Mustafa Sabri Efendi kimdir?
Son Şeyhülislamlardan Mustafa Sabri Efendi’nin mezar taşı
Osmanlı İmparatorluğu’nun son şeyhülislamlarından Mustafa Sabri Efendi’nin Kahire’de bulunan Gafîr Kabristanı’ndaki mezar şâhidesi
Hüve’l-Bâki
İşte zâir, bu yerde medfûndur,
Bir büyük kahraman ki pür-hûndur,
Düşdü leylâ-yı Hakk pişinde şehîd
Ona zaten ezelde vurgundur.
Aşk-ı Rahmân’a cân fedâ etdi,
Gerçi dünya vefâda pek dûndur.
Dîn-i İslâm için mücâdelede,
Ona bir kasf-i karîn meftûndur.
Hakk’ın ilhâmıdır derin ilmi
Sanki ilm-i ledünle meşhûndur
Türk’de kaldıysa Müslüman nâmı
Ona İslâm nâmı medyûndur
Şeyhü’l-İslâm Mustafa Sabri
Fikri uğrunda öldü memnundur
Dese hâtif değerdi memlekete:
Her yasından bu matem efzûndur
Bir gelip çıktı sâl-i târihin
O senin en güzîde oğlundur.
Lillahi’l-Fatiha
Sene 1373
Mustafa Sabri Efendi kimdir?
1869 yılında Tokat’ta doğdu. Kayseri’de Hoca Emir ve İstanbul’da Ahmet Asım Efendi’lerden icazet aldı.
Ruus imtihanını verip müderris oldu. 1889’dan itibaren Fatih Camii Medresesi’nde ders vermeye başlayan Mustafa Sabri Efendi, Ramazan aylarında padişah için yapılan “Huzur Dersleri”ne de iştirak etti. İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra Tokat milletvekili olarak Meclis-i Mebusan’a girdi.
İttihat ve Terakki’ye karşı şiddetli muhalefetiyle tanındı. 1918’den itibaren Hürriyet ve İtilaf Fırkası içerisinde yer aldı.
Cemiyet-i İlmiye-i İslamiyye’nin çıkardığı “Beyanü’l-Hak dergisinin başyazarlığında bulundu. Fırkanın önde gelen şahsiyetlerinden biri olduğu için Darü’l-Hikmeti’l-İslamiyye üyeliğine getirildi.
Damat Ferit Paşa’nın ilk kabinesinde şeyhülislam oldu. 1919-1920 yılları arası dört defa bu görevi üstlendi. Son meşihatında kendi isteğiyle kabineden istifa etti.
İttihatçılara karşı uyduğu büyük düşmanlık bu partinin devamı olduğuna inandığı Milli Mücadele önderlerine ve Mustafa Kemal Paşa’ya ters tavır almasına sebep oldu. Zaferden sonra Türkiye’yi terk ederek Yunanistan’a gitti.
Türkiye’deki mal varlıklarına el konarak sürülen 150’likler listesinde yer aldı.
Yunanistan’da oğluyla birlikte “Yarın” ve “Peyam-ı İslam” isimli gazeteleri çıkardı. Mustafa Sabri Efendi, başta Şapka kanunu, Medeni kanun, yeni harflerin kabulü olmak üzere devrimlere ve Kemalizm’e karşı çıktı. Hilafetin kaldırılmasını ve Türk milliyetçiliğini reddederek şiddetle eleştirdi.
Yarın gazetesinde yayınlanan bir şiirinde “Türklükten istifa ettiğini” yazdı. Sultan Vahidüddin ile birlikte Hicaz’a gittiyse de Şerif Hüseyin’le anlaşamayarak Mısır’a yerleşti.
El-Ezher’de ders vermeye başlayan eski şeyhülislam, siyasi ve dini konularda birçok eser yazdı.
1954 yılında Kahire’de vefat etti.
Osmanlı İmparatorluğu’nun son şeyhülislamlarından Mustafa Sabri Efendi’nin Kahire’de bulunan Gafîr Kabristanı’ndaki mezar şâhidesi
Hüve’l-Bâki
İşte zâir, bu yerde medfûndur,
Bir büyük kahraman ki pür-hûndur,
Düşdü leylâ-yı Hakk pişinde şehîd
Ona zaten ezelde vurgundur.
Aşk-ı Rahmân’a cân fedâ etdi,
Gerçi dünya vefâda pek dûndur.
Dîn-i İslâm için mücâdelede,
Ona bir kasf-i karîn meftûndur.
Hakk’ın ilhâmıdır derin ilmi
Sanki ilm-i ledünle meşhûndur
Türk’de kaldıysa Müslüman nâmı
Ona İslâm nâmı medyûndur
Şeyhü’l-İslâm Mustafa Sabri
Fikri uğrunda öldü memnundur
Dese hâtif değerdi memlekete:
Her yasından bu matem efzûndur
Bir gelip çıktı sâl-i târihin
O senin en güzîde oğlundur.
Lillahi’l-Fatiha
Sene 1373
Mustafa Sabri Efendi kimdir?
1869 yılında Tokat’ta doğdu. Kayseri’de Hoca Emir ve İstanbul’da Ahmet Asım Efendi’lerden icazet aldı.
Ruus imtihanını verip müderris oldu. 1889’dan itibaren Fatih Camii Medresesi’nde ders vermeye başlayan Mustafa Sabri Efendi, Ramazan aylarında padişah için yapılan “Huzur Dersleri”ne de iştirak etti. İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra Tokat milletvekili olarak Meclis-i Mebusan’a girdi.
İttihat ve Terakki’ye karşı şiddetli muhalefetiyle tanındı. 1918’den itibaren Hürriyet ve İtilaf Fırkası içerisinde yer aldı.
Cemiyet-i İlmiye-i İslamiyye’nin çıkardığı “Beyanü’l-Hak dergisinin başyazarlığında bulundu. Fırkanın önde gelen şahsiyetlerinden biri olduğu için Darü’l-Hikmeti’l-İslamiyye üyeliğine getirildi.
Damat Ferit Paşa’nın ilk kabinesinde şeyhülislam oldu. 1919-1920 yılları arası dört defa bu görevi üstlendi. Son meşihatında kendi isteğiyle kabineden istifa etti.
İttihatçılara karşı uyduğu büyük düşmanlık bu partinin devamı olduğuna inandığı Milli Mücadele önderlerine ve Mustafa Kemal Paşa’ya ters tavır almasına sebep oldu. Zaferden sonra Türkiye’yi terk ederek Yunanistan’a gitti.
Türkiye’deki mal varlıklarına el konarak sürülen 150’likler listesinde yer aldı.
Yunanistan’da oğluyla birlikte “Yarın” ve “Peyam-ı İslam” isimli gazeteleri çıkardı. Mustafa Sabri Efendi, başta Şapka kanunu, Medeni kanun, yeni harflerin kabulü olmak üzere devrimlere ve Kemalizm’e karşı çıktı. Hilafetin kaldırılmasını ve Türk milliyetçiliğini reddederek şiddetle eleştirdi.
Yarın gazetesinde yayınlanan bir şiirinde “Türklükten istifa ettiğini” yazdı. Sultan Vahidüddin ile birlikte Hicaz’a gittiyse de Şerif Hüseyin’le anlaşamayarak Mısır’a yerleşti.
El-Ezher’de ders vermeye başlayan eski şeyhülislam, siyasi ve dini konularda birçok eser yazdı.
1954 yılında Kahire’de vefat etti.