Kistlerin çoğu iyi huyludur ve vücuttaki kanalların, vücut salgılarının doğal çıkış noktalarının tıkanması nedeniyle oluşur. Ancak bazı kistler tümör olabilir ya da tümörlerin içinde oluşmuştur ve bu kistler kötü huylu olma potansiyeli taşır.
İyi huylu tümörlere selim ve kötü huylu olanlara da habis kist denilir. İyi huylu kistler eğer sorun yaratmıyorsa ve hızla büyümüyorsa işlem yapılması gerekmeyebilir ve belli aralıklarla kontrol edilmesi yeterli olur. Kötü huylu ya da büyümüş ve artık rahatsızlık veren kistler ise cerrahi yöntemlerle alınır.
Kist Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler bir kistin hangi türde olduğuna bağlı olarak epey bir çeşitlilik gösterir. Deri ya da deri altındaki kistlerde olduğu gibi, çoğu vak’ada hasta olağan dışı bir yumru fark eder. İç organlarda ise kistler enfekte olana ya da çok büyüyene kadar fark edilmezler. Organın işleyişinde bir bozukluk olması ya da ağrıya neden olması halinde kist fark edilebilir.
Göğüslerdeki kistler elle muayene sırasında fark edilebilir. Yumru ele gelir. Göğüs kistleri genellikle ağrılıdır.
Beyindeki bazı kist türleri diğer belirtilerin yanı sıra baş ağrısına da neden olur.
Böbrek ya da karaciğer gibi iç organlarda oluşan kistler ise çoğu kez hemen bir belirtiye neden olmazlar ve ancak ultrason benzeri bir taramanın ardından fark edilirler. Bazen de bu kistler büyümüştür ve artık ağrıya ya da organların işleyişinde sorunlara yol açmaya başlamıştır. Röntgen, ultrason, MR, tomografi benzeri tetkikler sonrası teşhis edilirler.
Kist Türleri
Yüzlerce kist türü var dedik ama en çok karşılaşılan kist türlerine bir göz atalım:
Yağ kistleri: deride oluşan kistlerdir.
Pankreas kistleri: genelde tesadüfen fark edilirler ancak belirtiye yol açacak özellikte kistler üst karın ağrısı, bulantı ve kusmaya yol açabilir.
Polikistik over sendromu: yumurtalıklarda kist bulunmasıdır. Çok sayıda kistin bir arada bulunduğu bir durumdur.
Çikolata kisti (endometrioma): yumurtalıklarda oluşur ve içi çikolata renginde sıvıyla dolu olduğundan bu adı alır.
Dermoid kist: bir tür yumurtalık kistidir.
Meme kistleri: bu kistlere çok sık rastlandığından artık neredeyse normal kabul edilir ve genellikle iyi huyludur.
Polikistik böbrek hastalığı: genetik bir hastalıktır ve genelde iki böbrekte de kistler oluşur.
Karaciğer kistleri: genellikle iyi huylu ve içi sıvı dolu kistlerdir.
Beyin kistleri: iyi huylu kistlerdir ancak kanserli tümörlerin içinde yer alabilirler
İyi huylu tümörlere selim ve kötü huylu olanlara da habis kist denilir. İyi huylu kistler eğer sorun yaratmıyorsa ve hızla büyümüyorsa işlem yapılması gerekmeyebilir ve belli aralıklarla kontrol edilmesi yeterli olur. Kötü huylu ya da büyümüş ve artık rahatsızlık veren kistler ise cerrahi yöntemlerle alınır.
Kist Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler bir kistin hangi türde olduğuna bağlı olarak epey bir çeşitlilik gösterir. Deri ya da deri altındaki kistlerde olduğu gibi, çoğu vak’ada hasta olağan dışı bir yumru fark eder. İç organlarda ise kistler enfekte olana ya da çok büyüyene kadar fark edilmezler. Organın işleyişinde bir bozukluk olması ya da ağrıya neden olması halinde kist fark edilebilir.
Göğüslerdeki kistler elle muayene sırasında fark edilebilir. Yumru ele gelir. Göğüs kistleri genellikle ağrılıdır.
Beyindeki bazı kist türleri diğer belirtilerin yanı sıra baş ağrısına da neden olur.
Böbrek ya da karaciğer gibi iç organlarda oluşan kistler ise çoğu kez hemen bir belirtiye neden olmazlar ve ancak ultrason benzeri bir taramanın ardından fark edilirler. Bazen de bu kistler büyümüştür ve artık ağrıya ya da organların işleyişinde sorunlara yol açmaya başlamıştır. Röntgen, ultrason, MR, tomografi benzeri tetkikler sonrası teşhis edilirler.
Kist Türleri
Yüzlerce kist türü var dedik ama en çok karşılaşılan kist türlerine bir göz atalım:
Yağ kistleri: deride oluşan kistlerdir.
Pankreas kistleri: genelde tesadüfen fark edilirler ancak belirtiye yol açacak özellikte kistler üst karın ağrısı, bulantı ve kusmaya yol açabilir.
Polikistik over sendromu: yumurtalıklarda kist bulunmasıdır. Çok sayıda kistin bir arada bulunduğu bir durumdur.
Çikolata kisti (endometrioma): yumurtalıklarda oluşur ve içi çikolata renginde sıvıyla dolu olduğundan bu adı alır.
Dermoid kist: bir tür yumurtalık kistidir.
Meme kistleri: bu kistlere çok sık rastlandığından artık neredeyse normal kabul edilir ve genellikle iyi huyludur.
Polikistik böbrek hastalığı: genetik bir hastalıktır ve genelde iki böbrekte de kistler oluşur.
Karaciğer kistleri: genellikle iyi huylu ve içi sıvı dolu kistlerdir.
Beyin kistleri: iyi huylu kistlerdir ancak kanserli tümörlerin içinde yer alabilirler