Kadının ev içinde veya ev dışında başı açık olarak dolaşması caiz midir? Saçlar örtünme kapsamına girer mi?
Ergin mü’min bir kadının ev içinde yalnız başına veya baba, oğul ve erkek kardeş gibi mahrem bir hısımın yanında başı açık olarak durması mümkün ve caizdir.( bk. el-Fetâvâ’l-Hindiyye, V, 333) Hatta bu durumda göbekle diz arası dışında kalan yerlerin açık kalması da iş ve hizmetin gerektirdiği durumlarda caiz olur. Ancak eşinin sırtına annesinin sırtına benzetme yoluyla boşanma yöntemi olan “zıhar” âyeti (bk. el-Mücadele, 58/1-4) uyarınca koca dışında mahrem hısımlar yanında “sırt” ve bunun benzeri sayılan “karın” kısmı da ictihatla örtülmesi gereken yerler kapsamına alınmıştır.
Ancak evde yabancı erkek bulunur veya kadın ev dışına çıkarsa el ve yüz dışındaki yerleri ve başını örtmesi gerektiğinde görüş birliği vardır. Âyette; “Mü’min kadınlara söyle… baş örtülerini yakalarının üstüne koysunlar…”
(en-Nûr, 24/31) buyurulur. Bu âyetteki “humur”un tekili olan “hımâr” baş örtüsü anlamına gelir ve bu örtünün yanlardan omuzlara sarkacak şekilde boyun ve göğüsleri örtmesine dikkat çekilir. Diğer yandan Hz. Peygamber’in, baldızı Esma bintî Ebî Bekr’e “el ve yüz dışında kalan yerlerini örtmesini” bildirdiği (Ebû Dâvud, Libas 31) ve “Allah, kadının namazını baş örtüsüz kabul etmez”( İbn Mâce, Tahâre, 132; Ebû Dâvud, Salât, 84; Tirmizî, Salât, 160; Ahmed b. Hanbel, IV, 11, 218, 259) buyurduğu da dikkate alınırsa kadının saçlarının örtünme kapsamına girdiğinde şüphe kalmaz.
Erkeğin başı ise örtülmesi gereken yerlerden değildir. Bir erkek iklim ve çevre şartları, yaptığı iş, hizmet ve mesleğin gereği veya yüzme, güreş vb. sportif faaliyet nedeniyle göbekle diz arası dışındaki yerlerini ev içinde veya ev dışında açık tutabilir. Mâlikiler buna baldır (uyluk) kısmını da eklerler. Çünkü Hz. Peygamber’in kimi sahabilerin yanında uyluklarını açık tuttuğu nakledilmiştir. Ancak uylukların örtülmesi gerektiğine dair başka hadisler de bulunduğu için çoğunluk mezhep müctehitleri erkeklerin avret yerini göbekle diz arası olarak belirlemişlerdir.( Deliller için bk. ez-Zeylaî, Nasbü’r-Râye, I, 297; eş-Şevkânî, Neylü’l-Evtâr, II, 63)
Diğer yandan çevre ve iklim şartları erkeğin başını örtmesi şeklinde bir değer yargıyı meydana getirmiş olur ve bu durum örfleşmiş bulunursa başın örtülmesi de bedenin göbek ve diz kapakları dışında kalan yerlerin örtülmesinde olduğu gibi müstehap hükmünde bulunur. İslâm’ın bu durumu iklim ve çevre şartlarına göre serbest bıraktığını söyleyebiliriz.
Ergin mü’min bir kadının ev içinde yalnız başına veya baba, oğul ve erkek kardeş gibi mahrem bir hısımın yanında başı açık olarak durması mümkün ve caizdir.( bk. el-Fetâvâ’l-Hindiyye, V, 333) Hatta bu durumda göbekle diz arası dışında kalan yerlerin açık kalması da iş ve hizmetin gerektirdiği durumlarda caiz olur. Ancak eşinin sırtına annesinin sırtına benzetme yoluyla boşanma yöntemi olan “zıhar” âyeti (bk. el-Mücadele, 58/1-4) uyarınca koca dışında mahrem hısımlar yanında “sırt” ve bunun benzeri sayılan “karın” kısmı da ictihatla örtülmesi gereken yerler kapsamına alınmıştır.
Ancak evde yabancı erkek bulunur veya kadın ev dışına çıkarsa el ve yüz dışındaki yerleri ve başını örtmesi gerektiğinde görüş birliği vardır. Âyette; “Mü’min kadınlara söyle… baş örtülerini yakalarının üstüne koysunlar…”
(en-Nûr, 24/31) buyurulur. Bu âyetteki “humur”un tekili olan “hımâr” baş örtüsü anlamına gelir ve bu örtünün yanlardan omuzlara sarkacak şekilde boyun ve göğüsleri örtmesine dikkat çekilir. Diğer yandan Hz. Peygamber’in, baldızı Esma bintî Ebî Bekr’e “el ve yüz dışında kalan yerlerini örtmesini” bildirdiği (Ebû Dâvud, Libas 31) ve “Allah, kadının namazını baş örtüsüz kabul etmez”( İbn Mâce, Tahâre, 132; Ebû Dâvud, Salât, 84; Tirmizî, Salât, 160; Ahmed b. Hanbel, IV, 11, 218, 259) buyurduğu da dikkate alınırsa kadının saçlarının örtünme kapsamına girdiğinde şüphe kalmaz.
Erkeğin başı ise örtülmesi gereken yerlerden değildir. Bir erkek iklim ve çevre şartları, yaptığı iş, hizmet ve mesleğin gereği veya yüzme, güreş vb. sportif faaliyet nedeniyle göbekle diz arası dışındaki yerlerini ev içinde veya ev dışında açık tutabilir. Mâlikiler buna baldır (uyluk) kısmını da eklerler. Çünkü Hz. Peygamber’in kimi sahabilerin yanında uyluklarını açık tuttuğu nakledilmiştir. Ancak uylukların örtülmesi gerektiğine dair başka hadisler de bulunduğu için çoğunluk mezhep müctehitleri erkeklerin avret yerini göbekle diz arası olarak belirlemişlerdir.( Deliller için bk. ez-Zeylaî, Nasbü’r-Râye, I, 297; eş-Şevkânî, Neylü’l-Evtâr, II, 63)
Diğer yandan çevre ve iklim şartları erkeğin başını örtmesi şeklinde bir değer yargıyı meydana getirmiş olur ve bu durum örfleşmiş bulunursa başın örtülmesi de bedenin göbek ve diz kapakları dışında kalan yerlerin örtülmesinde olduğu gibi müstehap hükmünde bulunur. İslâm’ın bu durumu iklim ve çevre şartlarına göre serbest bıraktığını söyleyebiliriz.
