-
- Katılım
- Nisan 16, 2019
-
- Mesajlar
- 55,855
-
- Tepkime puanı
- 34,767
-
- Puanları
- 353
Kortizol Hormonu Nedir?
Kortizol, böbreküstü bezlerinin (böbreklerin üstündeki endokrin bezlerinin) ürettiği ve vücuda saldığı bir steroid hormonudur. Asıl görevi vücudun strese karşı tepkisini düzeltmek olan bu hormon bununla birlikte vücutta birçok organın işleyişi için önemli bir hormondur.
Kortizol Nedir?
Hormonlar, mesajları kan dolaşımı aracılığıyla organlara, cilde, kaslara ve diğer dokulara taşıyarak vücutta bulunan farklı işlevleri koordine eden kimyasallardır. Bir tür steroid hormon olan glukokortikoidler tüm vücut dokularındaki iltihabı baskılayarak ve kas, yağ doku karaciğer ve kemik metabolizmasını kontrol eder. Bunun yanı sıra glukokortikoidler uyku-uyanıklık döngülerini de etkiler.
Böbrek üstü bezleri olarak da bilinen adrenal bezleri, iki böbreğin her birinin üzerinde bulunan küçük, üçgen şekilli bezlerdir. Bu bezler vücuttaki endokrin sistemin bir parçasıdır. Kortizol, adrenal bezler tarafından üretilen ve vücuda salgılanan bir glukokortikoid hormondur. Bu hormon vücuttaki hemen hemen her organ ve dokuyu etkileyerek vücudun temel işleyişinde önemli bir rol oynar. Kortizol hormonun temel görevlerinden bazıları şu şekildedir:
Kortizol Hormonu Testi Nedir?
Kortizol seviyesi kan, idrar (işe) veya tükürük (türük) testleri ile ölçülebilir. Kortizol seviyesini ölçmek için hangi test yönteminin kullanılacağı doktor tarafından belirlenir.
Kanda, idrarda ve tükürükte bulunan kortizol seviyesi normalde sabahın erken saatlerinde en yüksek seviyeye ulaşarak gün boyunca azalır. Bunun sonucunda kortizol seviyeleri gece yarısı civarında en düşük seviyesine ulaşır. Kandaki kortizol seviyelerini ölçen çoğu test için normal aralıklar şunlardır:
Cushing sendromunun belirtileri kortizol seviyesinin ne kadar yüksek olduğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Normalden yüksek kortizol seviyelerinin yaygın belirtileri ve semptomları:
Normalden daha düşük kortizol seviyelerinin veya adrenal yetmezliğin belirtilerinden bazıları:
Kaynak
Kortizol, böbreküstü bezlerinin (böbreklerin üstündeki endokrin bezlerinin) ürettiği ve vücuda saldığı bir steroid hormonudur. Asıl görevi vücudun strese karşı tepkisini düzeltmek olan bu hormon bununla birlikte vücutta birçok organın işleyişi için önemli bir hormondur.
Kortizol Nedir?
Hormonlar, mesajları kan dolaşımı aracılığıyla organlara, cilde, kaslara ve diğer dokulara taşıyarak vücutta bulunan farklı işlevleri koordine eden kimyasallardır. Bir tür steroid hormon olan glukokortikoidler tüm vücut dokularındaki iltihabı baskılayarak ve kas, yağ doku karaciğer ve kemik metabolizmasını kontrol eder. Bunun yanı sıra glukokortikoidler uyku-uyanıklık döngülerini de etkiler.
Böbrek üstü bezleri olarak da bilinen adrenal bezleri, iki böbreğin her birinin üzerinde bulunan küçük, üçgen şekilli bezlerdir. Bu bezler vücuttaki endokrin sistemin bir parçasıdır. Kortizol, adrenal bezler tarafından üretilen ve vücuda salgılanan bir glukokortikoid hormondur. Bu hormon vücuttaki hemen hemen her organ ve dokuyu etkileyerek vücudun temel işleyişinde önemli bir rol oynar. Kortizol hormonun temel görevlerinden bazıları şu şekildedir:
- Vücudun strese karşı tepkisini düzenler,
- Vücudun yağ, protein ve karbonhidrat kullanımını veya temel metabolizmasını kontrol etmeye yardımcı olur,
- Vücuttaki iltihabı kontrol altında tutar,
- Kan basıncını düzenler,
- Kan şekerinin normal aralıklarda olmasına yardımcı olur,
- Uyku-uyanıklık döngüsünü kontrol etmeye destek sağlar.
- Vücudun stres durumunda, artmış kortizol kan dolaşımına salınır. Doğru kortizol dengesine sahip olmak sağlıklı bir yaşam sürmek için gereklidir. Bununla birlikte çok fazla veya gerekenden daha az kortizol seviyelerine sahip olmak sağlık sorunlarına neden olabilir.
Kortizol Hormonu Testi Nedir?
Kortizol seviyesi kan, idrar (işe) veya tükürük (türük) testleri ile ölçülebilir. Kortizol seviyesini ölçmek için hangi test yönteminin kullanılacağı doktor tarafından belirlenir.
Kanda, idrarda ve tükürükte bulunan kortizol seviyesi normalde sabahın erken saatlerinde en yüksek seviyeye ulaşarak gün boyunca azalır. Bunun sonucunda kortizol seviyeleri gece yarısı civarında en düşük seviyesine ulaşır. Kandaki kortizol seviyelerini ölçen çoğu test için normal aralıklar şunlardır:
- Sabah saat altı ile sekiz arasında: 10-20 (mcg/dL),
- Öğleden sonra saat dört civarında: 3-10 mcg/dL.
- Normal olarak kabul edilen bu değer aralıkları laboratuvardan laboratuvara, zamandan zamana ve kişiden kişiye değişebilir. Kortizol seviyesi testi yaptırmanız gerekiyorsa, sağlık uzmanınız sonuçlarınızı yorumlayacak ve daha fazla test yaptırmanız gerekip gerekmediğini size bildirecektir.
Cushing sendromunun belirtileri kortizol seviyesinin ne kadar yüksek olduğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Normalden yüksek kortizol seviyelerinin yaygın belirtileri ve semptomları:
- Özellikle yüz ve karın bölgesine kilo almak,
- Karın bölgesinde (göbekte) geniş, mor çatlakların oluşması,
- Üst kol ve uyluklarda oluşan kas güçsüzlüğü,
- Genellikle Tip 2 diyabete dönüşen yüksek kan şekeri,
- Kan basıncının yüksek olması (hipertansiyon),
- Kadınlarda aşırı saç büyümesi (hirsutizm),
- Kemiklerin zayıflaması (osteoporoz) ve kemik kırıkları.
- Cushing sendromu veya adrenal yetmezlik belirtilerinden bir veya birkaçının bulunması durumunda bir sağlık uzmanına başvurmak sağlıklı bir yaşam sürmek için oldukça önemlidir.
Normalden daha düşük kortizol seviyelerinin veya adrenal yetmezliğin belirtilerinden bazıları:
- Yorgunluk hali,
- Herhangi bir nedene bağlı olmayan ani kilo kaybı,
- İştahsızlık,
- Düşük tansiyon seviyeleri (hipotansiyon)
Kaynak
