Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.
Not: This feature may not be available in some browsers.
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için lütfen foruma kayıt olun veya giriş yapın. Üyelik tamamen ücretsizdir ve sadece birkaç dakikanızı alır.
Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz.. Tarayıcınızı güncellemeli veya alternatif bir tarayıcı kullanmalısınız.
kahraman Türk kadınları bir erkek gibi eline silahını almış ve erkekleriyle birlikte cepheye koşmuştur. Tarihimizin her döneminde Türk Kadınları
erkekleriyle birlikte her türlü sorumluluğu paylaşmış ve özellikle Anadolu’nun düşmandan kurtuluşuyla sonuçlanan Milli Mücadelede bizzat cephelerde düşmanlarla savaşarak çok büyük kahramanlıklar göstermişlerdir. Milli Mücadele yıllarında
Türk Kadınlarının bu fedakâr davranışlarına bizzat şahit olan Kemal Atatürk
Türk Kadınları için şunları ifade etmiştir: “Dünyada hiçbir milletin kadını
ben Anadolu kadınından daha fazla çalıştım
milletimi kurtuluş ve zafere götürmekte Anadolu kadını kadar himmet gösterdim” diyemez
diyerek kahraman kadınlarımızı minnetle anarak onurlandırmıştır.
Türk kadınları
İslamiyet’in kabulü ile kahraman olmamıştır. İslamiyet öncesi Türk Devletlerini incelediğimizde de hükümdar eşlerinin kocasının en büyük yardımcısı olduğunu ve ülke içinde değişik sorumluluklar üstlendiklerini rahatlıkla görebiliriz. Örneğin: 995 yılından 1679 yılına kadar geçen süreç içinde
İran’da naibe olan Seyide Hatun’dan
Kasım Hanlığı’nın Sultanı Fatma Bike’ye kadar on altı kadının sultan veya naibe olarak çalıştığı bilinmektedir. Selçuklu Sultanı Melikşah’ın eşi Türkan Hatun’un 12 bin kişilik bir süvari birliğini bizzat komuta ettiği de tarihi kayıtlarda yer almıştır.
Osmanlı Devleti’nin fetih dönemlerinde Türk Kadını’na pek fazla görev düşmemiş veya düşürülmemiştir. Ancak Anadolu toprakları emperyalist düşmanlar tarafından işgal edildiğinde; bu aziz toprakların düşmanlardan temizlenmesi için Türk Kadınları birer birer ortaya çıkmış
kimisi cephede savaşmış
kimisi cepheye cephane taşımış
kimisi ise yaralılarla ilgilenerek vatanın kurtuluşu için büyük fedakârlıklar göstermişlerdir. Bu bakımdan diyebiliriz ki; bu topraklar
Türk kadının el emeği
göz nuru ve namusudur. 1000 yıldır üzerinde yaşadığımız bu vatana
(Ana)dolu
(Ana)vatan veya (Ana)yurt demekteyiz. Aziz Türk Milleti
Türk Kadının el emeğinin ve alın terinin bulunduğu bu aziz vatana düşmanların girmesini bir tecavüz olarak kabul etmiştir. Bizler için Vatan demek namus demektir. Askerlik ise Vatan borcu demektir.
Kahraman kadınlarımızın bizzat isimlerini rahmetle ve minnetle anarak hangi mücadelelerde nasıl kahramanlıklar göstermişler ve nasıl teşkilatlanmışlar kısaca hatırlamakta fayda görüyorum.
İstiklal Savaşı’nda Türk Kadınları:
Kurulan Cemiyetler:
a-) Asri Kadınlar Cemiyeti: Bu örgüt
özellikle üniversiteli kızlarımız ve ileri gelen aydın kadınlarımız tarafından kurulmuştur. İzmir’in işgalinden bir gün sonra; 16 Mayıs 1919’da aydın kadınlarımız bir bildiri yayınlayarak milli birliğin ve heyecanın oluşmasına zemin hazırlayarak düşmana karşı birlikte hareket edilmesini sağlamıştır. O tarihte yayınlanan bu bildiri; sıkıntılı günler yaşadığımız şu günlerde bile ulusal bir beyanname olarak önümüzde durmaktadır.
b-) Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cephesi: Bu örgüt
Sivas Valisi Reşit Paşa’nın eşi Melek Hanım ve arkadaşları tarafından kurulmuştur. Kurulduktan kısa bir süre içinde Anadolu’nun her noktasında şubeler açılarak işgal güçlerine karşı protestolar yapılmış; ayrıca Milli Ordu’ya para ve malzeme kampanyaları düzenlemiştir. İşgaller karşısında çaresiz kalan İstanbul Hükümeti’ni de ciddi şekilde uyarmışlardır.
İşgallere karşı bu çalışmaları yeterli görmeyen kadın aydınlarımız
ilk mitinglerini Kastamonu’nun Nurullah Meydanı’nda gerçekleştirmişler ve işgalleri şiddetle telin etmişlerdir. Daha sonra 10 Aralık 1919 yılında Kastamonu Kız Öğretmen Okulu’nun bahçesinde de yine aydın kadınlarımız ikinci bir miting düzenleyerek işgaller karşısında cesur duruşlarını ortaya koymuşlardır.
19 Mayıs 1919 yılında Asri Kadınlar Birliği
Halide Edip Adıvar öncülüğünde Fatih’te büyük bir miting düzenlemiştir. Milli duyguları kamçılayacak şekilde konuşan Halide Edip Adıvar
Türk Halkı’na şöyle seslenmiştir: “Şunu unutmayın ki
çocuklarımıza bırakacağımız tek miras
büyük bir tarihi olan
bir Türk olduğumuzu söylemektir…” Heyecan dolu konuşmasını yaptıktan sonra Sultanahmet Meydanı’nda da büyük bir miting düzenleyerek Milli Mücadele için toplumun her katmanını ayağa kaldırmıştır.
Savaşa Katılan Kadınlarımız:
a-) Kara Fatma:
Asıl adı Fatma Seher Erden’dir. 1888 yılında Erzurum’da dünyaya gelmiştir. Subay Derviş Bey ile evlendikten sonra eşi ile birlikte Balkan Savaşı’na katılmış; 1. Dünya Savaşı’nda da ailesinden 10 kadın ile Kafkas cephesine gitmiştir. Mondros Mütarekesi sonrası
eşleri Ermeniler tarafından öldürülen kadınları etrafında toplamış
Ermeni Çeteleriyle çarpışmıştır. Kemal Atatürk’ten görev alan Kara Fatma
İzmit’in ve Bursa’nın düşman işgalinden kurtuluşu için oğlu
kızı
kardeşleriyle birlikte düşmana karşı savaşmıştır. Kara Fatma
3500 kişilik müfrezesiyle Sakarya ve Başkomutanlık Meydan Muharebelerinde görev yapmıştır. Üstün başarıları sonucunda Üsteğmenliğe terfi etmiştir. Savaş sonrasında kendisine bağlanan emekli maaşını Kızılay’a bağışlamıştır. Bunun üzerine TBMM
1954 yılında aldığı bir kararla Kara Fatma’ya yeniden maaş bağlamıştır. İstiklal Savaşları’nda üstün başarılar gösteren Fatma
1955 yılında memleketi olan Erzurum’da vefat etmiştir.
b-) Ayşe Hanım:
Eşini Balkan Harbinde yitiren Ayşe Hanım
15 Mayıs 1919 yılında Yunanlıların İzmir’i işgal etmesi sonucunda Milli Mücadeleye katılarak Aydın’a geçmiştir. 27 Mayıs 1919 yılında işgal edilen Aydın’da Yunanlılara karşı bir asker gibi savaşmış; yanında düşman kuvvetleriyle çarpışan büyük oğlu bu muharebede şehit olmuştur. Ayşe Hanım
1. İnönü ve 2. İnönü Savaşlarına katılmış
küçük oğlu da bu savaşta şehit olmuştur. Düşmanlarla göğüs göğse savaşmaktan
oğullarını şehit vermekten hiçbir zaman yılmayan Ayşe Hanım
1922 yılında meydana gelen Sakarya Meydan Muharebesi’nde yaralanmış; ancak tedavisi tamamlandıktan sonra tekrar cepheye dönmüştür. Bu kahraman Türk Kadını
1942 yılında Ankara’da vefat etmiştir.
c-) Tayyar Rahmiye:
1920 yılının Şubat ayında
Fransızlar Hasanbeyli’yi işgal etmiştir. Osmaniyeli olan Tayyar Hanım bu dönemde müfrezesiyle birlikte 9. Tümene geçmiş ve Fransızlara karşı savaşmıştır. İki ateş arasında kalan arkadaşlarını kurtarmak için korkusuzca ileriye atılmasından dolayı kendisine Tayyar lakabı verilmiştir.
d-) Bitlis Defterdarının Hanımı:
21 Ocak 1920 yılında Maraş’ın Fransızlar tarafından işgal edilmesiyle birlikte bu bölgede çatışma başlamıştır. Maraş halkının üstün cesaretleri sonucunda Fransızlar geri çekilmek zorunda kalmıştır. 2 Şubat 1920 yılında Anadolu Kadınları Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Reisi Melek Reşit ve Kâtip Şefika Kemal imzasıyla yayımlanan bildiri ile Fransızların Maraş’taki zulümleri yurtiçinde ve yurtdışında telin edilmiştir.
Maraş’ın düşmandan temizlenmesinde en büyük fedakârlıkları gösterenler arasında Bitlis Defterdarının eşi bulunmaktadır. Bu kahraman kadın
Kayabaşı Mahallesinde düşmanın hazırladığı mazgallara sessizce sızarak sekiz düşmanı ortadan kaldırmış; ayrıca erkek elbisesiyle milis kuvvetlerine katılarak mücadelesini sürdürmüştür.
e-) Hatice Hatun:
Adana’nın Fransızlar tarafından işgal edildiği yıllarda
düşmanlara karşı verdiği mücadeleden övgü ile bahsedilenler arasında Hatice Hatun bulunmaktadır. Hatice Hatun
hem cesaretiyle ve hem de zekâsıyla dikkatleri üzerinde toplamıştır. Adana bölgesindeki milis kuvvetlerine katılarak mücadelesini sürdüren Hatice Hatun
Tekir Yaylası’ndan Mersin’e ulaşacak en kısa yolu soran Fransızlara yanlış yol göstererek Karboğazı’na sokmuş
Türk askerinin tuzağına düşürerek mağlup olmalarını sağlamıştır.
f-) Kara Fatma Şimşek:
Yahya Bey’in kızıdır. Asıl adı Yemine Vardar’dır. 1921-1922 yıllarında üsteğmen olarak Müstakil Süvari Müfrezesi’nde görev yapmıştır. İstiklal Harbi’nde Kocaeli mıntıkasındaki mücadelelere katılmıştır.
g-) Tarsuslu Kara Fatma:
Asıl adı Adile olan bu kadın kahramanımız
arkadaşları tarafından Adile Onbaşı ve Kara Fatma lakabıyla tanınmıştır. Etrafında topladığı on kişilik dava arkadaşlarıyla birlikte Afyon’daki savaşlara katılmış; ayrıca Tarsus’un düşman işgalinden kurtuluşunda büyük yararlılıklar göstermiştir.
h-) Yirik Fatma:
Antep doğumlu olan Yirik Fatma; Antep’in düşmanlar tarafından tamamen işgal edilmediği günlerde
yavaş yavaş baş gösteren kuşatmalara karşı koyabilmek için
Antep’te kurulan çete teşkilatına Saraküstü mahallesinden katılarak işgalcilere karşı mücadele etmiştir.
I-) Nazife Kadın:
Yunanlılara karşı mücadele edildiği yıllarda
Yunan askerleri köy baskınları düzenliyor
yakaladıklarını acımasızca katlediyorlardı. O yıllarda Nazife Hanım’ı ele geçiren gözü dönmüş Yunan askerleri
Nazife Hanım’dan bilgi sızdırmak istemişler; ancak Nazife Hanım türlü işkencelere rağmen tek kelime söylememiştir. Nazife Hanım’dan sır çıkmayacağını anlayan Yunan Askerleri
işkencelerin dozunu artırarak Nazife Hanım’ı öldürmüşler; bununla da yetinmeyip
cesedini bir fırına atarak yakmışlardır.
i-) Gördesli Makbule Hanım:
Makbule Hanım
Abdullah Efendi’nin kızıdır. 1921 yılında Ustrumcalı Ali Efe ile evlenmiştir. Milli Mücadele yıllarında eşi ile birlikte vatanın kurtuluşu için kurulan çetelere katılarak mücadeleye başlamıştır. 17 Mart 1922 yılında Akhisar ile Sındırgı hududu üzerinde bulunan Koca Yayla’da elinde silah
düşmanla en ön safta savaşırken başından vurularak şehit olmuştur.
j-) Asker Saime Hanım:
İstanbullu olan Saime Hanım
Milli Mücadeleye fiilen katılıp
cephede düşmana karşı silah kullanmış ve bu mücadelede yaralanmıştır. 15 Mayıs 1919 yılında İzmir işgal edilince Kadıköy Belediyesi önünde işgali telin amacıyla düzenlediği miting nedeniyle tutuklanmıştır. Daha sonra Anadolu’ya geçerek Milli Mücadele hareketine tekrar katılmıştır. Savaş sona erdikten sonra İstanbul Lisesi’nde Edebiyat Öğretmeni olarak görev yapmıştır.
Kahraman Türk kadınları
görüldüğü üzere vatanın kurtuluşu için cepheden cepheye koşmuştur. Mücadeleleri bunlarla sınırlı olmayan kadınlarımız ayrıca cepheye cephane taşıyarak da büyük kahramanlıklar göstermiştir. O kahramanlarımızdan bazıları:
Kastamonulu Halime Çavuş
Şerife Bacı ve Necibe Nine:
İstanbul’da Maçka
Zeytinburnu gibi bölgelerde bulunan depolardaki top
tüfek ve cephaneler cesurca kaçırılarak takalarla ve teknelerle Zonguldak ve İnebolu’ya taşınmıştır. Buradan da kağnılarla ve insan omuzlarında Ankara’ya nakledilmiştir. Bin bir zorlukla cepheye cephane taşıyarak tarihteki şerefli yerini alan Halime Çavuş ile Necibe Nine kahraman kadınlarımızdan sadece ikisidir.
Şerife Bacı
1921 yılının dondurucu soğuğunda kaçırarak İnebolu’ya getirdiği cephaneleri Ankara’ya ulaştırmak için altı aylık bebeği ile yola çıkmıştır. Kalın yorganlarla cephanelerin ve bebeğinin üstünü örterek onları korumaya çalışmıştır. İklimin dondurucu şartlarına meydan okurcasına yola devam eden Şerife Bacı
Kastamonu kışlasının önüne kadar gelmiştir. Ancak askerlerimiz
Şerife Bacı’nın ve bebeğinin soğukta donmuş cesediyle karşılaşmıştır.
Anadolu’nun düşman işgalinden kurtulması için mücadele veren kahraman kadınlarımız bunlarla sınırlı değildir. Bilecikli Ayşe Çavuş
Maraşlı Senem Ayşe
Nezahat Onbaşı
Trakyalı Ana-Kız
Havva ve Zehra Soyyanmaz kahraman kadınlarımızdan sadece birkaçıdır.
Vatan savunmasında
bir anda aslan kudretiyle kükreyen bu kahraman analarımızı bir kez daha rahmetle ve minnetle anıyorum. Yüce Allah (c.c) ruhlarını şad