Kitap tanıtımı nasıl yapılır?

Kitap tanıtımı yapmak sadece kitabın içeriği hakkında bilgi vermek değil aynı zamanda

tanıtılacak kitabın eleştirisidir. Kitap incelemesi hazırlamanın kitap okumaktan önemli bir farkı

vardır. Bir kitabı özetlemek ya da eleştirmek için kitabın içindeki enformasyonu beyninizde

işlemden geçirirsiniz, kitabı ve yazarı çok daha iyi tartarsınız. Onun fikirlerini kendi fikirlerinizle

çarpıştırırsınız ve sonunda entelektüel olarak bir aşama ileriye geçersiniz. Kitap tanıtımlarının

amacı kitabı tanıtacak kişiyle birlikte dinleyicilerinde bilgilenmesini sağlamak, dinleyicilerde okuma

isteği uyandırmaktır. Ayrıca kitap tanıtımları kişiyi yazarlığa da hazırlar.

Kitap tanıtımının amacına ulaşabilmesi için ilk önce kitabı tanıtan kişi tanıtılacak kitap

hakkında yazıları okuması gerekir. Kitap başkalarının görüşleriyle değil, bu işle göravli kişinin

görüşleriyle yapılmalıdır. Amac okuyucuların ve görevli kişinin bilgi edinmesi ve bu konu üzerinde



gerek li düzgün çalışmalar yapabilmesi için öncelikle kitap incelemesi yapılmalıdır.

Kitap inceleme, bir kitabı tanıtan, kitabı tartışan, bazı noktalarda aktarmalar yapan birkaç

sayfayı bulabilen bir yazı türüdür. Kitap incelemeleri, özellikle dergilerin bir kuşağını oluşturur. Batı

basını “book review” olarak bilinen kitap incelemelerini önemser ve dergilerin en çok okunan

yerlerine koyarlar. Örneğin, Businessweek dergisi kitap inceleme bölümünü editör yazısından

hemen sonra koyar.

Türkiye’de kitap inceleme konusu, neredeyse sadece edebi kitapların değerlendirilmesi

konusunda edebiyat dergilerinde sınırlı kalmıştır. Halbuki her kitabın incelemesi yapılabilir. Hem

okura, hem de yazara yol gösterici olabilir. Türkiye’de özellikle gazetelerde kitaplar, çoğunlukla

sadece kitapların arka kapaklarındaki tanıtım yazılarından yararlanılarak tanıtılıyor. Kitap

incelemesinin Türkiye’de çok fazla rağbet görmemesinin nedenlerinden biri, kitap incelemesi

hazırlamanın zahmetli bir iş olması olabilir.

Yazarlar açısından bakıldığında kitap incelemesi yazmak ile makale yazmak arasında derin

bir fark vardır. Bir yazar makale yazarken kendini tüketir, heybesindekileri bitirir; halbuki kitap

incelemesi hazırlarken ince ayar olarak bir kitap okuduğu için kendini geliştirir; heybesine yeni

malzemeler, yeni bilgiler ve yaklaşımlar katar.

KITAP INCELEMESI NASIL HAZIRLANIR?

Kitap incelemesi hazırlamak için bir kural seti bulunuyor. Bu kuralların hepsine değilse de, on

kadarına uyduğumuz zaman iyi bir kitap incelemesi yapıldığını varsayabiliriz.

1-İncelenecek kitabın seçilmesi.

2- Kitap incelemesine başlık olacak bölümde: Kitap incelemesini kavrayacak bir özlü söz veya bir

başlık veya ikisinin birden kullanılması

3- kitabın isminin çeviri ise orijinaliyle birlikte belirtilmesi yazarın isminin konulması. – İncelemenin

uygun bir noktasına kitabın orijinal ve çeviri isminin, alt başlığının yazarının, çevirmeninin,

yayınevinin, yayın tarihinin, yayın yerinin yer aldığı bir künye konması

4- Kitabın niçin seçildiğini ortaya koyacak gerekçelemeyi barındıran bir ortam tasvirinin yapılması –

İncelenen kitabın konusunun ne olduğunun birkaç cümle ile açıklanması.

5- Kitabın kendi alanı içindeki yeri ve öneminin vurgulanması, diğer kitaplarla karşılaştırılması,

diğer kitaplardan birinin değil de niçin bu kitabın tanıtıldığı (Kitap yeni bir yaklaşım mı getiriyor,

çözülemeyen bir sorunu mu çözüyor, metodolojisi mi farklı?)

6- Yazar hakkında bilgi, özgeçmişi, başarıları, kitapları, hayat amacı ve gelecek planları

7- Kitabın bir iki paragrafta özeti

8-Kitabın bölümlerinde işlenen konular, bu bölümlerin birer cümle ile ana fikri

9- Önemli ve ilgi çekici yerlerden alıntılar (Her alıntının sonuna sayfa numarası konulmalıdır.)

10- Kitapla tartışma faslı, kitaptaki görüşlerin diğer yazarların görüşleriyle veya incelemeyi

hazırlayan kişinin görüşleri ile karşılaştırılması.

11- Kitabın kime, hangi hedef kitleye yazıldığının, kimlerin okumasında fayda olduğunun

belirtilmesi. – Kitapta kullanılan dilin, akıcılığın, yazarın üslubunun değerlendirmesi.

12- Yayınevinin yaklaşımının değerlendirilmesi.

13-Kitap çeviri ise, çeviri ile orijinalin kıyaslanması, çeviri sorunlarına değinilmesi.

14- İçindekilerin, indeksin, kaynakçanın, dipnotların değerlendirilmesi.

15- Kitap dış kapak tasarımı hakkında görüş belirtilmesi.

Kitap incelemesi hazırlandıktan sonra görevli tarafından baştan sona kadar okunup gözden

geçirilmelidir. Okuyuculara sunulacağı zaman kurallara dikkat edilerek bir kitap tanıtımı

yapılmalıdır.

NOT: Kitap tanıtımında yazar ve kitabı hakkında bilgi verileceği gibi aynı zamanda sadece

konuşma veya yazı okumak okuyucuları bir hayli sıkar. Bu yüzden görsellik tanıtımda bir hayli rol

oynar.