-
- Katılım
- Aralık 21, 2011
-
- Mesajlar
- 6,158
-
- Tepkime puanı
- 3
-
- Puanları
- 293
-
- Yaş
- 31
Narkoz meydana getiren ilâçların tümüne birden narkotikler denir. Narkotikler yapılarına göre 1) Uçucu; 2) Katı olarak ikiye ayrılır. Uçucu narkotikler ya gaz, ya da sıvı halinde olurlar; oksijen karışımı ile verilerek solunum yolu ile narkoz meydana getirirler. Katı narkotikler ise sulandırılarak, yani suda eritildikten sonra, ya damar, ya da makat yolu ile verilir.
Uçucu Sıvı Narkotikler
ETER
Kolayca uçucu hale geçebilir, havadan ağırdır, yanıcıdır. Oksijenle karışımı kapalı yerlerde patiıyabilir. Deri üzerine dökülürse çok çabuk buharlaşır, bir soğukluk doğurur. Hava, gün ışığı karşısında çok irkiltici maddeler meydana getirdiğinden, daima siyah kâğıtlara sarılı şişelerde saklanır; bir defa ağzı açıldıktan sonra kalan eter başka bir narkozda kulanılmaz. Az miktarı solunumu uyardığından bayılmış kimselere eter koklatılır. Çok yüksek miktarı ise solunum felci meydana getirir. Eterin normal miktarda oldukça geniş bir narkoz devresi vardır. En basit olarak damlatma usulü ile aletsiz olarak kullanıldığı gibi en modern narkoz aletleriyle de kullanılabilir. Son zamanlarda yalnız, hastanın ağrı duyusunu eterle kaldırıp, ameliyat sırasında hastayla konuşarak, kalb ameliyatları bile yapılmaktadır.
KLOROFORM
Eterden daha az uçucu, daha çok irkiltici sıvı bir nar-
kotiktir. Alevden geçerse, gün ışığında kalırsa fosgen denen zehirli gaz haline döndüğünden çok tehlikelidir. Ağzı sıkıca kapalı renkli şişelerde saklanır. Solunum merkezini şiddetle uyuşturur. Eter narkozu sırasında solunum durursa suni teneffüsle solunumu yeniden başlatmak mümkün olduğu halde kloroform narkozunda bu iş imkânsız denecek kadar zordur. Kalb kaslarının kasılma kudretini azalttığı gibi karaciğeri de şiddetle zehirler. Kloroformun irkiltici etkisinden dolayı hasta ilk anda soluğunu tutar, bu devrede farkına varılmadan damlatmaya devam edilirse, miktar artacağından, hasta soluk aldığı anda bol miktarda kloroform da kana geçerek kalbi durdurabilir. Bugün için artık kulanılmaz olan kloroform ilk zamanlar narkotik maddeler içerisinde en çok kullanılanı idi.
KLORDETİL
Basınçlı şişelerde saklanan bu sıvı narkotik, çok çabuk buharlaştığından, deri üstüne püskürtülerek o kısmın ısısını hızla düşürmek için yerel (mevzii) anestezik olarak da kullanılır. Damlatma suretiyle narkoz için kullanmak mümkünse de narkoz genişliğinin az olması dolayısiyle tehlikelidir; kolayca hayati merkezleri etkiliyerek solunum felci yapabilir. Gene aynı maddenin bir bileşiği olan irilen de daha çok ağrı kesmede kullanılır, narkoz için verildiği zaman sodyum hidroksit ile temasa geçerse asetilen denen zehirli bir madde haline dönüşür.
Uçucu Gaz Narkotikler
Sıvı narkotikler gibi solunum yolu ile etki yapan, normal atmosfer basıncı altında gaz halinde bulunan maddelerdir. Sıvı narkotiklerden daha çabuk narkoz meydana getirdikleri gibi narkozdan açılma süresi de kısadır. Daima oksijenle karışık olarak verilir. Başlıcaları şunlardır:
AZOT PROTOKSİT
Güldürücü gaz da denen bu madde az miktarda solunum havasına karıştırılırsa hastada lüzumsuz gülmeler, neşe hali görülür. İrkiltici olmadığı gibi narkoz genişliği de çoktur. Uyutmadan çok, ağrı kesici etkisi vardır, tam bir narkoz meydana getirmek zordur. Bunun için, önceden narkoza hazırlayıcı ilâçlar yapılır, hattâ narkoz önce katı narkotiklerle damar yolundan sağlanıp bu gazla devam ettirilir.
SİKLOPROPAN
Gaz narkotikler içerisinde en iyisidir. İrkiltici etkisi olmadığı gibi narkoz genişliği de çok büyüktür. Hele göğüs cerrahisinde çok kullanılır. Bu maddenin en büyük sakıncası yanıcı, patlayıcı olmasıdır. Bizde hemen hiç kulla-mlmıyan bu madde için özel tertibat alınması gerekir. Ameliyathanenin içerisine giren doktorun, hemşirenin, hastanın üzerinde naylon giyecek eşyası bulunmamalıdır. Sik-lopropan naylonun sürtünmesinden doğacak elektrikle bile kolayca pat-lıyabilir. Bütün tedbirlerin yanında ameliyathane tabanında birbiriyle teması olan, genel toprak hattına bağlı ince madenî çubukların bulunması gerekir, Böylece, her hangi bir sebepten meydana gelecek elektrik yükü kolayca toprak hattına geçer. Hattâ ameliyathane personeli ayakkabılarının içinden çıkıp yerle temas eden ufak toprak hattı yapıcı madenî araçlar takarlar.
Katı Narkotikler
Uyku ilâçlarından bazı barhütü-rat bileşikleri suda eritilip damar yolundan hastaya verilirse narkoz meydana getirirler. İşte bundan faydalanılarak katı narkotikler narkozda kullanılır. Katı narkotiklerin başlıcaları evipan sodik ile kemital so-diktir. Her ikisi de barbütürat bile-şiği olan bu maddeler damar yolu ile yavaş yavaş verilerek narkoz meydana getirirler. Yalnız, kanın pıhtılaşmasını geciktirici etkileri vardır.
Uçucu Sıvı Narkotikler
ETER
Kolayca uçucu hale geçebilir, havadan ağırdır, yanıcıdır. Oksijenle karışımı kapalı yerlerde patiıyabilir. Deri üzerine dökülürse çok çabuk buharlaşır, bir soğukluk doğurur. Hava, gün ışığı karşısında çok irkiltici maddeler meydana getirdiğinden, daima siyah kâğıtlara sarılı şişelerde saklanır; bir defa ağzı açıldıktan sonra kalan eter başka bir narkozda kulanılmaz. Az miktarı solunumu uyardığından bayılmış kimselere eter koklatılır. Çok yüksek miktarı ise solunum felci meydana getirir. Eterin normal miktarda oldukça geniş bir narkoz devresi vardır. En basit olarak damlatma usulü ile aletsiz olarak kullanıldığı gibi en modern narkoz aletleriyle de kullanılabilir. Son zamanlarda yalnız, hastanın ağrı duyusunu eterle kaldırıp, ameliyat sırasında hastayla konuşarak, kalb ameliyatları bile yapılmaktadır.
KLOROFORM
Eterden daha az uçucu, daha çok irkiltici sıvı bir nar-
kotiktir. Alevden geçerse, gün ışığında kalırsa fosgen denen zehirli gaz haline döndüğünden çok tehlikelidir. Ağzı sıkıca kapalı renkli şişelerde saklanır. Solunum merkezini şiddetle uyuşturur. Eter narkozu sırasında solunum durursa suni teneffüsle solunumu yeniden başlatmak mümkün olduğu halde kloroform narkozunda bu iş imkânsız denecek kadar zordur. Kalb kaslarının kasılma kudretini azalttığı gibi karaciğeri de şiddetle zehirler. Kloroformun irkiltici etkisinden dolayı hasta ilk anda soluğunu tutar, bu devrede farkına varılmadan damlatmaya devam edilirse, miktar artacağından, hasta soluk aldığı anda bol miktarda kloroform da kana geçerek kalbi durdurabilir. Bugün için artık kulanılmaz olan kloroform ilk zamanlar narkotik maddeler içerisinde en çok kullanılanı idi.
KLORDETİL
Basınçlı şişelerde saklanan bu sıvı narkotik, çok çabuk buharlaştığından, deri üstüne püskürtülerek o kısmın ısısını hızla düşürmek için yerel (mevzii) anestezik olarak da kullanılır. Damlatma suretiyle narkoz için kullanmak mümkünse de narkoz genişliğinin az olması dolayısiyle tehlikelidir; kolayca hayati merkezleri etkiliyerek solunum felci yapabilir. Gene aynı maddenin bir bileşiği olan irilen de daha çok ağrı kesmede kullanılır, narkoz için verildiği zaman sodyum hidroksit ile temasa geçerse asetilen denen zehirli bir madde haline dönüşür.
Uçucu Gaz Narkotikler
Sıvı narkotikler gibi solunum yolu ile etki yapan, normal atmosfer basıncı altında gaz halinde bulunan maddelerdir. Sıvı narkotiklerden daha çabuk narkoz meydana getirdikleri gibi narkozdan açılma süresi de kısadır. Daima oksijenle karışık olarak verilir. Başlıcaları şunlardır:
AZOT PROTOKSİT
Güldürücü gaz da denen bu madde az miktarda solunum havasına karıştırılırsa hastada lüzumsuz gülmeler, neşe hali görülür. İrkiltici olmadığı gibi narkoz genişliği de çoktur. Uyutmadan çok, ağrı kesici etkisi vardır, tam bir narkoz meydana getirmek zordur. Bunun için, önceden narkoza hazırlayıcı ilâçlar yapılır, hattâ narkoz önce katı narkotiklerle damar yolundan sağlanıp bu gazla devam ettirilir.
SİKLOPROPAN
Gaz narkotikler içerisinde en iyisidir. İrkiltici etkisi olmadığı gibi narkoz genişliği de çok büyüktür. Hele göğüs cerrahisinde çok kullanılır. Bu maddenin en büyük sakıncası yanıcı, patlayıcı olmasıdır. Bizde hemen hiç kulla-mlmıyan bu madde için özel tertibat alınması gerekir. Ameliyathanenin içerisine giren doktorun, hemşirenin, hastanın üzerinde naylon giyecek eşyası bulunmamalıdır. Sik-lopropan naylonun sürtünmesinden doğacak elektrikle bile kolayca pat-lıyabilir. Bütün tedbirlerin yanında ameliyathane tabanında birbiriyle teması olan, genel toprak hattına bağlı ince madenî çubukların bulunması gerekir, Böylece, her hangi bir sebepten meydana gelecek elektrik yükü kolayca toprak hattına geçer. Hattâ ameliyathane personeli ayakkabılarının içinden çıkıp yerle temas eden ufak toprak hattı yapıcı madenî araçlar takarlar.
Katı Narkotikler
Uyku ilâçlarından bazı barhütü-rat bileşikleri suda eritilip damar yolundan hastaya verilirse narkoz meydana getirirler. İşte bundan faydalanılarak katı narkotikler narkozda kullanılır. Katı narkotiklerin başlıcaları evipan sodik ile kemital so-diktir. Her ikisi de barbütürat bile-şiği olan bu maddeler damar yolu ile yavaş yavaş verilerek narkoz meydana getirirler. Yalnız, kanın pıhtılaşmasını geciktirici etkileri vardır.