Z
Z3yn3P
Ziyaretçi
Ziyaretçi
Magnetizma -Magnetizma Nedir - Magnetizma Hakkında Bilgi
Mıknatıslık:
Demir,nikel ve kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlerdir
Fe2O4 (demir oksit) bileşiği tabii bir mıknatıstır
Manisa yakınlarında ilk olarak bulunduğu söylenen bu siyah taşa sürtülen demir çubukta mıknatıslık özelliği kazanır
Sayıları çok az olmakla beraber Demir, Nikel, kobalt gibi bazı maddeler kuvvetli bazı magnetik etkiler gösterirler
Mıknatıslık özelliği 2 teori ile açıklanabilir:
1
Wilhelm Weber (1804-1890): Moleküler Teori
Moleküler teoriye göre magnetik maddelerin molekülleri iki kutuplu birer küçük mıknatıs gibidirler
Mıknatıslanmamış bir maddede bu küçük mıknatıslar rastgele bulunduklarından birbirlerinin magnetik alanını yok ederler ve böylece maddenin çevresinde herhangi bir alan meydana gelmez
Bu magnetik madde mıknatıslandığında moleküler mıknatıslar zıt kutupları uç uca gelecek şekilde sıralanırlar
Böylece madde çevresinde magnetik alanı olan mıknatıs haline gelir
Bu teori bir çubuk mıknatısın moleküllerine kadar bölündüğünde yine iki kutuplu mıknatıs elde edileceği ve mıknatısların uçlarında magnetik alanın en büyük olduğu konularına açıklama getirir
2
Andre Marie Ampere(1775-1836): Mıknatıslanma Teorisi
Oersted(1770-1851) akım geçiren bir telin etrafında magnetik alan meydana geldiğini gözlemiştir
Amper mıknatıslanmış madde içinde dolaşan akımlar olduğunu ve maddenin magnetik özelliğinin bu küçük kapalı devre akımlardan ileri geldiğini söylemiştir
Bu günün atom teorisi bu görüşü desteklemektedir
Direnci olmayan ve sürekli devam eden bu akım devreleri atomlardaki elektronların dönmesinden ileri gelir
Hareket eden bir elektrik yükü çevresinde her zaman bir magnetik alan meydana getirdiğinden negatif elektrik yüklü bir elektronda yaptığı bu hareketlerinden dolayı bir magnetik alan meydana getirir Meydana gelen alanın yönü elektronun dönme yönüne bağlıdır
Mıknatıslanmamış bir madde de bu hareketler düzensizdir
Bundan dolayı etkiler birbirini yok ettiklerinden bileşke etki sıfıra çok yakındır
Madde magnetik alanda bu etkileri bir düzene girdiğinden mıknatıslanır
Diyamagnetik Maddeler: Bağıl magnetik geçirgenlikleri 1 den biraz küçüktür
Magnetik alan içinde alana zıt yönde zayıf mıknatıslanırlar ve alanın zayıf tarafına doğru itilirler
Serbestçe dönebilen diamagnetik bir çubuk alan içerisine konulduğunda alana dik durum alır
Paramagnetik maddeler: Bağıl magnetik geçirgenlikleri 1 den biraz büyüktür
magnetik alanda zayıf mıknatıslanırlar ve alanın kuvvetli tarafına doğru çekilirler Serbestçe dönebilen paramagnetik bir çubuk magnetik alan içerisine konulduğunda alan doğrultusuna paralel bir durum alır
Ferromagnetik maddeler: Bağıl magnetik geçirgenlikleri 1 den çok büyüktür
magnetik alan içinde paramagnetik maddelere benzer özellikler gösterirler ancak çok kuvvetli mıknatıslanırlar
Kuantum Fiziği olmadan, magnetik özellikler üzerinde bir açıklama getirmek mümkün değildir
Ferrimagnetizma, antiferromagnetizma ve ferrimagnetizma özellikleri gösteren katılar, belirli bir sıcaklığın altında, kendiliğinden (spontaneous) bir magnetik momente sahiptir
Ferromagnetik maddeler teknolojik yönden çok büyük önem arz etmektedir; transformatörler, ses, video, teyp, disketler bu maddelerden yapılmaktadır
Magnetik özellikler, tamamen cismi oluşturan atomların elektronlarının kendi magnetik momentlerinin (spin açısal momentumlarının), yörünge hareketlerinin (yörünge açısal momentumlarının) veya bulundukları enerji düzeylerinin ne kadar dolu olduğunun bir sonucu olarak ortaya çıkar
Element ve bileşiklerin büyük çoğunluğunda , uygulanan magnetik alan doğrultusunda , aynı veya zıt yönde, bir magnetizasyon elde ederiz
Aynı yönde magnetizasyon oluşturanlara paramagnetik, ters yönde magnetizasyon oluşturanlara ise diamagnetik cisimler deriz
Kristal yapı içindeki atomların, birbirleri ile olan etkileşmeleri sonucu, ferromagnetizma, antiferromagnetizma ve ferrimagnetizma diye adlandırdığımız magnetik özellikler ortaya çıkmaktadır
Bir cismin magnetik geçirgenliği µ=B/H olarak tarif edilir
µçok büyük değer alabilir
(1
000
000) Histeriz eğrisindeki iki nokta önemlidir
Biri uygulanan magnetik alanın sıfır olduğu yerde, kalıcı magnetik indüksiyon olan Br Diğeri magnetik indüksiyonu sıfıra götürmek içinters yönde uygulamamız gereken magnetik alan Hc değeridir
Teknolojik uygulamalarda kullanılacak olan Ferromagnetik malzemelerin histeriz eğrisi elde edildikten sonra bu iki değere bakılır iyi bir transformatör çekirdeği içinmümkün oldukça küçük Hc değeri çok büyük bir Br değeri elde edilmeye çalışılır
Hoparlörlerde kullanılacak mıknatıs için her iki değerinde çok büyük olduğu malzemeler kullanılmaya çalışılır.
Mıknatıslık:
Demir,nikel ve kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlerdir
1
Moleküler teoriye göre magnetik maddelerin molekülleri iki kutuplu birer küçük mıknatıs gibidirler
2
Oersted(1770-1851) akım geçiren bir telin etrafında magnetik alan meydana geldiğini gözlemiştir
Diyamagnetik Maddeler: Bağıl magnetik geçirgenlikleri 1 den biraz küçüktür
Paramagnetik maddeler: Bağıl magnetik geçirgenlikleri 1 den biraz büyüktür
Ferromagnetik maddeler: Bağıl magnetik geçirgenlikleri 1 den çok büyüktür
Kuantum Fiziği olmadan, magnetik özellikler üzerinde bir açıklama getirmek mümkün değildir
Bir cismin magnetik geçirgenliği µ=B/H olarak tarif edilir