Karikatür çizmeyi istemek yetmiyor, planlı-programlı ve sürekli çalışmak zorundayız. Unutmayın; betonu delen damlanın gücü değil sürekliliğidir. Karikatür çizebilmek için önce gerekli malzemeleri edinmemiz gerekecek.
1) TEKSİR KAĞIDI: Bildiğimiz üçüncü hamur kağıt. Eskiz çalışmalarımızda, orijinal çizim öncesi taslak yapma ve esprileri çizme-karalama yapma çalışmalarımızda kullanacağız. En fazla kullanacağımız malzeme.
2) KURŞUN KALEM: Eskiz çalışması için yumuşak uçlu kurşun kalemler kullanmak uygun olacaktır. Nedir bunlar? Kırtasiyelerden; HB-B-2B-4B olarak isteyebileceğimiz kurşun kalemlerdir. Orijinaller çizilirken H veya HB tercih edilir.
3) KURŞUN KALEM AÇACAĞI: Klasik kurşun kalem kullanacaksak, kalemin ucunu açmak için bir açacağa ihtiyacımız var. Eğer, Uçlu Kalem kullanacaksak, kalem ucunun sık sık kırılmaması için 0,7-0,9 uçlar tercih edilmelidir.
4) SİLGİ: Orta yumuşaklıkta silgi kullanacağız. Silginin en azından bir ucu sivri olursa dar alanlarda kullanmak daha rahat olur.
5) RESİM KAĞIDI: Orijinal çizimlerimizi resim kağıdı-kartonuna yapıyoruz. Resim kağıdının çinilerken kullanacağımız çini mürekkebini dağıtmayacak kalitede olması gerekir. Amatör çalışmalarımızda A-4 beyaz fotokopi kağıtlarını da kullanabiliriz.
Başlangıç için bu malzemeler yeterli. Bu malzemelerin yanına yüreğimizi ve bileğimizi koyduğumuzda karikatür çizmek için kollarımızı sıvayabiliriz.
İlerideki derslerimizde tekrar başa dönmemek için ben diğer malzemelerden de bahsetmek istiyorum ama bunlara şu anda ihtiyacımız yok. Ancak karikatür çinileme aşamasına geldiğimizde ve sonrasında lazım olacak
6) TARAMA UCU: Belki de her kırtasiye de bulmakta zorlanacağımız bir malzemedir. Ama karikatür için vazgeçilemez bir araçtır. Çünkü karikatür çizimi için en ideal araçtır. Divit gibi bir baş kısmı bir de sap kısmı vardır. Divitten farkı ucunun sivri olmasıdır. Tarama ucuyla yapılan çizimler, diğer malzemelerle yapılan çizimlere göre daha yumuşak ve çekicidir.
7) ÇİNİ MÜREKKEBİ: Karikatür çiziminde kullanacağımız mürekkeptir. Siyah çini mürekkebi piyasada çeşitli markalar adı altında satılmaktadır.
8) BEYAZ ÇİNİ MÜREKKEP-BEYAZ GUAJ BOYA YA DA SIVI DAKTİLO SİLGİSİ: Çinileme esnasında istenmeyen yanlış-hatalı çinileme yapılabilir. Hatalı kısımları kapatmakta bunları kullanabiliriz.
9) BOYALAR: Renkli karikatür çalışmalarında gereklidir. Tercihe göre kuru, sulu, guaj, pastel, yağlı vb. boyalar ayrı ayrı yada birkaçı bir arada kullanılabilir.
10) FIRÇALAR: Karikatürde siyah alanların boyanmasında, tonlama yapılacak bölgelerde ve renkli karikatürlerin boyanmasında kullanacağımız malzemelerdir. 3 ve 6 numaralı fırçalar yeterli olacaktır.
11) GRETUAR YADA MAKET BIÇAĞI: Resim kartonunu kullanıp ebadına uygun kesmede, hatalı çizimde kazıma yapmada, tram yapıştırmada vb. amaçlarda kullanılır.
12) CETVEL-GÖNYE: Karikatür çerçevesi çizmede-ölçümlendirmede, karikatür çerçevesini büyütmek ve küçültmekte kullanılır.
13) ALTLIK: Atölye dışı, dış mekandaki çalışmalarda, masasız ortamlarda çizim yapmak için kullanılan pratik bir araçtır. Kontrplak, ince suntadan vb. elde edilen yaklaşık; 35-45 cm. ebatlarında bir malzemedir. Kartonu bu altlığa tutturmak için 3-4 adet de kıskaca ihtiyacımız olacak.
Karikatür hakkında genel bilgilerden sonra, bizlere en çok sorulan soruya; çizim için gerekli malzemeleri öğrenmeye sıra geldi…
Eskiz Kağıdı: Çizimlerinizi tasarlarken ya da denemeleriniz için kullanacağınız malzemedir. Üçüncü hamur kağıt veya daha ayrıntılı çalışmalar için A4 fotokopi kağıdı (silip tekrar çimeye dayanıklı olması için) kullanabilirsiniz.
Kurşun Kalem: Yumuşak uçlu kurşun kalem kullanmanız eskiz ve deneme çizimleriniz için uygundur. Koyu siyahın güçlü, karanlık ya da çok ince çizgilerinden, grilere kadar bir dizi ton zenginliğine olanak tanırlar. Çeşit olarak karikatürde ; HB, H, 2B sıklıkla tercih edilir. HB, H, 2B, 3B, vb; çizimdeki tonu ve kalemin yumuşaklığını belirten tanımlardır. Farklılığını tablodan ve denemelerle anlayabilirsiniz.
Kalem Açacağı: Sıradan kalem açacakları işimizi görebilir.
Silgi: Silginiz yumuşak olmalı, iz bırakmamalı, silerken kağıda zarar vermemelidirler. Normal ya da vinil (vinyl) silgi kullanabilirsiniz. Vinil e yabancı olsak da aslında kırtasitelerde rahatlıkla bulunan ve hatta farkında olmadan aldığımız beyaz, elastikliği fazla, pürüzlüğü az olan silgilerdir. Kağıtlarınıza zarar vermeme ve iz bırakmama açısından tercihinizi bu yönde kullanmanızı öneririm. Ayrıntılı çizimlerde kalem silgi de kullanılması kolaylık sağlar.
Resim Kağıdı (Resim Kartonu): Asıl çizimlerimiz için resim kağıdı (kartonu) kullanacağız. Çini ve boya kullanılırken; gramajı yüksek, dokulu kağıtlar kullanılmalı. Çünkü bunlar normal kağıtlara nazaran daha az pamuk içerdiğinden ve üzerleri sıvıyı emmeyecek şekilde olduğundan mürekkebi (su bazlı boyaları da) emmez, dağıtmaz ve zeminin üstünde tutar. Ayrıca sıvı ağarlıklı boyamada; ince kağıtlar, kabarır ve dalgalanır.
Çini Mürekkebi: Kimi zaman Hint mürekkebi (Indian Ink) olarak da adlandırılan, desen için kullanılan siyah renkli mürekkeptir. Geniş bir fiyat aralığı vardır. Talens ve Winsor Newton öncü tercihlerdendir. Zira şellak içerir ve kuruduktan sonra su ile çözülmez. Kalem ya da fırça ile kullanılabilir. Başlangıç için isteyenler daha uygun fiyatlara sahip Monopol ya da Pelikan’ı tercih edebilirler.
Tarama Ucu: Karikatür çiziminde, özellikle tercih edilen; divit benzeri ucu sivri; yine divit gibi plastik ya da ahşap sapıyla beraber kullanılan, genellikle çelikten imal edilmiş olan araçtır. Elin duruşunu, kullanım yönünü, basıncı ve her türlü vurguyu kağıda yansıtabilmesi ile çizimlere hoş bir görüntü sağlar. Başlangıçta zorlanılsa da zamanla alışarak hızlanabilirsiniz. Diğer malzemelere nazaran bulunması daha zor olabilir. Büyük kırtasiyeler ya da sanat malzemeleri satan yerlerde bulabilirsiniz. Marka olarak en ünlüsü Horoz dur. Satın alırken birkaç tane alınmasını önerebilirim (hem uzun soluklu çalışmalarda mürekkep üstünde kuruyabilir hem de kırılma ihtimaline karşı). Kullanım süresini arttırmak için, her çalışma sonrası mutlaka temizlenmelidir.
Mürekkepli Kalem: Tarama ucu kullanmanın başlangıçta zor olması ve sürekli çizimlerde zaman kazanılması nedeniyle kimi çizerler mürekkepli kalemleri de tercih edebilmektedir (tarama ucunda vurgular, incelik kalınlık farkları varken; kalemde sabit çizgiler oluşacağı göz ardı edilmemelidir). Bunların arasında en sık kullanılanı mürekkep doldurmalı Rapido kalemlerdir. Diğer kalemlere nazaran pahalıdır ama kaliteli çizimler elde edebilirsiniz. Farklı uçlara sahiptir 0.3, 0.4 uçluları şimdilik uygun olabilir. Bunlar dışında ; tek kullanımlık Rapido , Noki, Artline, Stabilo Point88 ve hatta CD-marker (cd ler için kullanılan kalemler) gibi kalemleri de kimi çizerler kullanmaktadır. Bu kullanımlar çizerin tercihine bağlıdır. Ama dikkat edilmelidir ki, kağıt seçiminde olduğu gibi kalem seçiminde de kalite düştükçe mürekkep dağılması, parlaklığın azlığı, kağıdın zarar görmesi gibi sonuçlarla karşılaşabilirsiniz. Zamanla size en uygun araçları tanıyacaksınız.
Maket Bıçağı: Kağıtlarımızın boyutlarını ayarlamak ve küçük çinileme hatalarında kazıma yapmak için kullanılacaktır. İstenirse gretuar da kullanılabilir.
Çıplak ayak çizimlerinde, bir uçta parmaklar, diğer uçta topuk bulunur. Topuğun ayak bileğiyle bireşim noktası ayağın en yüksek, parmakların olduğu yer ise en ince bölümüdür.Elbette, baş parmak kalın, diğer parmaklar incedir. Tıpkı ellerdeki gibi şişman karakterler çizilirken parmaklar daha kalın, ayaklar daha yuvarlak hatlı çizilmelidir.
Başlıca çizim alıştırmalarından sonra, farklı açılardan da çizmeye çalışmalıyız:
Çıplak ayak çizimleri bir parça zor gelebilir. Zaten dikkat ederseniz çoğunlukla çıplak ayak yerine ayakkabılı çizimler kullanılır ki bu daha basit çizimler içerir. Hele pantolon paçaları da uzunsa çizim oldukça kolaylaşır
Karakterlerimizin duruşlarına göre ayaklar da farklı yönlerden çizimlerimize girebilmektedir. Biraz daha deneme yapmakta fayda var.
Çizimlerimizin kalitesini arttırmak için ya da karakterlerimizi tamamlaması için farklı ayak çizimlerini de kullanmalıyız elbette:
Kadın ve erkek çizimlerinde küçük farklar olduğunu söylemiştik. Bu farklılıklardan en belirgini ayakkabılarda ortaya çıkar. Yüksek ökçeler hazır
Karikatür her ne kadar anlık çizimleri içerse de bazı durumlarda hareket halindeki çizimleri kullanmak gerekir. Dolayısıyla hareket eden ayakların, durumunu da gözden geçirmekte yarar var…
Bu dersimizde, birçok çizer için zor ama karikatür ifadelerine kattığı anlamla bir o kadar da önemli olan el çizimlerini inceleyeceğiz…
Basit bir el çizimi ile başlayalım:
Bu basit çizim denememizin ardından ellerimizi biraz tanımakta yarar var.
El çizimlerinde, en belirgin nokta parmaklardır. Dört parmak birbirinden farklı boyda, aynı yöne; başparmak ise diğerlerine göre kısa ve yana dönüktür. Dört parmak ileri geri hareket ederken, başparmak kavrama özelliğinden dolayı içeri doğru da bükülebilmektedir.
Şimdi birkaç püf noktaya değinmekte fayda var:
Bunları dikkatle inceledikten sonra aşama aşama bir eli nasıl çizebileceğimize bakalım.
El çizimlerimizi tek el üzerinde yapsak da; sağ ve sol ayırımına da dikkat etmelisiniz. Bunun için bir elin aynadaki görüntüsünü düşünmeniz yeterlidir...
Tüm bilgileri dikkate alarak, karikatür elimizin farklı hallerdeki görünüşlerini beraber çizelim.
KONUNUN SONUNA GELDİK :186:
1) TEKSİR KAĞIDI: Bildiğimiz üçüncü hamur kağıt. Eskiz çalışmalarımızda, orijinal çizim öncesi taslak yapma ve esprileri çizme-karalama yapma çalışmalarımızda kullanacağız. En fazla kullanacağımız malzeme.
2) KURŞUN KALEM: Eskiz çalışması için yumuşak uçlu kurşun kalemler kullanmak uygun olacaktır. Nedir bunlar? Kırtasiyelerden; HB-B-2B-4B olarak isteyebileceğimiz kurşun kalemlerdir. Orijinaller çizilirken H veya HB tercih edilir.
3) KURŞUN KALEM AÇACAĞI: Klasik kurşun kalem kullanacaksak, kalemin ucunu açmak için bir açacağa ihtiyacımız var. Eğer, Uçlu Kalem kullanacaksak, kalem ucunun sık sık kırılmaması için 0,7-0,9 uçlar tercih edilmelidir.
4) SİLGİ: Orta yumuşaklıkta silgi kullanacağız. Silginin en azından bir ucu sivri olursa dar alanlarda kullanmak daha rahat olur.
5) RESİM KAĞIDI: Orijinal çizimlerimizi resim kağıdı-kartonuna yapıyoruz. Resim kağıdının çinilerken kullanacağımız çini mürekkebini dağıtmayacak kalitede olması gerekir. Amatör çalışmalarımızda A-4 beyaz fotokopi kağıtlarını da kullanabiliriz.
Başlangıç için bu malzemeler yeterli. Bu malzemelerin yanına yüreğimizi ve bileğimizi koyduğumuzda karikatür çizmek için kollarımızı sıvayabiliriz.
İlerideki derslerimizde tekrar başa dönmemek için ben diğer malzemelerden de bahsetmek istiyorum ama bunlara şu anda ihtiyacımız yok. Ancak karikatür çinileme aşamasına geldiğimizde ve sonrasında lazım olacak
6) TARAMA UCU: Belki de her kırtasiye de bulmakta zorlanacağımız bir malzemedir. Ama karikatür için vazgeçilemez bir araçtır. Çünkü karikatür çizimi için en ideal araçtır. Divit gibi bir baş kısmı bir de sap kısmı vardır. Divitten farkı ucunun sivri olmasıdır. Tarama ucuyla yapılan çizimler, diğer malzemelerle yapılan çizimlere göre daha yumuşak ve çekicidir.
7) ÇİNİ MÜREKKEBİ: Karikatür çiziminde kullanacağımız mürekkeptir. Siyah çini mürekkebi piyasada çeşitli markalar adı altında satılmaktadır.
8) BEYAZ ÇİNİ MÜREKKEP-BEYAZ GUAJ BOYA YA DA SIVI DAKTİLO SİLGİSİ: Çinileme esnasında istenmeyen yanlış-hatalı çinileme yapılabilir. Hatalı kısımları kapatmakta bunları kullanabiliriz.
9) BOYALAR: Renkli karikatür çalışmalarında gereklidir. Tercihe göre kuru, sulu, guaj, pastel, yağlı vb. boyalar ayrı ayrı yada birkaçı bir arada kullanılabilir.
10) FIRÇALAR: Karikatürde siyah alanların boyanmasında, tonlama yapılacak bölgelerde ve renkli karikatürlerin boyanmasında kullanacağımız malzemelerdir. 3 ve 6 numaralı fırçalar yeterli olacaktır.
11) GRETUAR YADA MAKET BIÇAĞI: Resim kartonunu kullanıp ebadına uygun kesmede, hatalı çizimde kazıma yapmada, tram yapıştırmada vb. amaçlarda kullanılır.
12) CETVEL-GÖNYE: Karikatür çerçevesi çizmede-ölçümlendirmede, karikatür çerçevesini büyütmek ve küçültmekte kullanılır.
13) ALTLIK: Atölye dışı, dış mekandaki çalışmalarda, masasız ortamlarda çizim yapmak için kullanılan pratik bir araçtır. Kontrplak, ince suntadan vb. elde edilen yaklaşık; 35-45 cm. ebatlarında bir malzemedir. Kartonu bu altlığa tutturmak için 3-4 adet de kıskaca ihtiyacımız olacak.
Karikatür hakkında genel bilgilerden sonra, bizlere en çok sorulan soruya; çizim için gerekli malzemeleri öğrenmeye sıra geldi…
Eskiz Kağıdı: Çizimlerinizi tasarlarken ya da denemeleriniz için kullanacağınız malzemedir. Üçüncü hamur kağıt veya daha ayrıntılı çalışmalar için A4 fotokopi kağıdı (silip tekrar çimeye dayanıklı olması için) kullanabilirsiniz.
Kurşun Kalem: Yumuşak uçlu kurşun kalem kullanmanız eskiz ve deneme çizimleriniz için uygundur. Koyu siyahın güçlü, karanlık ya da çok ince çizgilerinden, grilere kadar bir dizi ton zenginliğine olanak tanırlar. Çeşit olarak karikatürde ; HB, H, 2B sıklıkla tercih edilir. HB, H, 2B, 3B, vb; çizimdeki tonu ve kalemin yumuşaklığını belirten tanımlardır. Farklılığını tablodan ve denemelerle anlayabilirsiniz.
Kalem Açacağı: Sıradan kalem açacakları işimizi görebilir.
Silgi: Silginiz yumuşak olmalı, iz bırakmamalı, silerken kağıda zarar vermemelidirler. Normal ya da vinil (vinyl) silgi kullanabilirsiniz. Vinil e yabancı olsak da aslında kırtasitelerde rahatlıkla bulunan ve hatta farkında olmadan aldığımız beyaz, elastikliği fazla, pürüzlüğü az olan silgilerdir. Kağıtlarınıza zarar vermeme ve iz bırakmama açısından tercihinizi bu yönde kullanmanızı öneririm. Ayrıntılı çizimlerde kalem silgi de kullanılması kolaylık sağlar.
Resim Kağıdı (Resim Kartonu): Asıl çizimlerimiz için resim kağıdı (kartonu) kullanacağız. Çini ve boya kullanılırken; gramajı yüksek, dokulu kağıtlar kullanılmalı. Çünkü bunlar normal kağıtlara nazaran daha az pamuk içerdiğinden ve üzerleri sıvıyı emmeyecek şekilde olduğundan mürekkebi (su bazlı boyaları da) emmez, dağıtmaz ve zeminin üstünde tutar. Ayrıca sıvı ağarlıklı boyamada; ince kağıtlar, kabarır ve dalgalanır.
Çini Mürekkebi: Kimi zaman Hint mürekkebi (Indian Ink) olarak da adlandırılan, desen için kullanılan siyah renkli mürekkeptir. Geniş bir fiyat aralığı vardır. Talens ve Winsor Newton öncü tercihlerdendir. Zira şellak içerir ve kuruduktan sonra su ile çözülmez. Kalem ya da fırça ile kullanılabilir. Başlangıç için isteyenler daha uygun fiyatlara sahip Monopol ya da Pelikan’ı tercih edebilirler.
Tarama Ucu: Karikatür çiziminde, özellikle tercih edilen; divit benzeri ucu sivri; yine divit gibi plastik ya da ahşap sapıyla beraber kullanılan, genellikle çelikten imal edilmiş olan araçtır. Elin duruşunu, kullanım yönünü, basıncı ve her türlü vurguyu kağıda yansıtabilmesi ile çizimlere hoş bir görüntü sağlar. Başlangıçta zorlanılsa da zamanla alışarak hızlanabilirsiniz. Diğer malzemelere nazaran bulunması daha zor olabilir. Büyük kırtasiyeler ya da sanat malzemeleri satan yerlerde bulabilirsiniz. Marka olarak en ünlüsü Horoz dur. Satın alırken birkaç tane alınmasını önerebilirim (hem uzun soluklu çalışmalarda mürekkep üstünde kuruyabilir hem de kırılma ihtimaline karşı). Kullanım süresini arttırmak için, her çalışma sonrası mutlaka temizlenmelidir.
Mürekkepli Kalem: Tarama ucu kullanmanın başlangıçta zor olması ve sürekli çizimlerde zaman kazanılması nedeniyle kimi çizerler mürekkepli kalemleri de tercih edebilmektedir (tarama ucunda vurgular, incelik kalınlık farkları varken; kalemde sabit çizgiler oluşacağı göz ardı edilmemelidir). Bunların arasında en sık kullanılanı mürekkep doldurmalı Rapido kalemlerdir. Diğer kalemlere nazaran pahalıdır ama kaliteli çizimler elde edebilirsiniz. Farklı uçlara sahiptir 0.3, 0.4 uçluları şimdilik uygun olabilir. Bunlar dışında ; tek kullanımlık Rapido , Noki, Artline, Stabilo Point88 ve hatta CD-marker (cd ler için kullanılan kalemler) gibi kalemleri de kimi çizerler kullanmaktadır. Bu kullanımlar çizerin tercihine bağlıdır. Ama dikkat edilmelidir ki, kağıt seçiminde olduğu gibi kalem seçiminde de kalite düştükçe mürekkep dağılması, parlaklığın azlığı, kağıdın zarar görmesi gibi sonuçlarla karşılaşabilirsiniz. Zamanla size en uygun araçları tanıyacaksınız.
Maket Bıçağı: Kağıtlarımızın boyutlarını ayarlamak ve küçük çinileme hatalarında kazıma yapmak için kullanılacaktır. İstenirse gretuar da kullanılabilir.
Çıplak ayak çizimlerinde, bir uçta parmaklar, diğer uçta topuk bulunur. Topuğun ayak bileğiyle bireşim noktası ayağın en yüksek, parmakların olduğu yer ise en ince bölümüdür.Elbette, baş parmak kalın, diğer parmaklar incedir. Tıpkı ellerdeki gibi şişman karakterler çizilirken parmaklar daha kalın, ayaklar daha yuvarlak hatlı çizilmelidir.
Başlıca çizim alıştırmalarından sonra, farklı açılardan da çizmeye çalışmalıyız:
Çıplak ayak çizimleri bir parça zor gelebilir. Zaten dikkat ederseniz çoğunlukla çıplak ayak yerine ayakkabılı çizimler kullanılır ki bu daha basit çizimler içerir. Hele pantolon paçaları da uzunsa çizim oldukça kolaylaşır
Karakterlerimizin duruşlarına göre ayaklar da farklı yönlerden çizimlerimize girebilmektedir. Biraz daha deneme yapmakta fayda var.
Çizimlerimizin kalitesini arttırmak için ya da karakterlerimizi tamamlaması için farklı ayak çizimlerini de kullanmalıyız elbette:
Kadın ve erkek çizimlerinde küçük farklar olduğunu söylemiştik. Bu farklılıklardan en belirgini ayakkabılarda ortaya çıkar. Yüksek ökçeler hazır
Karikatür her ne kadar anlık çizimleri içerse de bazı durumlarda hareket halindeki çizimleri kullanmak gerekir. Dolayısıyla hareket eden ayakların, durumunu da gözden geçirmekte yarar var…
Bu dersimizde, birçok çizer için zor ama karikatür ifadelerine kattığı anlamla bir o kadar da önemli olan el çizimlerini inceleyeceğiz…
Basit bir el çizimi ile başlayalım:
Bu basit çizim denememizin ardından ellerimizi biraz tanımakta yarar var.
El çizimlerinde, en belirgin nokta parmaklardır. Dört parmak birbirinden farklı boyda, aynı yöne; başparmak ise diğerlerine göre kısa ve yana dönüktür. Dört parmak ileri geri hareket ederken, başparmak kavrama özelliğinden dolayı içeri doğru da bükülebilmektedir.
Şimdi birkaç püf noktaya değinmekte fayda var:
Bunları dikkatle inceledikten sonra aşama aşama bir eli nasıl çizebileceğimize bakalım.
El çizimlerimizi tek el üzerinde yapsak da; sağ ve sol ayırımına da dikkat etmelisiniz. Bunun için bir elin aynadaki görüntüsünü düşünmeniz yeterlidir...
Tüm bilgileri dikkate alarak, karikatür elimizin farklı hallerdeki görünüşlerini beraber çizelim.
KONUNUN SONUNA GELDİK :186: