Klavsen Nedir, Klavsen Hakkında Bilgi

  • Kullanıcı DenizZ
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Müzik Dünyası Hakkında Bilgiler
Konu sahibi son olarak 3024 gün önce görüldü
Klavsen piyanonun atası olan bir enstrüman olarak bilinen bir enstrüman olmakla beraber piyano ile tek benzer yanı, iki enstrümanında klavyeli çalgılar olmasıdır. Fakat mekanizma, ses rengi ve çalış tekniği yönünden birbiri ile pek ilgisi yoktur. Klavsen telleri bir mızrap ile çekerken, piyanonun çekiçleri tellere vurur. Bu da piyanonun kimi zaman vurmalı çalgılar kategorisine girmesine neden olur. Ayrıca, piyanonun icadından sonra klavsenin yerini alması yaklaşık 50 yıl kadar uzun bir dönemi kapsar ve bu elli yıllık süreç içerisinde eser üretmiş olan besteciler klavseni piyanoya tercih etmişlerdir.kKavsen eski zamanlarda kliselerde çalınan bir enstruman çeşidi olarak da bilinir.​
 
Klavsen, telleri mızrapla titreştirilen klavyeli çalgıdır. Genel olarak iki ya da üç tel takımı vardır. Takımlardan biri, öbürlerinden bir oktav tiz ses verebilir; buna 4-ayak (tiz oktav) ses alanı denir. Ses alanı normal olan tel takımına 8-ayak (normal oktav) ses alanı denir. Bazı çağdaş klavsenlerde buna, bir oktav pes ses veren bir 16-ayak (pes oktav) ses alanı da eklenmişti. 8-ayak iki tel takımı, ayrı ayrı noktalarda ya da farklı malzemeden yapılmış mızraplarla çekildikleri için tınıları farklı olabilir. Klavsende sesi, tellerin yatay düzlemi altına yerleştirilen bir ses tablası yükseltir. Teller, titreşimlerini ses tablasına ileten (ona yapışık) bir köprünün (eşik) üstünden geçer. Mızraplama düzeneği, tuşların öbür ucundaki, altta sabit bir yatağın içinde bulunan, üstte ise bir sürgünün ya da hareketli bir yatağın içinden geçen düşey tahta çıtalardan oluşur. Sürgü, belli bir çıta takımını kendi tel takımına ya hafifçe yaklaştırır ya da uzaklaştırır. Bu, o tel takımının kullanılıp kullanılmayacağına bağlıdır. Her çıtanın tepesindeki saplama mil, kuş teleğinin sivri ve sert ucundan ya da köseleden yapılmış mızrabın, içine oturabileceği bir biçimde delinmiştir ve telden ya da kıldan bir yay aracılığıyla dik tutulur. Çıta, bezden ya da keçeden bir susturucu ile son bulur. Tuş serbest bırakılıp da mızrap . telin altına düştüğü zaman bu bez ya da keçe teli susturur.

Bilinen en eski klavsen, 1521’de Roma’ da Gerolamo Bolognese tarafından yapılmıştır ve bugün Londra’da Victoria ve Albert Müzesi’ndedir. Geçmişi konusunda fazla bilgi bulunmayan klavsen. 17. yüzyılda büyük bir evrim geçirerek Avrupa müziğinde en önemli çalgılardan biri durumuna geldi. Bir türü de, günümüze 15-18. yüzyıllar arasında yapılmış örnekleri ulaşan clavicytheriumdu. Fazla yer kaplamaması için ses tablası ve telleri, konsol piyanoda olduğu gibi klavyeye dik olan bu çalgı yaygınlaşmadı. İtalya, Flandre, Fransa, İngiltere ve Almanya başta olmak üzere, ulusal klavsen yapım okulları ortaya çıktı, boyalı kapaklı süslü kasalar moda oldu. Barok dönemin büyük bestecilerinin çoğu klavsen çaldıkları gibi, klavsen için çok sayıda beste de yaptılar. 18. yüzyılın ortalarında klavsende beş tam oktavlı normal bir ses alanı, üç ya da daha fazla tel takımı, çoğunlukla da iki klavye yer alıyordu. Ama bu sıralarda, parmakların tuşlar üstündeki basıncına göre hafif ya da kuvvetli çalınabilen yeni bir çalgı olan pianoforte’nin rekabeti ortaya çıktı. Sesin şiddetiyle ilgili nüanslara olanak vermeyen klavsen, piyano karşısında yenik düştü. 19. yüzyıl sonlarında yeniden ilgi çekmeye başladı; günümüzde de yapımcıların ve bestecilerin elinde evrimini sürdürmektedir.
 
Geri