Kooparatifler nedir?
Türkiye’de; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda kooperatifin hukukî tanımı şöyle
yapılmıştır: “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve
özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet sureti
ile sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve kamu tüzel kişiler ile özel idareler, belediyeler,
köyler, cemiyetler ve dernekler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli
teşekküllere” kooperatif denir.
Kooperatifler; kişilerin belirli amaçlara ulaşmak için ortak çabalarını bir araya
getirdikleri, dernek ve şirketten çeşitli noktalardan ayrılan ve değişik özellikler gösteren bir
kuruluştur. Faaliyet konularına göre üretim, tüketim, satış, yapı, kredi, kefalet kooperatifleri
gibi türlere ayrılır. En az 7 kişi ile kurulan kâr amacı gütmeyen ortaklıktır. Kooperatiflerin
kuruluşları sırasında belirli bir sermayenin belirtilmesi zorunlu değildir.
Kooperatiflerin kuruluşlarındaki kurallar şunlardır.
Kooperatife giriş ve çıkış serbesttir.
Kooperatif üyelerinin payları ne olursa olsun, ancak bir oya sahiptirler.
Kâr ortaklara, kooperatifle yaptıkları iş oranında dağıtılır.
Sermaye karşılığı verilecek faiz sınırlıdır (faiz oranı düşüktür).
Üretim kooperatifleri, ortak üretim veya sürüm ve satış için kurulmuş kuruluşlardır.
Tüketim kooperatifleri tüketicilerin ihtiyaç maddelerini temiz ve ucuz şekilde karşılamak
amacıyla kurulur. Kredi kooperatifleri ise, tarım ve sanayi alanındaki küçük üreticilerin kredi
ihtiyaçlarını kolay, çabuk ve ucuz bir şekilde karşılanması amacıyla kurulur. Kooperatifler
ortaklarını tasarrufa yöneltme, üreticileri ve tüketicileri koruma ve fertler arasındaki
birlikteliği sağlaması bakımından yararlı ve faydalı kuruluşlardır. Bu önemimden dolayı
Anayasamız devlete kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak önlemleri alma görevi
yüklemiştir.
Türkiye’de; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda kooperatifin hukukî tanımı şöyle
yapılmıştır: “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve
özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet sureti
ile sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve kamu tüzel kişiler ile özel idareler, belediyeler,
köyler, cemiyetler ve dernekler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli
teşekküllere” kooperatif denir.
Kooperatifler; kişilerin belirli amaçlara ulaşmak için ortak çabalarını bir araya
getirdikleri, dernek ve şirketten çeşitli noktalardan ayrılan ve değişik özellikler gösteren bir
kuruluştur. Faaliyet konularına göre üretim, tüketim, satış, yapı, kredi, kefalet kooperatifleri
gibi türlere ayrılır. En az 7 kişi ile kurulan kâr amacı gütmeyen ortaklıktır. Kooperatiflerin
kuruluşları sırasında belirli bir sermayenin belirtilmesi zorunlu değildir.
Kooperatiflerin kuruluşlarındaki kurallar şunlardır.
Kooperatife giriş ve çıkış serbesttir.
Kooperatif üyelerinin payları ne olursa olsun, ancak bir oya sahiptirler.
Kâr ortaklara, kooperatifle yaptıkları iş oranında dağıtılır.
Sermaye karşılığı verilecek faiz sınırlıdır (faiz oranı düşüktür).
Üretim kooperatifleri, ortak üretim veya sürüm ve satış için kurulmuş kuruluşlardır.
Tüketim kooperatifleri tüketicilerin ihtiyaç maddelerini temiz ve ucuz şekilde karşılamak
amacıyla kurulur. Kredi kooperatifleri ise, tarım ve sanayi alanındaki küçük üreticilerin kredi
ihtiyaçlarını kolay, çabuk ve ucuz bir şekilde karşılanması amacıyla kurulur. Kooperatifler
ortaklarını tasarrufa yöneltme, üreticileri ve tüketicileri koruma ve fertler arasındaki
birlikteliği sağlaması bakımından yararlı ve faydalı kuruluşlardır. Bu önemimden dolayı
Anayasamız devlete kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak önlemleri alma görevi
yüklemiştir.