrarı kaba necaset olur. Süt emen kızın her zaman idrarı necistir, su ile yıkayarak temizlemek lazım olur.

Süt emen bebek
Sual: Yalnız süt emen bebeğin idrarı necis mi?
CEVAP
Hanefi’de necistir. Şafii’de oğlanınki necis değildir.
 
Elbise veya halıdaki necaset

Sual: Temiz ve kirli çamaşırları beraber yıkamakta mahzur var mıdır?
CEVAP
İdrarlı, kanlı çamaşırları temiz çamaşırlarla beraber yıkamakta mahzur yoktur.

Çocuk bezi yıkanmış leğen
Sual: Çocuk bezi yıkanmış naylon leğende temiz çamaşırları yıkamakta mahzur var mıdır?
CEVAP
Mahzur yoktur.

Bir defa yıkamak
Sual: Görülmeyen necasetler, mesela idrar, kan bulaşmış çamaşırlar, leğende veya çamaşır makinesinde yıkanırken, bir defa yıkamakla temizlendiği zannedilirse kâfi gelir mi?
CEVAP
Evet.

Çamaşır makinesi
Sual: Otomatik çamaşır makinesi ile yıkanan necis çamaşırlar temiz olur mu?
CEVAP
Evet. Otomatik çamaşır makineleri, el ile yıkanandan daha iyi yıkamaktadır.

Makinede yıkarken
Sual: Yıkarken, makinedeki su ve diğer eşya necis olur mu?
CEVAP
Hayır.

Temizlendiğinde şüphe eden
Sual: Necasetli çamaşırların temizlendiğinde şüphe eden ne yapar?
CEVAP
Temizlendiğinde şüphe eden üç defa yıkar ve her yıkayışta sıkar. Irmakta veya muslukta yıkanan bir şeyi sıkmak lazım değildir. (Halebi)

Halı yıkamak
Sual: Büyük olduğu için sıkılmayan halı gibi necaseti emen eşya nasıl yıkanırsa temiz olur?
CEVAP
Her yıkayışta, su damlaması kesilinceye kadar beklenir. Böyle üç defa yıkayınca temizlenmiş olur. Sıkılması, fırçalanması gerekmez.

Halı yıkama makinesi
Sual: İdrarlı halı, halı yıkama makinesi ile yıkanınca temiz olur mu?
CEVAP
İdrarlı bir halının, halı yıkama makinesi ile kısa fasılalarla üç defa ön yüzü, üç defa da arka yüzü yıkanırsa temiz olur. Üstünde seccadesiz namaz kılınır. Kir için bir defa yıkamak kâfidir.

Elbisedeki necaset
Sual: Elbisenin bir yerine necaset bulaşsa, sonra da bu yeri bulamayan ne yapar?
CEVAP
Elbise veya vücudun bir yerine necaset bulaşsa, bu yeri bulamazsa, zannettiği yeri yıkasa temiz olur. Namazdan sonra meydana çıksa namazı iade etmez. (Hadika)

Satın alınan elbiseyi yıkamak
Sual: Satın alınan hazır elbiseyi, yıkamadan giyip onunla namaz kılmakta mahzur var mıdır?
CEVAP
Eşyada esas olan temizliktir. Necis olduğu kesin olarak bilinmedikçe hepsi temiz kabul edilir. Hatta gayrimüslimlerin elbiseleri de temiz kabul edilir. (Hadika)

Kuru temizleme
Sual: Necaset bulaşığı olmayan bir elbise ile, kanlı ve idrarlı bir elbise kuru temizlemede temizlenir mi ve ötekileri kirletir mi? Yani kuru temizlemeciye verdiğimiz necaset bulaşmamış elbise ile namaz kılabilir miyiz?
CEVAP
Kuru temizlemede sadece kirler temizlenir. Yıkanmadıkça idrar ve kan temizlenmiş olmaz. Fakat idrarlı elbise diğerlerini kirletmez. Yani kuru temizlemeciye verdiğimiz necaset bulaşmamış elbise ile namaz kılmamızda mahzur olmaz. Dinde zan ile hüküm verilmez. Kâfirlerin elbiselerine idrar ve şarap bulaşmış olma ihtimali kuvvetlidir. Buna rağmen dinimiz, kâfir elbisesini yıkamadan, o elbise ile namaz kılınabileceğini bildiriyor. (Eşbah şerhi)

Dinimizin emri böyle iken, kuru temizlemeciye verilen temiz elbise ile namaz kılınmayacağını veya kesin bilgi olmadan gıdaların içinde, necis madde bulunduğu için yenmeyeceğini söylemek halkı huzursuzluğa sevk edeceği, fitneye sebep olacağı için günahtır.

Temizleme imkânı olmayan
Sual: Elbisesinin tamamı necis olan, namazını kaçırmamak için çıplak mı kılar?
CEVAP
Üstünde namaza mani olacak kadar necaset bulunan kimse, temizlemesi mümkün değilse, o haliyle kılar, çıplak kılmaz. Hatta temizleme imkanı olsa; fakat yabancılar bulunsa, temizlemeden namazını kılar. Çünkü başkalarının yanında avret yerini açmak yasak edilmiştir. Necaseti temizlemek ise emredilmiştir. Emir ile yasak bir araya gelince yasağa uyulur. (Merakıl-felah)

Maliki’yi taklit ederek kılarsa hiç mahzuru olmaz.

Temiz elbisesi olmayan
Sual: Cezaevi hücresindeki bir mahkûmun elbiseleri necis olsa, namazını nasıl kılar?
CEVAP
Temiz elbise bulamamak zarurettir. Zaruret halinde necasetli elbise ile namaz kılınır. Eğer Maliki’yi taklit ederse, Maliki'de necaset namaza mani olmadığı için, namaz sahih olur.

Namazdan sonra görülen necaset
Sual: Namazdan sonra elbisemizde necaset görsek, namazımızı iade etmemiz gerekir mi?
CEVAP
Necasetle kılınan namaz sahih olmaz. Necaset olup da, bilmese sahih olur. Necaset olduğunu namazdan sonra görse, kaza etmek gerekmez diyen âlimler de olmuştur. Resulullah efendimiz, namaz içinde, nalınını çıkarıp namaza devam etti. Namazdan sonra, nalınını niçin çıkardığını soranlara (Cebrail aleyhisselam, nalınımın kirli olduğunu haber verdiği için çıkardım) buyurdu ve namazı kaza etmedi. [Nalın altı deri, üstü açık terliğe benzer bir giyecektir.] Maliki mezhebi taklit edilerek kılınırsa, namaz sahih olur.
 
Hayvanlar ve necaset

Domuz ve yılan derisi
Sual: Cepte yılan veya domuz derisinden cüzdan yahut fildişi tarak varken namaz kılmak caiz mi?
CEVAP
Domuz ve yılan derisi, dabağlansa da temiz olmaz. Bu derilerden yapılmış cüzdan, kemer, çanta, elbise ile namaz kılmamalıdır! Domuz hariç, her hayvan ölünce kemiği pis olmaz. Filin de kemiği temizdir. (Halebi, Hidaye, Hindiyye, S. Ebediyye)

Maliki mezhebinde necaseti temizlemek farz olmadığı için, bilmeden necasetle namaz kılınmışsa, Maliki mezhebine göre kıldım denirse, bilinmeden kılınan böyle namazlar sahih olur.

Kuş pisliği
Sual: Kuş pisliği bulaşan elbise ile namaz kılınır mı?
CEVAP
Eti yenmeyen kuşların pisliği hafif necasettir. Hafif olan necaset, bir uzva ve elbisenin bir kısmına bulaşınca, bu kısmın veya uzvun dörtte biri kadarı namaza zarar vermez.

Güvercin ve serçe gibi eti yenen kuşların pisliği temizdir, yani bu pislikle namaz kılmak caizdir. Temizlenirse iyi olur.

Kedinin idrarı
Sual: Kedinin idrarı, vücuda değse, temiz mi?
CEVAP
Hayır. Sadece elbisede temizdir.

Cepteki haşarat
Sual: Yenmeyen midye, istiridye, karides gibi haşarat cebimizde iken, namaz kılmak caiz midir?
CEVAP
Necis olmadıkları için, namaza mani olmaz.
 
Necaseti üç kere mi yıkamalı?

Sual: Necaseti temizlerken nelere dikkat edilmeli ve yıkamada belli bir sayı var mıdır?
CEVAP
Hanefi’de, necaset dirhem miktarından fazlaysa, yıkamak farzdır. Yıkamakta adet yoktur. Temizleninceye kadar yıkamalı.

Katı necaset, kemer, çanta, mest, ayakkabı üzerinde olunca, ovmakla, silmekle temizlenir. Emici olmayan, düz parlak şeyler, mesela cam, ayna, kemik, tırnak, bıçak, yağlı boyalı eşya, vernikli eşya üzerindeki katı veya akıcı her necaseti, elle, toprakla veya başka şeyle silip, bunun üç sıfatı, [rengi, kokusu ve tadı] gidince temiz olur.

Testi, çanak ve bakır gibi, necaseti emmeyen şeyleri ve muslukta yıkanan her şeyi sıkıp kurutmak lazım değildir.

Kurumuş meniyi ovmakla, bulunduğu yer ve deri temiz olur. Meni yaşsa, elbiseyi ve deriyi yıkamak gerekir.

Şarabın damlasını yıkamak farzdır diyen âlimler de vardır. İhtiyata riayet etmeli.

Her şeyde asıl olan, temizliktir. Necaset bulaştığı kesin bilinmedikçe, zannetmekle necis denmez. Ehl-i kitabın kestiği hayvan, aksi sabit olmadıkça, temiz kabul edilir.

Üzüm suyu temizdir, şaraba dönünce pis olur. Şarap, sirke olunca temiz olur.

Eldeki, çok az necaseti de yıkamak farzdır.

Hanefi’de, kedi ve fare idrarının elbiseden temizlenmesinde, harac [meşakkat] olduğu için, dirhemden fazlası da affedilmiştir.

Necis boyayla boyanan kumaş, üç kere yıkanınca temiz olur.

İdrarlı eşya, leğende, çamaşır makinesinde, ayrı sularla, temizlendiği zannedilinceye kadar yıkanır. Bir kere yıkamakla temizlenirse, kâfi olur. Yıkarken, diğer eşya necis olmaz. Vesveselinin üç kere yıkaması ve hepsinde sıkması gerekir.

Çürük, ince veya büyük olduğu için sıkılmayan eşya, mesela halı, deri gibi necaseti emen şeyler, her üç yıkayışta, su damlaması kesilinceye kadar beklenir.

Necis yağla tabaklanmış deri, üç kere yıkayıp sıktıktan sonra temiz olur.

Kaynamayan sıcak suda bırakılan, içi boşaltılmamış tavuğun, yalnız derisi necis olur. İçi boşaldıktan sonra, üç kere soğuk suyla yıkanınca, her yeri temiz olur. İşkembe de, böyle üç kere yıkamakla temiz olur.

İdrarlı bez, üç defa muslukta yıkanmakla temiz olur.

Kan rengi
Sual: Elbisedeki kan lekesi yıkanmışsa da rengi çıkmadı. Namaza mani midir?
CEVAP
Renginin kalmasının önemi yok, üç kere yıkamak yeterlidir. Namaza mani değildir. Kandan başka renkli necis maddeler de böyledir. Yıkandığı hâlde rengi çıkmazsa, namaza mani olmaz.


 
Geri