heLen
Gümüş Üye
-
- Katılım
- Şubat 10, 2013
-
- Mesajlar
- 7,319
-
- Tepkime puanı
- 184
-
- Puanları
- 318
KELEBEKLERİ TANIYALIM
Kelebek, böcekler (insecta) sınıfının pulkanatlılar (lepidoptera) takımına ait canlılardır
Kanatları mikroskobik pulların kiremit dizilişi şeklinde sıralanması ile örtülüdür. Bu pullar küçük sarsıntı yada temas ile kopar ve dökülürler. 3 çift ayak ve 2 çift kanatları vardır.
Ağız yapısı emici tiptedir ve pipet şeklindedir, buna proboscis adı verilir. Çiçeklerin nektarını bu pipet şeklindeki ağızları ile emerler ve kullanmadıkları zaman bu ağız rulo şeklinde başın alt kısmında bulunur. Ayaklarında da tat duyargaları vardır yani dilleri ayaklarındadır diyebiliriz.
Kelebekler yumurta ile çoğalırlar, bu yumurtalar küre, silindir, yarım küre gibi farklı şekillerde olabilir. Tırtıl; yumurtadan çıkan larvaya verilen addır ve ağız parçalarının ısırıcı çiğneyici yapıda olması ile konak bitkisinin yapraklarını yerler. Çok obur olan tırtıllar beslenerek büyürler ve büyüdükçe deri (kitin yapıdaki dış iskelet) değiştirirler. Tırtıl gerekli erişkinliğe ulaşmak için türe göre 4-5 kez deri değiştirir. Yeterince beslenerek gerekli erişkinliğe ulaşan tırtıl kendisine bir pupa (krizalit) oluşturur. Bu oluşturduğu pupanın içinde tam başkalaşıma (metamorfoz) uğrayan tırtıl, kelebek olarak pupayı yırtarak çıkar. Çıktığı zaman hemen uçamaz çünkü kelebek, pupanın içinde kanatları katlanmış bir biçimde ve ıslaktır. Genelde sabahın ilk saatlerinde pupadan çıkan kelebekler kanatlarına vücut sıvısı (hemolenf) pompalayarak kanat genişliğini sağlar ve ardından ıslak olan kanatlarını askıda kalarak kurutur.
Dünya’da hiçbir kelebek bir gün yaşamaz.
Kelebeklerin bir gün yaşıyor hikayesi mayıs sineğinden gelmektedir. Mayıs sineği fizyolojik olarak kelebeklere çok benzediğinden onun ömrü bir gün olması kelebeklerin de ömrünün bir gün olduğu yanlış inancını doğurmuş.Kelebekler türüne bağlı olarak 1 hafta ile 1 yıl arasında yaşarlar. Yaşamı yumurta, tırtıl, pupa ve kelebek olarak ele alırsak bu süre daha uzun olmaktadır. Kelebeklerin ömürleri hakkında birkaç örnek verecek olursak Türkiye’de yaşayan Sarı Bantlı Kadife (Nymphalis antiopa) ergin evrede 10 ay kadar yaşayabilmektedir. Güney Amerika’da yaşayan bir güve olan Yukka güvesi (Prodoxus y-inversus) tırtıl halinde 30 yıl kadar olabilmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere kelebeklerin ömrü 1 günden daha uzundur.
Konya tropikal kelebek bahçesinde ki kelebeklerin en iyi şartlarda yaşayabilmeleri için bahçe içinin tropikal kelebeklerin doğal yaşamlarında olduğu gibi 28° ve %80 neme sahip olması gerekmektedir. Bu şartlarda bahçe içindeki kelebeklerimiz en kısa 2-4 hafta yaşamaktadırlar. Idea leuconoe bilimsel isimli “Paper Kite” kelebeğinin 60 güne kadar yaşadığı bilinmektedir.
Cetosia cyane (Leopard Lacewing)
Genel olarak Malezya, Hindistan, Çin’in büyük bölümü ve Singapur’da yayılış gösterir. Kanadın dış kenarının şeklinden dolayı dantel kanat anlamına gelen “Lacewing” adı verilmiştir. Erkek ve dişi bireyler arasında belirgin farklar vardır; Dişilerin kanat üst yüzeyi gri veya beyaz ağırlıklı kanat modeline sahiptir, oysa erkeklerinin kanat üst yüzeyi parlak turuncudur. Tırtılına dokunulduğunda kötü koku veren bir sıvı bırakır bu sayede kendisini korur.
Papilio memnon (Great Mormon)
Güney Asya yayılış gösterirler. Kırlangıç kuyruklular (Papilionidae) ailesinin 140-150 mm kanat genişliğine sahip en büyük türlerinden birisidir. Erkek bireyin kanat üst yüzeyi siyahtır ve arka kanadın üst yüzeyi metalik mavidir, buna karşın dişileri bir çok farklı renge ve desene sahip olabilir.
Parthenos sylvia (Clipper)
Güney Hindistan, Sri Lanka, Güney Doğu Asya, Yeni Gine, Solomon Adalarında ormanlık alanlarda dağılım gösterirler. Kanatları 46-48 mm genişliğindedir. Görünüşte her iki cinsiyet de birbirine benzerdir. Çürümüş meyvelerle de beslenirler. Bir çiçekten diğer çiçeğe güçlü kanatları ile hızla uçarlar, isimleri de bu yüzden “Clipper”dır.
Vindula dejone (Cruiser)
Filipinler, Doğu Endonezya ve genel olarak Güney Doğu Asya da dağılım göstermektedir. Kanat genişliği erkeklerde 34-38 mm, dişilerde ise 43-45 mm kadardır. Dişi ve erkeğin görünüşleri de benzer değildir. Dişi, üst kanadın dış kenarında belirgin beyaz bir banda sahipken, erkek açık kahverengidir. Her iki cinsiyette de arka kanatta göze benzer desenler vardır bu desenler sayesinde avcılarını korkutarak onlardan korunurlar.
Pachliopta aristolochiae (Common Rose)
Srilanka, Hindistan’dan Orta Çine ve Filipinlerde gözlemlenmiştir. Kanatları genişliği 80-100 mm’dir. . Kırmızı gövdeli siyah bir kelebektir. Arka kanatta siyah beyaz alan vardır. Bir sıra koyu kırmızı veya kahverengimsi kırmızı benekler arka kanatın dış kenarında bulunur. Gövdesinin kırmızı oluşu isminin “yaygın gül” anlamına gelen Common Rose olmasına etken faktördür.
Doleschallia bisaltide (Autumn Leaf)
Ormanın güneş alan dış kesimlerinde aktiftirler. Sıklıkla günün en sıcak periyotları boyunca, güneşe maruz kalmış yaprakların üzerinde bulunurlar. Kanat genişliği 35-40 mmdir. İsmini sonbahar yaprağı anlamındaki “Autumn Leaf” olma sebebi görünüş itibari ile kuru bir yaprağa benzemesindendir.
Tirumala septentrionis (Dark Blue Tiger)
Açık otlak alanlarda veya ormanların güneş gören kıyı kesimlerinde sıklıkla bulunur. Hindistan'dan Çin'in iç kısımlarına kadar gözlemlenebilirler. Koyu mavi yüzey üzerine kaplan desenli olduğundan dolayı aynı anlamda olan “Dark Blue Tiger” ismi verilmiştir. Kanat genişliği 43-53 mm’dir.
Catopsilia scylla (Orange Migrant / Orange Emigran)
Doğudan Kuzey Avustralya’ya kadar geniş bir yayılım alanı vardır. 29-31mm kanat genişliğine sahiptir. Çok sıcak havalarda uçarlar ve çeşitli çiçekleri ziyaret ederler. Erkekler sıcaklığın yüksek olduğu zamanlarda ıslak topraklardan su içerler. Turuncu göçmen anlamına gelen “Orange Migrant” veya “Orange Emigran” olarak adlandırılır.
Euploea phaenareta (King Crow)
Singapur, Malezya, Hindistan da yayılan bu türün yaygın kullanılan adı Kral Karga anlamına gelen “King Crow”dur. Kanat genişliği 90 - 105mmdir. Tırtıldan pupaya ilk geçtiğinde pupanın rengi turuncumsu olmasına karşın pupa ilerleyen zamanlarında metalik bir gri renk alır.
Caligo memnon (Giant Owl) (Baykuş Kelebeği)
Amazon Yağmur Ormanlarında yayılım gösterirler. Latince isimdeki Caligo'nun anlamı karanlıktır, şafak vaktine ve havanın kararmasına yakın aktiftirler. Baykuş kelebeği denilmesinin sebebi ise Kanat alt yüzeyindeki desenin bir baykuşun gözünü andırmasından dolayıdır. Ergin kelebek çürük meyve ile beslenir. Kanat genişliği 110mm – 130mm kadardır, bazen 150 mm e kadar ulaşabilir.
Greta oto (Glasswinged)
Kanatları saydamdır ve kanat genişliği 55-60mmdir. Kanatlarının genellikle koyu renkli bir çerçevesi vardır. Çerçevenin içi camı andıran şeffaf bir zarla kaplıdır. Zarda yer yer desen çizgileri bulunur. Çizgiler de koyu bir renge sahiptir. Erkek ve dişi kelebeğin çizgileri birbirinden farklı desenlidir. Yaşam alanı: Kosta-Rika, Panama, Ekvator, Venezuela.
Lexias pardalis (Common Archduke)
Sıklıkla ormanın karanlık kısımlarında bulunur. Genellikle sürpriz bir şekilde görünür. İnsanlar yavaşça yaklaştığı zaman hızla süzülürler. Çürümüş meyvelerin ve bunun yanı sıra hayvan atıklarının ve leşlerin etrafında toplanırlar. Kanat genişliği 40-50 mm’dir. Hindistan, burma, Kuzey Tayland, Güney Çin, Vietnam, Myanmar, Malezya, Sumatra Filipinler de yayılım gösterir.
Morpho peleides (Blue Morpho)
Meksika, Orta Amerika, Paraguay, Trinidat’da gözlemlenir. Kelebeğin kanatları parlak mavidir ve kanatlarındaki pullar milyonlarca küçük ölçeklerde ışık kırınımına neden olur. Buda predatörleri hızla korkutmak içindir. Kanat genişliği 7,5-20 cm aralığındadır. Çürük meyvelerin suyu ile beslenirler.
Attacus atlas (Atlas Güvesi)
Bir gece kelebeği(güve) olan Atlas dünyanın en büyük güvesi olarak bilinir. 270–280 mm kanat genişliğine sahip olan Atlas’ın kanatların uç kısmında yılan başına benzer desenler vardır, bu sayede düşmanlarına bulunduğu ortamda bir yılan varmış gibi göstererek hayatta kalmayı başarır. Genellikle Güney Doğu Asya’da yayılış gösterir.
Kelebek, böcekler (insecta) sınıfının pulkanatlılar (lepidoptera) takımına ait canlılardır
Kanatları mikroskobik pulların kiremit dizilişi şeklinde sıralanması ile örtülüdür. Bu pullar küçük sarsıntı yada temas ile kopar ve dökülürler. 3 çift ayak ve 2 çift kanatları vardır.
Ağız yapısı emici tiptedir ve pipet şeklindedir, buna proboscis adı verilir. Çiçeklerin nektarını bu pipet şeklindeki ağızları ile emerler ve kullanmadıkları zaman bu ağız rulo şeklinde başın alt kısmında bulunur. Ayaklarında da tat duyargaları vardır yani dilleri ayaklarındadır diyebiliriz.
Kelebekler yumurta ile çoğalırlar, bu yumurtalar küre, silindir, yarım küre gibi farklı şekillerde olabilir. Tırtıl; yumurtadan çıkan larvaya verilen addır ve ağız parçalarının ısırıcı çiğneyici yapıda olması ile konak bitkisinin yapraklarını yerler. Çok obur olan tırtıllar beslenerek büyürler ve büyüdükçe deri (kitin yapıdaki dış iskelet) değiştirirler. Tırtıl gerekli erişkinliğe ulaşmak için türe göre 4-5 kez deri değiştirir. Yeterince beslenerek gerekli erişkinliğe ulaşan tırtıl kendisine bir pupa (krizalit) oluşturur. Bu oluşturduğu pupanın içinde tam başkalaşıma (metamorfoz) uğrayan tırtıl, kelebek olarak pupayı yırtarak çıkar. Çıktığı zaman hemen uçamaz çünkü kelebek, pupanın içinde kanatları katlanmış bir biçimde ve ıslaktır. Genelde sabahın ilk saatlerinde pupadan çıkan kelebekler kanatlarına vücut sıvısı (hemolenf) pompalayarak kanat genişliğini sağlar ve ardından ıslak olan kanatlarını askıda kalarak kurutur.
Dünya’da hiçbir kelebek bir gün yaşamaz.
Kelebeklerin bir gün yaşıyor hikayesi mayıs sineğinden gelmektedir. Mayıs sineği fizyolojik olarak kelebeklere çok benzediğinden onun ömrü bir gün olması kelebeklerin de ömrünün bir gün olduğu yanlış inancını doğurmuş.Kelebekler türüne bağlı olarak 1 hafta ile 1 yıl arasında yaşarlar. Yaşamı yumurta, tırtıl, pupa ve kelebek olarak ele alırsak bu süre daha uzun olmaktadır. Kelebeklerin ömürleri hakkında birkaç örnek verecek olursak Türkiye’de yaşayan Sarı Bantlı Kadife (Nymphalis antiopa) ergin evrede 10 ay kadar yaşayabilmektedir. Güney Amerika’da yaşayan bir güve olan Yukka güvesi (Prodoxus y-inversus) tırtıl halinde 30 yıl kadar olabilmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere kelebeklerin ömrü 1 günden daha uzundur.
Konya tropikal kelebek bahçesinde ki kelebeklerin en iyi şartlarda yaşayabilmeleri için bahçe içinin tropikal kelebeklerin doğal yaşamlarında olduğu gibi 28° ve %80 neme sahip olması gerekmektedir. Bu şartlarda bahçe içindeki kelebeklerimiz en kısa 2-4 hafta yaşamaktadırlar. Idea leuconoe bilimsel isimli “Paper Kite” kelebeğinin 60 güne kadar yaşadığı bilinmektedir.
Cetosia cyane (Leopard Lacewing)
Genel olarak Malezya, Hindistan, Çin’in büyük bölümü ve Singapur’da yayılış gösterir. Kanadın dış kenarının şeklinden dolayı dantel kanat anlamına gelen “Lacewing” adı verilmiştir. Erkek ve dişi bireyler arasında belirgin farklar vardır; Dişilerin kanat üst yüzeyi gri veya beyaz ağırlıklı kanat modeline sahiptir, oysa erkeklerinin kanat üst yüzeyi parlak turuncudur. Tırtılına dokunulduğunda kötü koku veren bir sıvı bırakır bu sayede kendisini korur.
Papilio memnon (Great Mormon)
Güney Asya yayılış gösterirler. Kırlangıç kuyruklular (Papilionidae) ailesinin 140-150 mm kanat genişliğine sahip en büyük türlerinden birisidir. Erkek bireyin kanat üst yüzeyi siyahtır ve arka kanadın üst yüzeyi metalik mavidir, buna karşın dişileri bir çok farklı renge ve desene sahip olabilir.
Parthenos sylvia (Clipper)
Güney Hindistan, Sri Lanka, Güney Doğu Asya, Yeni Gine, Solomon Adalarında ormanlık alanlarda dağılım gösterirler. Kanatları 46-48 mm genişliğindedir. Görünüşte her iki cinsiyet de birbirine benzerdir. Çürümüş meyvelerle de beslenirler. Bir çiçekten diğer çiçeğe güçlü kanatları ile hızla uçarlar, isimleri de bu yüzden “Clipper”dır.
Vindula dejone (Cruiser)
Filipinler, Doğu Endonezya ve genel olarak Güney Doğu Asya da dağılım göstermektedir. Kanat genişliği erkeklerde 34-38 mm, dişilerde ise 43-45 mm kadardır. Dişi ve erkeğin görünüşleri de benzer değildir. Dişi, üst kanadın dış kenarında belirgin beyaz bir banda sahipken, erkek açık kahverengidir. Her iki cinsiyette de arka kanatta göze benzer desenler vardır bu desenler sayesinde avcılarını korkutarak onlardan korunurlar.
Pachliopta aristolochiae (Common Rose)
Srilanka, Hindistan’dan Orta Çine ve Filipinlerde gözlemlenmiştir. Kanatları genişliği 80-100 mm’dir. . Kırmızı gövdeli siyah bir kelebektir. Arka kanatta siyah beyaz alan vardır. Bir sıra koyu kırmızı veya kahverengimsi kırmızı benekler arka kanatın dış kenarında bulunur. Gövdesinin kırmızı oluşu isminin “yaygın gül” anlamına gelen Common Rose olmasına etken faktördür.
Doleschallia bisaltide (Autumn Leaf)
Ormanın güneş alan dış kesimlerinde aktiftirler. Sıklıkla günün en sıcak periyotları boyunca, güneşe maruz kalmış yaprakların üzerinde bulunurlar. Kanat genişliği 35-40 mmdir. İsmini sonbahar yaprağı anlamındaki “Autumn Leaf” olma sebebi görünüş itibari ile kuru bir yaprağa benzemesindendir.
Tirumala septentrionis (Dark Blue Tiger)
Açık otlak alanlarda veya ormanların güneş gören kıyı kesimlerinde sıklıkla bulunur. Hindistan'dan Çin'in iç kısımlarına kadar gözlemlenebilirler. Koyu mavi yüzey üzerine kaplan desenli olduğundan dolayı aynı anlamda olan “Dark Blue Tiger” ismi verilmiştir. Kanat genişliği 43-53 mm’dir.
Catopsilia scylla (Orange Migrant / Orange Emigran)
Doğudan Kuzey Avustralya’ya kadar geniş bir yayılım alanı vardır. 29-31mm kanat genişliğine sahiptir. Çok sıcak havalarda uçarlar ve çeşitli çiçekleri ziyaret ederler. Erkekler sıcaklığın yüksek olduğu zamanlarda ıslak topraklardan su içerler. Turuncu göçmen anlamına gelen “Orange Migrant” veya “Orange Emigran” olarak adlandırılır.
Euploea phaenareta (King Crow)
Singapur, Malezya, Hindistan da yayılan bu türün yaygın kullanılan adı Kral Karga anlamına gelen “King Crow”dur. Kanat genişliği 90 - 105mmdir. Tırtıldan pupaya ilk geçtiğinde pupanın rengi turuncumsu olmasına karşın pupa ilerleyen zamanlarında metalik bir gri renk alır.
Caligo memnon (Giant Owl) (Baykuş Kelebeği)
Amazon Yağmur Ormanlarında yayılım gösterirler. Latince isimdeki Caligo'nun anlamı karanlıktır, şafak vaktine ve havanın kararmasına yakın aktiftirler. Baykuş kelebeği denilmesinin sebebi ise Kanat alt yüzeyindeki desenin bir baykuşun gözünü andırmasından dolayıdır. Ergin kelebek çürük meyve ile beslenir. Kanat genişliği 110mm – 130mm kadardır, bazen 150 mm e kadar ulaşabilir.
Greta oto (Glasswinged)
Kanatları saydamdır ve kanat genişliği 55-60mmdir. Kanatlarının genellikle koyu renkli bir çerçevesi vardır. Çerçevenin içi camı andıran şeffaf bir zarla kaplıdır. Zarda yer yer desen çizgileri bulunur. Çizgiler de koyu bir renge sahiptir. Erkek ve dişi kelebeğin çizgileri birbirinden farklı desenlidir. Yaşam alanı: Kosta-Rika, Panama, Ekvator, Venezuela.
Lexias pardalis (Common Archduke)
Sıklıkla ormanın karanlık kısımlarında bulunur. Genellikle sürpriz bir şekilde görünür. İnsanlar yavaşça yaklaştığı zaman hızla süzülürler. Çürümüş meyvelerin ve bunun yanı sıra hayvan atıklarının ve leşlerin etrafında toplanırlar. Kanat genişliği 40-50 mm’dir. Hindistan, burma, Kuzey Tayland, Güney Çin, Vietnam, Myanmar, Malezya, Sumatra Filipinler de yayılım gösterir.
Morpho peleides (Blue Morpho)
Meksika, Orta Amerika, Paraguay, Trinidat’da gözlemlenir. Kelebeğin kanatları parlak mavidir ve kanatlarındaki pullar milyonlarca küçük ölçeklerde ışık kırınımına neden olur. Buda predatörleri hızla korkutmak içindir. Kanat genişliği 7,5-20 cm aralığındadır. Çürük meyvelerin suyu ile beslenirler.
Attacus atlas (Atlas Güvesi)
Bir gece kelebeği(güve) olan Atlas dünyanın en büyük güvesi olarak bilinir. 270–280 mm kanat genişliğine sahip olan Atlas’ın kanatların uç kısmında yılan başına benzer desenler vardır, bu sayede düşmanlarına bulunduğu ortamda bir yılan varmış gibi göstererek hayatta kalmayı başarır. Genellikle Güney Doğu Asya’da yayılış gösterir.