Kılıçdaroğlu Özel’i grup başkanlığından alabilir mi

CHP’ye mutlak butlan kararının ardından milletvekilleri seçilmiş genel başkan Özgür Özel’i, grup başkanı seçti. CHP’nin atanmış genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun, Özel’i grup başkanlığından alacağı iddia ediliyor. Peki bu mümkün mü? Meclis grubuna müdahale yetkisi var mı? Özel’in ve görevden alınan yönetimin partiden ihraç edilmesi söz konusu olabilir mi? Bütün yanıtlar
CHP’ye mutlak butlan kararının ardından atanmış yönetimin yol haritasının ne olacağı merak ediliyor. CHP’nin atanmış genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun, CHP’nin seçilmiş genel başkanı Özgür Özel’i, TBMM Grup Başkanlığı görevinden alacağı iddia ediliyor.

Özel’in grup başkanlığından alınmasının mümkün olup olmadığı, Meclis’te grup konuşmasını kimin yapacağı, Meclis grubu yönetimine CHP Genel Merkezi’nin müdahale edip edemeyeceği konusu tartışılıyor. CHP kaynakları, Özel’in yeni genel merkez olarak Meclis’i ilan etmesini ve grup başkanlığı adımını “Özgür Özel bu hamleyi boşuna yapmadı” diye değerlendiriyor.

Bu haberde genel başkanın, grup başkanını ve Meclis grup yönetimini neden görevden alamayacağını detaylarıyla anlatacağız.

Meclis Başkanlığı Özel’in grup başkanlığını tanıdı​

Mutlak butlan kararının ardından CHP’nin seçilmiş genel başkanı Özgür Özel, kapalı grup toplantısında yapılan oylamayla CHP Grup Başkanı seçildi. Seçimin tutanakları Meclis Başkanlığı’na bildirildi ve Meclis bu oylamayı geçerli sayarak, Özel’in biyografisindeki sıfatını güncelledi.

Ardından Kılıçdaroğlu’na yakın milletvekilleri, mahkeme kararını Meclis’e bildirdi ve Meclis bunu da kabul etti. Meclis kayıtlarına giren iki evraka göre CHP’nin genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, grup başkanı ise Özgür Özel.

Ayrı tüzel kişilikler ve grup seçimi için üç yol​

Özel’e yakın kaynaklar, CHP Genel Merkezi tüzel kişiliği ile CHP Meclis Grubu tüzel kişiliğinin birbirinden ayrı olduğuna dikkat çekiyor. Parti yönetiminin, Meclis grubuna doğrudan müdahale ve seçimlerini etkileme hakkı bulunmuyor. Grup yönetiminin nasıl oluşturulacağı, CHP TBMM Grubu İç Yönetmeliği’nde tarifleniyor.


Grup başkanını veya grup başkanvekillerini, parti genel başkanının görevden alma yetkisi yok. İç yönetmeliğe göre, grup başkanlığı ile başkanvekilliği seçimi yapılabilmesi için üç yol var: Mevcut başkan ve başkanvekillerinin görev süresinin dolması, görevde boşalma veya güvensizlik oyu verilmesi.

Bu seçenekleri sırayla ele alacağız ancak önce grup başkanlığının seçim esaslarına bakalım.

Grup başkanı nasıl ve ne süreyle seçilir?​

CHP Genel Başkanı, milletvekili ise CHP Meclis Grubu’nun da başkanıdır ancak Kılıçdaroğlu milletvekili olmadığından bu mümkün değil. CHP TBMM Grubu İç Yönetmeliği’ne göre, bir yasama döneminde, yani genel seçimler arasındaki milletvekilliği döneminde iki kez grup başkanlığı ve grup başkanvekillikleri için seçim yapılır.

CHP Grubu’nda ilk seçim, 14 Mayıs 2023 seçimlerinden sonra genel başkan milletvekili olmadığı için yapıldı ve Özgür Özel grup başkanı oldu. Kasım 2023 kurultayında Özel’in genel başkanlığa seçildiğinden, iki yıllık görev süresi tamamlandığında grup başkanı seçimine gerek kalmamıştı. Ancak Özel görevinden mahkeme kararıyla uzaklaştırılınca, hukuki bir boşluk olmaması için hızla grup başkanı seçimini yaptı. Böylece aynı yasama dönemindeki ikinci ve son seçim de gerçekleştirildi.

CHP’nin kendi iç hukukuna göre Özel’in yeniden grup başkanı seçilmesini geçerli kılan iç yönetmelik hükmü şöyle:

“Grup Başkanlığı’nın herhangi bir nedenle boşalması durumunda ilk basına kapalı Grup Genel Kurulu toplantısında seçim yapılır, yeni seçilen Grup Başkanı, yerine seçildiği Grup Başkanı’nın kalan süresini tamamlar.”

Genişletmek için tıkla ...

Güvensizlik oyuyla Özel’in grup başkanlığı düşebilir mi?​

Görevde boşalma olması için Özgür Özel’in istifa etmesi veya güvensizlik oyu verilmesi gerekli. Meclis’i yeni Genel Merkez olarak tarifleyen Özel’in kendi isteğiyle grup başkanlığından ayrılmayacağı aşikâr. Peki güvensizlik oylamasıyla görevden alınabilir mi? Bu da mevcut dengelerde mümkün görünmüyor.

138 milletvekili bulunan CHP’de güvensizlik oylaması, en az 35 milletvekilinin talepte bulunması halinde ilk kapalı grup toplantısının gündemine alınabilir. Bu toplantıda 70 milletvekili güven veya güvensizlik oylamasına evet derse, bir sonraki kapalı grup toplantısında oylama yapılır. Güvensizlik oylaması yapıldığı takdirde, en az 70 milletvekilinin oyuyla grup başkanı görevden alınabilir.

Öte yandan, bu toplantıların gündemini belirleme yetkisi de grup başkanındadır. Bu durumda güven veya güvensizlik oylaması talebini, kapalı grup toplantısı gündemine almak Özel’in inisiyatifinde olur.

Özel’in yeniden grup başkanı seçildiği kapalı toplantıya 96 milletvekili katıldı ve 95 kişi Özel için oy verdi. CHP, mazeretleri nedeniyle toplantıya katılamayan 15 milletvekilinin de destek bildirdiğini açıkladı. Bu tabloda, 138 milletvekilinden 110’unun desteğini alan Özel’in grup başkanlığı için güvensizlik oyu talep edilebilmesi dahi mümkün görünmüyor.

Özel’i ihraç edebilirler mi?​

Özel’in grup başkanlığını düşürmenin diğer yolu da partiden ihraç edilmesi olabilir. Disiplin süreçleri için CHP Tüzüğü’nün 63. maddesi açık:

“Parti Meclisi üyelerinin, Yüksek Disiplin Kurulu başkan ve üyelerinin, TBMM üyelerinin ve partili büyükşehir belediye başkanlarının parti suçu oluşturan eylemleri Parti Meclisi’nin istemi üzerine Yüksek Disiplin Kurulunca karara bağlanır.”

Genişletmek için tıkla ...

Kemal Kılıçdaroğlu’nun, 38. Olağan Kurultay’ın hükümsüz sayılmasıyla yeniden göreve getirilen 37. dönem Parti Meclisi’ni (PM) 1 Haziran Pazartesi günü toplaması bekleniyor. Adı yolsuzluk iddianamelerinde anılan kişilerden “arınma” mesajları veriliyor ancak Özel ve yönetimi için Kılıçdaroğlu’nun bir ihraç hamlesi olur mu, henüz bilinmiyor.

Kılıçdaroğlu bunu istese bile; Özel ve diğer milletvekilleri, göreve dönen organlarda yer alan kurmayları ve büyükşehir belediye başkanları hakkında disiplin süreci başlatmak için PM’de yeterli çoğunluğu bulma olasılığı düşük görünüyor.

Grup toplantılarında kim konuşacak?​

CHP’nin salı günleri yaptığı haftalık grup toplantısında kimin konuşacağı da merak konusu. Bayram tatilinin sona ermesinin ardından 2 Haziran Salı günü ilk grup toplantısı yapılacak. Kılıçdaroğlu’na yakın kişiler ve bazı medya yüzleri genel başkan olarak Kılıçdaroğlu’nun konuşacağını söylese de, Özgür Özel ve kurmayları aksini savunuyor.

CHP kurmayları, grup toplantılarında grup başkanvekili söz vermeden kimsenin konuşamayacağına ve her grup toplantısında grup başkanvekilinin davetiyle grup başkanının kürsüye çıktığına dikkat çekti. 23 Mayıs’taki kapalı grup toplantısının ardından grup toplantısında kimin konuşacağı sorusuna Özel de şöyle yanıt vermişti:

“Ben hem partinin seçilmiş genel başkanıyım, hem bir kez daha seçilmiş grup başkanıyım. Grup başkanı partinin genel başkanını zaman zaman kürsüyü teklif eder ama bu, öyle bir süreç değil. Butlan kararından sonra partide genel başkan değişikliği olduğunu hiçbir üye kabul etmiyor. Milletvekili grubunun durumu açık. Ben Sayın Kılıçdaroğlu’nun bir atanmış olarak, AK Parti yargısının göreve geri getirmeye çalıştığı, bir butlan kararıyla gelip de grup toplantısında konuşma yapmayı ya da benden grup kürsüsünü kendisine teklif etmemi bekleyeceğini zaten düşünmüyorum. O yüzden kurultayımız yapılana kadar grup başkanı olarak, kurultayımız yapıldıktan sonra da yeniden genel başkan ve grup başkanı olarak haftalık grup toplantılarımızı elbette ben yapacağım.”

Genişletmek için tıkla ...