Alman ilaç devi Bayer'in morfinin bir türevi olan ve ağrı derecesi çok yüksek hastalar ile savaşta yaralanan askerlerin acısını dindirmek için uzun yıllar ilaç olarak kullanılacak eroini bulmasıyla başlayan bu garip hikaye, Avrupa ülkelerinin Türkiye Cumhuriyeti'ne ambargo uygulamasına kadar uzanıyor.
Tüm bilgiler Cengiz Erdinç'in Overdose Türkiye adını taşıyan kitabından alınmıştır.
1. Bir mucize ilaç(!): Eroin
Bir mucize ilaç(!): Eroin
Eroin ilk çıktığında mucize bir ilaç olarak görülüyor. Yan etkileri tam anlamıyla kestirilemeyen ilacın esas tesiri zaman geçtikçe ortaya çıkıyor.
2. Eroinle Osmanlı döneminde tanışıyoruz.
Eroinle Osmanlı döneminde tanışıyoruz.
Amerika ve Avrupa'da binlerce eroin bağımlısının ortaya çıkmasına sebep olan “ilaç” bu topraklara Osmanlı döneminde giriyor ve bıyıkları yeni terleyen cumhuriyetimizin başına büyük bela açıyor.
3. Haşhaş üretiminde Anadolu bir numara
Haşhaş üretiminde Anadolu bir numara
Eroin morfinden, morfin de afyondan imal ediliyor. Afyonun elde edildiği haşhaş bitkisi üretiminde Anadolu birinci sırada ve o dönemler dünyanın en kaliteli afyonu Türk haşhaşından yapılıyor.
4. Dünya eroine ''Dur'' diyor.
Dünya eroine ''Dur'' diyor.
Bütün dünyaya çok hızlı şekilde ve kitlesini sürekli genişleterek yayılan eroin, insanların başına büyük bela açıp milyonlarca bağımlı ve bitik insan yaratınca devletler buna bir dur demeye karar veriyor.
5. Eroine karşı kampanyalar başlıyor.
Eroine karşı kampanyalar başlıyor.
Afyon üretiminden ve ticaretinden rant sağlayan İngiltere ve Osmanlı gibi ülkelerin haricindekiler eroine karşı önce güçlü bir kamuoyu bilinçlendirme hareketi başlatıyor.
6. Eroine dünyada yasaklanıyor!
Eroine dünyada yasaklanıyor!
Eroin karşıtı bir konsorsiyum kuruluyor ve bütün dünyadan gelen olumsuz haberler de iyice ayyuka çıkınca 1912'de Lahey Afyon Sözleşmesi imzalanıp eroin üretimine tümden yasak getiriliyor.
7. Osmanlı yasağı görmüyor.
Osmanlı yasağı görmüyor.
Osmanlı Devleti bu ilk sözleşmenin imzalandığı konferansa delege göndermeyip 1914'te kabul edilen ek pakete de imza koymuyor. Yani Osmanlı'da eroin serbestliğini sürdürüyor.
8. Osmanlı uyuşturucu tüccarlarının meskeni oluyor.
Osmanlı uyuşturucu tüccarlarının meskeni oluyor.
Bütün dünyada yasak olan eroin üretimi Osmanlı'da ve devamında Türkiye'de serbest olunca dünyanın her yerinden uyuşturucu tüccarları Türkiye'yi mesken tutuyor. İsviçre'nin bankası misali, Türkiye'nin uyuşturucusu ünleniyor.
9. Kurtuluş Savaşı'nın ardından cumhuriyet kurulunca yabancı “yatırımcı”lardan hükümete eroin fabrikası kurma talepleri yağmaya başlıyor.
Kurtuluş Savaşı'nın ardından cumhuriyet kurulunca yabancı “yatırımcı”lardan hükümete eroin fabrikası kurma talepleri yağmaya başlıyor.
10. 1926 yılında, Japon bir firmanın ham üründen az kâr etmek yerine fabrikada işleyerek yüksek kârla satma fikrini makul bulan Türk hükümeti, ilk eroin fabrikasının kurulmasına karar veriyor.
1926 yılında, Japon bir firmanın ham üründen az kâr etmek yerine fabrikada işleyerek yüksek kârla satma fikrini makul bulan Türk hükümeti, ilk eroin fabrikasının kurulmasına karar veriyor.
11. Günümüzde Taksim Divan Oteli'nin bulunduğu yerde “T.C. Uyuşturucu Maddeler İnhisarı” adı altında ilk eroin fabrikamız vatana millete hayırlı oluyor.
Günümüzde Taksim Divan Oteli'nin bulunduğu yerde “T.C. Uyuşturucu Maddeler İnhisarı” adı altında ilk eroin fabrikamız vatana millete hayırlı oluyor.
12. Bütün modern ülkelerde yasak olan uyuşturucu Türkiye'de serbestçe dolaştığından mütevellit ülkemiz büyük bir ekonomik kazanç elde ediyor. Bunu takiben ikinci ve üçüncü uyuşturucu fabrikalarımız da kendilerine yer buluyor: ETKİM ve TETKAŞ.
Bütün modern ülkelerde yasak olan uyuşturucu Türkiye'de serbestçe dolaştığından mütevellit ülkemiz büyük bir ekonomik kazanç elde ediyor. Bunu takiben ikinci ve üçüncü uyuşturucu fabrikalarımız da kendilerine yer buluyor: ETKİM ve TETKAŞ.
13. O yıllarda 27 sanayi kuruluşuyla yılda 2 milyon TL gelir elde eden genç cumhuriyetimiz, üç uyuşturucu fabrikasından yılda tam 15 milyon TL kazanıyor.
O yıllarda 27 sanayi kuruluşuyla yılda 2 milyon TL gelir elde eden genç cumhuriyetimiz, üç uyuşturucu fabrikasından yılda tam 15 milyon TL kazanıyor.
14. Ülke içinde satışı yasak olsa da eroin fabrikalarında çalışan işçilerden hızla ülkenin her köşesine yayılan eroin kullanımı ülkede ciddi sayıda uyuşturucu bağımlısı yaratıyor.
Ülke içinde satışı yasak olsa da eroin fabrikalarında çalışan işçilerden hızla ülkenin her köşesine yayılan eroin kullanımı ülkede ciddi sayıda uyuşturucu bağımlısı yaratıyor.
15. Türkiye'ye baskılar artıyor ama nafile
Türkiye'ye baskılar artıyor ama nafile
Diğer yandan dünyanın her yerinden Türkiye'ye uyuşturucu üretimini bırakması için baskılar ve ambargo tehditleri yağıyor ancak Türkiye, uyuşturucu işinin kârlılığından da olacak ki üretime son sürat devam ediyor.
16. M. Kemal Atatürk eroin üretimini bitirmek istiyor.
M. Kemal Atatürk eroin üretimini bitirmek istiyor.
M. Kemal Atatürk eroin üretimini bitirmek istiyor ancak bu işten cebini dolduran bürokratlar ve milletvekilleri sebebiyle mevzu uzadıkça uzuyor. 1930 yılında New York'ta bir Türk gemisi 500.000 dolar değerinde morfinle yakalanınca problem iyiden iyiye büyüyor.
17. Türkiye'ye eroin üretimi nedeniyle ambargo kararı
Türkiye'ye eroin üretimi nedeniyle ambargo kararı
1931'de Cenevre'de toplanan konferansta Türkiye'nin eroin üretimini bitirmesi, bitirmediği halde ağır ambargolar uygulanması yönünde bir karar alınıyor.
Gelelim hikayemizin finaline: Atatük fabrikaları kapattııyor.
Gelelim hikayemizin finaline: Atatük fabrikaları kapattııyor.
Bir süre göstermelik adımlar atan Türkiye, kökten yasağa yanaşmasa da nihayetinde Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında kabineyi toplayıp “Eroin fabrikaları kapanmıştır!” diyor. Ülkede iyice yer etmiş, önemli yerlerdeki devlet görevlilerini etkisi altına almış uyuşturucu lobisi bu karara 1 sene kadar dirense de eninde sonunda fabrikalar kapatılıyor ve Türkiye'nin bu enteresan uyuşturucu macerası son buluyor.
Tüm bilgiler Cengiz Erdinç'in Overdose Türkiye adını taşıyan kitabından alınmıştır.
1. Bir mucize ilaç(!): Eroin
Bir mucize ilaç(!): Eroin
Eroin ilk çıktığında mucize bir ilaç olarak görülüyor. Yan etkileri tam anlamıyla kestirilemeyen ilacın esas tesiri zaman geçtikçe ortaya çıkıyor.
2. Eroinle Osmanlı döneminde tanışıyoruz.
Eroinle Osmanlı döneminde tanışıyoruz.
Amerika ve Avrupa'da binlerce eroin bağımlısının ortaya çıkmasına sebep olan “ilaç” bu topraklara Osmanlı döneminde giriyor ve bıyıkları yeni terleyen cumhuriyetimizin başına büyük bela açıyor.
3. Haşhaş üretiminde Anadolu bir numara
Haşhaş üretiminde Anadolu bir numara
Eroin morfinden, morfin de afyondan imal ediliyor. Afyonun elde edildiği haşhaş bitkisi üretiminde Anadolu birinci sırada ve o dönemler dünyanın en kaliteli afyonu Türk haşhaşından yapılıyor.
4. Dünya eroine ''Dur'' diyor.
Dünya eroine ''Dur'' diyor.
Bütün dünyaya çok hızlı şekilde ve kitlesini sürekli genişleterek yayılan eroin, insanların başına büyük bela açıp milyonlarca bağımlı ve bitik insan yaratınca devletler buna bir dur demeye karar veriyor.
5. Eroine karşı kampanyalar başlıyor.
Eroine karşı kampanyalar başlıyor.
Afyon üretiminden ve ticaretinden rant sağlayan İngiltere ve Osmanlı gibi ülkelerin haricindekiler eroine karşı önce güçlü bir kamuoyu bilinçlendirme hareketi başlatıyor.
6. Eroine dünyada yasaklanıyor!
Eroine dünyada yasaklanıyor!
Eroin karşıtı bir konsorsiyum kuruluyor ve bütün dünyadan gelen olumsuz haberler de iyice ayyuka çıkınca 1912'de Lahey Afyon Sözleşmesi imzalanıp eroin üretimine tümden yasak getiriliyor.
7. Osmanlı yasağı görmüyor.
Osmanlı yasağı görmüyor.
Osmanlı Devleti bu ilk sözleşmenin imzalandığı konferansa delege göndermeyip 1914'te kabul edilen ek pakete de imza koymuyor. Yani Osmanlı'da eroin serbestliğini sürdürüyor.
8. Osmanlı uyuşturucu tüccarlarının meskeni oluyor.
Osmanlı uyuşturucu tüccarlarının meskeni oluyor.
Bütün dünyada yasak olan eroin üretimi Osmanlı'da ve devamında Türkiye'de serbest olunca dünyanın her yerinden uyuşturucu tüccarları Türkiye'yi mesken tutuyor. İsviçre'nin bankası misali, Türkiye'nin uyuşturucusu ünleniyor.
9. Kurtuluş Savaşı'nın ardından cumhuriyet kurulunca yabancı “yatırımcı”lardan hükümete eroin fabrikası kurma talepleri yağmaya başlıyor.
Kurtuluş Savaşı'nın ardından cumhuriyet kurulunca yabancı “yatırımcı”lardan hükümete eroin fabrikası kurma talepleri yağmaya başlıyor.
10. 1926 yılında, Japon bir firmanın ham üründen az kâr etmek yerine fabrikada işleyerek yüksek kârla satma fikrini makul bulan Türk hükümeti, ilk eroin fabrikasının kurulmasına karar veriyor.
1926 yılında, Japon bir firmanın ham üründen az kâr etmek yerine fabrikada işleyerek yüksek kârla satma fikrini makul bulan Türk hükümeti, ilk eroin fabrikasının kurulmasına karar veriyor.
11. Günümüzde Taksim Divan Oteli'nin bulunduğu yerde “T.C. Uyuşturucu Maddeler İnhisarı” adı altında ilk eroin fabrikamız vatana millete hayırlı oluyor.
Günümüzde Taksim Divan Oteli'nin bulunduğu yerde “T.C. Uyuşturucu Maddeler İnhisarı” adı altında ilk eroin fabrikamız vatana millete hayırlı oluyor.
12. Bütün modern ülkelerde yasak olan uyuşturucu Türkiye'de serbestçe dolaştığından mütevellit ülkemiz büyük bir ekonomik kazanç elde ediyor. Bunu takiben ikinci ve üçüncü uyuşturucu fabrikalarımız da kendilerine yer buluyor: ETKİM ve TETKAŞ.
Bütün modern ülkelerde yasak olan uyuşturucu Türkiye'de serbestçe dolaştığından mütevellit ülkemiz büyük bir ekonomik kazanç elde ediyor. Bunu takiben ikinci ve üçüncü uyuşturucu fabrikalarımız da kendilerine yer buluyor: ETKİM ve TETKAŞ.
13. O yıllarda 27 sanayi kuruluşuyla yılda 2 milyon TL gelir elde eden genç cumhuriyetimiz, üç uyuşturucu fabrikasından yılda tam 15 milyon TL kazanıyor.
O yıllarda 27 sanayi kuruluşuyla yılda 2 milyon TL gelir elde eden genç cumhuriyetimiz, üç uyuşturucu fabrikasından yılda tam 15 milyon TL kazanıyor.
14. Ülke içinde satışı yasak olsa da eroin fabrikalarında çalışan işçilerden hızla ülkenin her köşesine yayılan eroin kullanımı ülkede ciddi sayıda uyuşturucu bağımlısı yaratıyor.
Ülke içinde satışı yasak olsa da eroin fabrikalarında çalışan işçilerden hızla ülkenin her köşesine yayılan eroin kullanımı ülkede ciddi sayıda uyuşturucu bağımlısı yaratıyor.
15. Türkiye'ye baskılar artıyor ama nafile
Türkiye'ye baskılar artıyor ama nafile
Diğer yandan dünyanın her yerinden Türkiye'ye uyuşturucu üretimini bırakması için baskılar ve ambargo tehditleri yağıyor ancak Türkiye, uyuşturucu işinin kârlılığından da olacak ki üretime son sürat devam ediyor.
16. M. Kemal Atatürk eroin üretimini bitirmek istiyor.
M. Kemal Atatürk eroin üretimini bitirmek istiyor.
M. Kemal Atatürk eroin üretimini bitirmek istiyor ancak bu işten cebini dolduran bürokratlar ve milletvekilleri sebebiyle mevzu uzadıkça uzuyor. 1930 yılında New York'ta bir Türk gemisi 500.000 dolar değerinde morfinle yakalanınca problem iyiden iyiye büyüyor.
17. Türkiye'ye eroin üretimi nedeniyle ambargo kararı
Türkiye'ye eroin üretimi nedeniyle ambargo kararı
1931'de Cenevre'de toplanan konferansta Türkiye'nin eroin üretimini bitirmesi, bitirmediği halde ağır ambargolar uygulanması yönünde bir karar alınıyor.
Gelelim hikayemizin finaline: Atatük fabrikaları kapattııyor.
Gelelim hikayemizin finaline: Atatük fabrikaları kapattııyor.
Bir süre göstermelik adımlar atan Türkiye, kökten yasağa yanaşmasa da nihayetinde Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında kabineyi toplayıp “Eroin fabrikaları kapanmıştır!” diyor. Ülkede iyice yer etmiş, önemli yerlerdeki devlet görevlilerini etkisi altına almış uyuşturucu lobisi bu karara 1 sene kadar dirense de eninde sonunda fabrikalar kapatılıyor ve Türkiye'nin bu enteresan uyuşturucu macerası son buluyor.
