K
Külkedisi
Ziyaretçi
Ziyaretçi
KOAH; uzun süreli ve ilerleyici (kronik), solunum yollarında daralmaya neden olan akciğer hastalığıdır. Bu hastalıktaki solunum yolları darlığı sinsice ilerleyen ve geri dönüşümü olmayan bir daralma olduğundan bazı hastalarda solunum yetmezliği tablosu oluşumuna neden olabilir. Peki, bu hastalık neden oluşur, belirtileri nelerdir ve tedavisi var mıdır? İşte tüm bu merak edilenleri Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yalçın Karakoca cevapladı.
Nedenleri
KOAH'ın bilinen en önemli nedeni sigaradır. Sigara içicisi olan birisinin 20 yıldan uzun süre günde bir paket sigara içmesi ya da daha fazla miktarda sigaranın 20 yıldan daha kısa sürede içilmesi KOAH oluşumuna neden olabilir. Sigara içicisi olanların yaklaşık %15-20’sinde KOAH gelişir.
Sigara dışında özellikle kırsal kesimde organik yakıt kullanımına maruz kalınması da KOAH nedenlerindendir. Açıkta odun, organik yakıt (tezek vs) yakılması sonunda açığa çıkan duman maruziyeti de solunum yollarında aynı hastalığa neden olabilir.
Belirtileri
KOAH'da belirtiler genellikle 40 yaş üzerinde görülmeye başlar. Başlıca belirtileri öksürük, balgam ve nefes darlığıdır. Uzun yıllar sigara içen insanlarda bu belirtiler hafif başlayıp giderek artmakta ve bu nedenle kanıksanmaktadır. Hastalar şikayetleri ile hekime başvurduklarında akciğer kapasitelerinde önemli oranda düşüş saptanmaktadır. Doktora gitmekten kaçınan bu hastalar, çoğunlukla sigaranın bu etkilerini bilmekte ancak duymak ve kabullenmek istememektedir.
Öksürük ve balgam genellikle sabah erken saatlerde görülür. Bu durum sanki sigara içenlerde doğal olarak görülen bir tablo gibi algılanır. Aslında KOAH'ın erken bulgusu olan öksürük ve balgam ciddiye alınması gereken belirtilerdendir. Sigara içilmeye devam edilmesi durumda bu şikayetler artarak devam eder. Sonrasında öksürük ve balgama nefes darlığı da eklenir.
Özellikle kış aylarında soğuk ve kirli havalarda viral enfeksiyonların da etkisiyle hastalarda KOAH atakları ortaya çıkar. Hastalar, gribal enfeksiyonla ortaya çıkan öksürük, balgam, nefes darlığı ve enfeksiyon bulgularıyla hastaneye başvururlar. Tıbbi tedavi ile birlikte sigaranın bırakılmasının hastalığın durdurulması için gerekli bir durumdur. Sigarayı bırakan hastalarda şikayetler geriler ve hastalar daha ileri safhalara geçmeden bu durumdan kurtulmuş olurlar.
Tedavi Şekilleri
KOAH'da nefes darlığının şiddetine göre tedavisi de değişir. Öncelikle sigaranın bırakılması ve var ise zararlı gaz solunan ortamdan uzaklaşılması gerekmektedir. Sigara bırakılmadığı sürece tedaviden istenen yararın sağlanması mümkün değildir. KOAH'larda kullanılan ilaçların çoğu cihazlarla doğrudan solunum yolundan verilir. Doğrudan solunum yoluna ulaştıkları için etki de o ölçüde fazladır. İlaçların kana karışan miktarları az olduğundan sistemik yan etkileri de o nispette azdır.
KOAH hastalarında uygulanabilen en son tedavi şekli akciğer naklidir. Ancak uygun olan hastalarda seçilmiş vakalarda uygulanabilecek bu tedavi yöntemi ülkemizde henüz başarılı bir biçimde uygulamadaki yerini alamamıştır.
Nedenleri
KOAH'ın bilinen en önemli nedeni sigaradır. Sigara içicisi olan birisinin 20 yıldan uzun süre günde bir paket sigara içmesi ya da daha fazla miktarda sigaranın 20 yıldan daha kısa sürede içilmesi KOAH oluşumuna neden olabilir. Sigara içicisi olanların yaklaşık %15-20’sinde KOAH gelişir.
Sigara dışında özellikle kırsal kesimde organik yakıt kullanımına maruz kalınması da KOAH nedenlerindendir. Açıkta odun, organik yakıt (tezek vs) yakılması sonunda açığa çıkan duman maruziyeti de solunum yollarında aynı hastalığa neden olabilir.
Belirtileri
KOAH'da belirtiler genellikle 40 yaş üzerinde görülmeye başlar. Başlıca belirtileri öksürük, balgam ve nefes darlığıdır. Uzun yıllar sigara içen insanlarda bu belirtiler hafif başlayıp giderek artmakta ve bu nedenle kanıksanmaktadır. Hastalar şikayetleri ile hekime başvurduklarında akciğer kapasitelerinde önemli oranda düşüş saptanmaktadır. Doktora gitmekten kaçınan bu hastalar, çoğunlukla sigaranın bu etkilerini bilmekte ancak duymak ve kabullenmek istememektedir.
Öksürük ve balgam genellikle sabah erken saatlerde görülür. Bu durum sanki sigara içenlerde doğal olarak görülen bir tablo gibi algılanır. Aslında KOAH'ın erken bulgusu olan öksürük ve balgam ciddiye alınması gereken belirtilerdendir. Sigara içilmeye devam edilmesi durumda bu şikayetler artarak devam eder. Sonrasında öksürük ve balgama nefes darlığı da eklenir.
Özellikle kış aylarında soğuk ve kirli havalarda viral enfeksiyonların da etkisiyle hastalarda KOAH atakları ortaya çıkar. Hastalar, gribal enfeksiyonla ortaya çıkan öksürük, balgam, nefes darlığı ve enfeksiyon bulgularıyla hastaneye başvururlar. Tıbbi tedavi ile birlikte sigaranın bırakılmasının hastalığın durdurulması için gerekli bir durumdur. Sigarayı bırakan hastalarda şikayetler geriler ve hastalar daha ileri safhalara geçmeden bu durumdan kurtulmuş olurlar.
Tedavi Şekilleri
KOAH'da nefes darlığının şiddetine göre tedavisi de değişir. Öncelikle sigaranın bırakılması ve var ise zararlı gaz solunan ortamdan uzaklaşılması gerekmektedir. Sigara bırakılmadığı sürece tedaviden istenen yararın sağlanması mümkün değildir. KOAH'larda kullanılan ilaçların çoğu cihazlarla doğrudan solunum yolundan verilir. Doğrudan solunum yoluna ulaştıkları için etki de o ölçüde fazladır. İlaçların kana karışan miktarları az olduğundan sistemik yan etkileri de o nispette azdır.
KOAH hastalarında uygulanabilen en son tedavi şekli akciğer naklidir. Ancak uygun olan hastalarda seçilmiş vakalarda uygulanabilecek bu tedavi yöntemi ülkemizde henüz başarılı bir biçimde uygulamadaki yerini alamamıştır.
