Maraş Savunması
Kurtuluş Savaşı Güney Cephesi
Tarih 11 Şubat 1920 - 5 Mart 1920
Bölge Kahramanmaraş
Sonuç Türk Zaferi.
Taraflar
Fransa
Ermeni Lejyonu
Kuvay-ı Milliye
Kumandanlar
Henri Gouraud
Andre (Guvernör)
Hırlakyan
Arslan Toğuzata
Sütçü İmam
Ali Kılıç
Güçler
* Savaşın başında
1000 Fransız
500 Cezayir asıllı asker
Asker olmayan 400 Fransız
Toplam = 2000 küsür asker
Savaş sırasında
1 piyade alayı
4 topçu bölüğü
2 süvari bölüğü
4 zırhlı otomobil
5000 Fransız
2000 Ermeni askeri
40 Cezayir asıllı asker ve birkaç Senagalli (Müslüman oldukları için savaş sırasında çoğu saf değiştirdi)
Toplam = 20000 küsür asker
* 850 silah
2 makineli tüfek
2 top (toplardan yararlanılmadı)
Bazı av tüfekleri
2500 Türk asker bi o kadar da halk
Bazı kılıç,top,bıçak gibi silah aletleri
Toplam = 5000 küsür asker
Kayıplar
15000 Fransız, 1000 Ermeni 4000 Türk
Maraş Savunması, I. Dünya Savaşı’nin sonlarına doğru Müttefiklerinin yenilmesi üzerine, Osmanlı İmparatorluğu 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi ile Anadolu'nun birçok yeri gibi Maraş'ta işgal altına girmesi ile işgal güçlerine karşı 11 Şubat 1920'de başlayan savunma 5 Mart 1920 tarihinde işgalin ortadan kalkması ile sonuçlanmıştır.
Savaştan öncesi
1916 yılında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ile Maraş, Antep, Urfa ve civarı İngilizlere, Musul ise Fransızlara bırakılıyordu. Ancak Büyük Britanya Musul'daki petrol kaynaklar için Fransa ile 15 Eylül 1919'da Suriye İtilafnamesini kabul etti.Buna göre:
Musul İngilizlere
Maraş ve civarı Fransızlara bırakıldı.
İngiliz döneminde pek de önemli bir olay yaşanmadı. Asıl olaylar 15 Ekim 1919'da Fransızlar'ın Maraş'a girmesiyle başlamıştır.
Sütçü İmam olayı
Savaş'ın çıkacağının ilk kıvılcımı 31 Ekim 1919'da Sütçü İmam Olayı ile yaşandı. Fransız askerlerin Uzunoluk Hamamı'ndan çıkan peçeli Türk kadınlarına el uzatmaları sonucunda ayaklanan Türkler Fransızlara saldırmaya çaışssada Fransız askerler, iki Türk'ü yaraladı. Sütçü İmam'ında karşılık vererek Fransızlara kurşun atmasından sonra kısa süreli bir arbede yaşandı. 27 Kasım 1919'da Agop Hırlakyan'ın evinde Fransız komutanı için tertiplenir. Komutanın dansa davet ettiği Ermeni kızı
“ Sizinle dans etmekten mazurum. Çünkü kendimi esarette hissediyorum Kale de Türk Bayrağı dalgalandığı sürece, sizinle dans edemem ! ”
diyerek teklifini kabul etmez. Bunun üzerine kaledeki Türk Bayrağı indirilir.
Savaş
Fransızlar'ın şehrin kalesindeki Türk Bayrağını indirmeleri, suçsuz kişileri öldürmeleri, Maraş ileri gelenlerini tutuklamaları tepkileri artırdı. Ulu Camii İmamı Rıdvan Hoca ise
“ Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz ! ”
sözü, halkı Fransızlar'a karşı harekete geçirdi.Böylece 72 gün boyunca şehrin her yanında savaş çıktı.Savaş sırasında yaşanan en büyük muharebe Türkoğlu Savunması idi. Ayrıca Pazarcık'ta da bir savunma yapılmıştır.Elbistan ve çevresinden de önemli derecede yardım gönderilmiştir[8][9]Daha sonra Fransızlar şehri 11 Şubat 1920'de boşalttı.
[10] Fransızlar Islahiye yolunda Kuva-i Milliye saldırılarına uğradı. Böylece 200 kayıp verdi.
Savaş sonucunda
Fransız askerler, Islahiye tarafına geri çekildi. Hemen ardından Mustafa Kemal ve Kazım Karabekir birer telgraf çekerek Milli Kuvvetler'in galibiyetini kutladı.
Maraş'taki birlikler Urfa'ya yardım olarak gönderildi.
Güney Cephesi'nde Kuva-i Milliye'nin kendine güveni arttı.
Kurtuluş Savaşı'ndan sonra 5 Nisan 1925'de İstiklal Madalyası ve, 7 Şubat 1973'de Maraş'a Kahraman ünvanı verildi
Kurtuluş Savaşı Güney Cephesi
Tarih 11 Şubat 1920 - 5 Mart 1920
Bölge Kahramanmaraş
Sonuç Türk Zaferi.
Taraflar
Fransa
Ermeni Lejyonu
Kuvay-ı MilliyeKumandanlar
Henri Gouraud Andre (Guvernör) Hırlakyan Arslan Toğuzata Sütçü İmam Ali Kılıç Güçler
* Savaşın başında
1000 Fransız
500 Cezayir asıllı asker
Asker olmayan 400 Fransız
Toplam = 2000 küsür asker
Savaş sırasında
1 piyade alayı
4 topçu bölüğü
2 süvari bölüğü
4 zırhlı otomobil
5000 Fransız
2000 Ermeni askeri
40 Cezayir asıllı asker ve birkaç Senagalli (Müslüman oldukları için savaş sırasında çoğu saf değiştirdi)
Toplam = 20000 küsür asker
* 850 silah
2 makineli tüfek
2 top (toplardan yararlanılmadı)
Bazı av tüfekleri
2500 Türk asker bi o kadar da halk
Bazı kılıç,top,bıçak gibi silah aletleri
Toplam = 5000 küsür asker
Kayıplar
15000 Fransız, 1000 Ermeni 4000 Türk
Maraş Savunması, I. Dünya Savaşı’nin sonlarına doğru Müttefiklerinin yenilmesi üzerine, Osmanlı İmparatorluğu 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi ile Anadolu'nun birçok yeri gibi Maraş'ta işgal altına girmesi ile işgal güçlerine karşı 11 Şubat 1920'de başlayan savunma 5 Mart 1920 tarihinde işgalin ortadan kalkması ile sonuçlanmıştır.
Savaştan öncesi
1916 yılında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ile Maraş, Antep, Urfa ve civarı İngilizlere, Musul ise Fransızlara bırakılıyordu. Ancak Büyük Britanya Musul'daki petrol kaynaklar için Fransa ile 15 Eylül 1919'da Suriye İtilafnamesini kabul etti.Buna göre:
Musul İngilizlere
Maraş ve civarı Fransızlara bırakıldı.
İngiliz döneminde pek de önemli bir olay yaşanmadı. Asıl olaylar 15 Ekim 1919'da Fransızlar'ın Maraş'a girmesiyle başlamıştır.
Sütçü İmam olayı
Savaş'ın çıkacağının ilk kıvılcımı 31 Ekim 1919'da Sütçü İmam Olayı ile yaşandı. Fransız askerlerin Uzunoluk Hamamı'ndan çıkan peçeli Türk kadınlarına el uzatmaları sonucunda ayaklanan Türkler Fransızlara saldırmaya çaışssada Fransız askerler, iki Türk'ü yaraladı. Sütçü İmam'ında karşılık vererek Fransızlara kurşun atmasından sonra kısa süreli bir arbede yaşandı. 27 Kasım 1919'da Agop Hırlakyan'ın evinde Fransız komutanı için tertiplenir. Komutanın dansa davet ettiği Ermeni kızı
“ Sizinle dans etmekten mazurum. Çünkü kendimi esarette hissediyorum Kale de Türk Bayrağı dalgalandığı sürece, sizinle dans edemem ! ”
diyerek teklifini kabul etmez. Bunun üzerine kaledeki Türk Bayrağı indirilir.
Savaş
Fransızlar'ın şehrin kalesindeki Türk Bayrağını indirmeleri, suçsuz kişileri öldürmeleri, Maraş ileri gelenlerini tutuklamaları tepkileri artırdı. Ulu Camii İmamı Rıdvan Hoca ise
“ Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz ! ”
sözü, halkı Fransızlar'a karşı harekete geçirdi.Böylece 72 gün boyunca şehrin her yanında savaş çıktı.Savaş sırasında yaşanan en büyük muharebe Türkoğlu Savunması idi. Ayrıca Pazarcık'ta da bir savunma yapılmıştır.Elbistan ve çevresinden de önemli derecede yardım gönderilmiştir[8][9]Daha sonra Fransızlar şehri 11 Şubat 1920'de boşalttı.
[10] Fransızlar Islahiye yolunda Kuva-i Milliye saldırılarına uğradı. Böylece 200 kayıp verdi.
Savaş sonucunda
Fransız askerler, Islahiye tarafına geri çekildi. Hemen ardından Mustafa Kemal ve Kazım Karabekir birer telgraf çekerek Milli Kuvvetler'in galibiyetini kutladı.
Maraş'taki birlikler Urfa'ya yardım olarak gönderildi.
Güney Cephesi'nde Kuva-i Milliye'nin kendine güveni arttı.
Kurtuluş Savaşı'ndan sonra 5 Nisan 1925'de İstiklal Madalyası ve, 7 Şubat 1973'de Maraş'a Kahraman ünvanı verildi