İşitme Cihazı Nedir?

  • Kullanıcı Nazlı
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Forum Meydanı
Konu sahibi son olarak 54 gün önce görüldü
İşitme cihazları özellikle kısmı işitme kayıpları için önemli bir yardımcı alet olup, mevcut duyma yeteneğinin biraz daha artırılmasını sağlar.

İşitme cihazları ortamdaki sesleri yükselterek duymayı kolaylaştırır.

Son zamanlarda yaygınlaşan dijital cihazlar hem gürültüyü bastırıp hem de konuşma seviyesini yükselttiği için sevindirici bir gelişmedir. Ancak unutulmamalıdır ki hiçbir işitme cihazı normal duyan kulak yerine geçmez.

Tam işitme kayıplılar ya da işitemeyenlerin işitme cihazlarını sözel dili anlamak için değil, ortamdaki sesleri uyarıcı olarak kullanmak için takarlar.

-Alıntı-
Engelli rencilerle Engelsiz niversiteye Doru - itme engeli nedir?
 
İŞİTME CİHAZININ TÜRLERİ

işitme cihazı türlerini şu şekilde sınıflandırmıştır:

1 Bireysel İşitme Cihazları;
a) Cep tipi işitme cihazları
b) Kulak arkası işitme cihazları
c) Kulak içi işitme cihazları
d) Kanal içi işitme cihazları
e) Gözlük tipi işitme cihazları

2 İşitme Eğitim Cihazları
a) Geleneksel grup işitme eğitim cihazları
b) Kişisel işitme eğitim cihazları
c) FM-telsiz tipi işitme cihazları

3 İç Kulak Protezleri

-Alıntı-
İşitme Engelliler - İşitme cihazı türleri ve bölümleri
 
1 BİREYSEL İŞİTME CİHAZLARI

a)Cep Tipi İşitme Cihazları


Elektronikteki gelişmeler sonucu bu cihazlar küçülüp cepte taşınabilecek boyutlara gelmişlerdir ve böylece işitme engelli bireyler, cihazlarını gün boyunca rahatlıkla taşıyabilme olanağına kavuşmuşlardır. Bu cihazlar, göğüs cebinde ya da çocuklar için özel dikilmiş önlükler ile göğüs cebinde taşınmalıdır. Bu konumda cihazın mikrofonu konuşma seslerini daha rahat toplayabileceği gibi, aynı zamanda kullanıcının yön tayinine (sesin geldiği yön) bulabilmesine de yardımcı olacaktır. Mikrofondan gelen sesler cihaz tarafından yükseltilerek kordon ve küçük bir hoparlör yardımıyla dinleyicinin kulağına iletilmektedir. Kulak kalıpları işitme cihazlarının en önemli parçalarından biridir.

b) Kulak Arkası İşitme Cihazları

Kulak arkası işitme cihazları cep tipi işitme cihazlarına göre daha küçüktür. Kulak arkasına takılabilecek bir biçimde yapılmışlardır. Bu tip cihazlarda sesi toplayan mikrofon, güç kaynağı, amplifikatör(yükseltici) ve hoparlör aynı kasa içine yerleştirilmiştir. Yükseltilmiş ses boynuz aracılığı ile kulak kanalı içine yerleştirilen kulak kalıbı ile çocuğa ulaştırılır.
Bu tip işitme cihazları, değişik derecelerdeki işitme kayıplarında kullanılabilecek modellere sahiptir. Günümüzdeki gelişmiş teknolojinin yardımıyla daha da küçülmekte ve hafif işitme kayıplarından çok ileri işitme kayıplarına kadar her derecedeki işitme kayıplarında kullanılabilmektedir.

c) Kulak İçi İşitme Cihazları

Bu cihazlar kulağın konka bölgesine yerleştirilir. Bu tip işitme cihazlarında bulunması gereken güç kaynağı, mikrofon, hoparlör, yükseltici, ayar düğmeleri ve kullanıcının kulak kalıbı bir bütün halindedir. İşitme cihazının mikrofonu kulak kepçesinin içinde bulunması nedeniyle, cep tipi ve kulak arkası işitme cihazlarına göre çevreden gelen sesleri daha iyi toplama özelliğine sahiptir. Ayrıca küçük olması nedeniyle estetik bakımdan da tercih edilirler.

d) Kanal İçi İşitme Cihazları

Bu tip işitme cihazlarında bulunması gereken güç kaynağı, mikrofon, yükseltici, hoparlör ve ayar düğmeleri kullanıcının kulak kalıbı içindedir. Doğrudan kulak kanalı içine yerleştirilmektedirler. Bu cihazlar küçük olması nedeniyle estetik olarak tercih edilmektedirler. Kulak kanalına yerleştirilebilmeleri için kasalarının küçük olması nedeniyle diğer işitme cihazlarına göre güçleri daha azdır. Bu tip işitme cihazları hafif ve orta derecede işitme kayıplarında kullanılmaktadır

e) Gözlük Tipi İşitme Cihazları

Kulak arkası işitme cihazlarının gözlüğün sapına bağlanması ile hem gözlük hem de işitme cihazı olarak kullanılabilen araçlardır. Bir işitme cihazında bulunması gereken bölümler bu tip cihazlarda da bulunmaktadır. Kullanıcının gözlüğe ihtiyacı olmadığı zamanlarda da gözlük takma zorunluluğu nedeniyle çok fazla rağbet görmemektedir. Ancak gözlük kullanma zorunluluğu olan işitme engelli bireyler için işitme cihazı üreten firmalar kişinin kulak arkası işitme cihazına bağlayabileceği adaptörler üretmektedirler

-Alıntı-
İşitme Engelliler - İşitme cihazı türleri ve bölümleri
 
2 İŞİTME EĞİTİM CİHAZLARI

a) Geleneksel Grup İşitme Eğitim Cihazları


Geleneksel grup işitme eğitim cihazları, işitme engelli çocukların grup halinde katıldığı etkinliklerde kullanılmaktadır. Bireysel işitme cihazlarına göre taşınamayacak kadar büyük ve kablolarla birbirlerine bağlı oldukları için gün boyu kullanılamazlar. Yalnızca öğrencilerin birbirlerini ve öğretmeni çok iyi duyabilmeleri nedeniyle grup dil dersleri ve benzeri söyleşiye dayalı derslerde kullanılması özellikle çok ileri derecelerde kaybı olan çocuklar için ya da bireysel işitme cihazı bulunmayan çocuklar için yararlı olmaktadır.

Bu tip işitme cihazları markalarına göre değişmekle birlikte, ortalama 10 öğrencinin ve öğretmenin kullanabilmesi için, 10 ünite ve bir mikserden oluşturulmuştur. Üniteler ve mikser genellikle şehir cereyanından güç alırlar, bu nedenle kablolarla prize bağlıdırlar.

Her bir ünitede ses yükseltici, sağ ve sol kulak kazanç düğmeleri, kulaklık girişi, öğretmen ve öğrenci mikrofon ayar düğmeleri, öğretmen mikrofon ve mikser girişi ile açma-kapama düğmeleri bulunmaktadır. Kulaklıkların her birinin üzerinde öğrenci mikrofonun olması, öğrencinin kendi sesini ve arkadaşlarının sesini daha rahat duymalarını sağlar.

Mikser üzerinde ise, on adet ünite girişi, öğretmen ve öğrenci mikrofon ayar düğmeleri, öğretmen mikrofon girişi ile açma-kapama düğmeleri bulunmaktadır.

Bu sistemde üniteler kablolarla miksere bağlanırlar, öğretmen kablolu ya da telsiz mikrofon ile miksere bağlanmıştır. İşitme engelli çocukların mikrofonundan ya da öğretmenin mikrofonundan gelen sesler yükseltilerek, mikser aracılığı ile gruptaki tüm işitme engelli çocuklara dağıtılır. Öğretmen ya da işitme engelli çocuklar doğrudan mikrofona konuştukları için arka plan gürültüsü en aza indirilmiş olmaktadır. Ancak sistemin büyük olması ve kablolarla birbirlerine bağlı olması, hareket kısıtlamasına neden olmaktadır. Çoğunlukla oturarak uygulanabilecek etkinliklerde kullanılmaya elverişlidir.

b) Kişisel İşitme Eğitim Cihazları

Bu cihazlar grup işitme eğitim cihazlarına çok benzemektedirler. Bazı grup işitme eğitim cihazlarının ünitelere ayrılıp, öğretmen mikrofonu üniteye bağlanarak kişisel işitme eğitim cihazı olarak kullanılabilmektedir. Akustik kalite olarak grup eğitim cihazları ile aynı eş değerdedirler. Bazı grup cihazlarının üniteleri mikserden ayrılıp kişisel işitme cihazları olarak da kullanılabilmektedir. Bu cihazlar daha çok kişisel çalışmalarda ya da işitme engelli çocuk ile öğretmenin karşılıklı birebir söyleşi yaptıkları çalışmalarda kullanılmaktadır.

Kişisel işitme eğitim cihazlarında da grup işitme eğitim cihazlarında olduğu gibi öğrenciler başlıklarla üniteye bağlı olup çocuğun kendi sesini duya bilmesi için başlığa bağlı bir mikrofon bulunmaktadır. Ayrıca öğretmende de üniteye bağlı bir mikrofonun bulunması çocuğun öğretmenini de daha net duymasını sağlamaktadır. Grup işitme eğitim cihazlarında da olduğu gibi çocuk ve öğretmeni bu cihaza kablolarla bağlı olması, hareket sınırlaması getirmekte ve büyük başlıklar kullanılması da uzun süreli kullanımlarda çocukların rahatsız olmasına neden olmaktadır.

c) Fm-Telsiz Tipi İşitme Cihazları

Bireysel işitme cihazlarında konuşmacının işitme cihazından uzaklaşması ve çevreden gelen sesler nedeniyle konuşma seslerinin bastırılması sonucu, konuşma sesleri işitme engelli çocuğa istenilen kalitede ulaşılamaz. İşte bu sorunun çözümlenmesi için Fm Telsiz tipi işitme cihazları geliştirilmiştir. Bu nedenle, özellikle kaynaştırma programlarına katılan ya da gürültülü ortamlarda bulunan işitme engelli çocukların bu tip işitme cihazlarının kullanmasında fayda vardır.

Fm-Telsiz tipi işitme cihazlarında iki ana parça bulunmaktadır; öğretmen ya da yetişkin taktığı telsiz vericisi ve işitme engelli çocukların taktıkları telsiz alıcısı. Verici; öğretmenin ya da yetişkinin konuşmalarını yakından toplayan mikrofondan gelen elektrik sinyallerini FM-radyo sinyallerine dönüşerek havaya dağıtır. Öğrencinin bireysel işitme cihazına bağlanan alıcı ise, havaya dağılan bu FM-radyo dalgalarını toplayarak elektronik sinyallerine dönüştürüp, işitme engelli çocuğun işitme cihazına yollar. İşitme cihazına ulaşan bu sinyaller yükseltilerek işitme engelli çocuğa ulaştırılır. FM-telsiz tipi işitme cihazları kişisel çalışmaların yanı sıra grup eğitiminde de rahatlıkla kullanılabilmektedirler

-Alıntı-
İşitme Engelliler - İşitme cihazı türleri ve bölümleri
 
3 İÇ KULAK PROTEZLERİ

İç kulak protezleri (koklear implant/ yapay kulak), ‘ ameliyat gerektiren, sinyallerini beyne ulaştıran farklı bir işitme cihazı’ olarak tanımlanabilir. İç kulak protezleri, işitme cihazlarından az ya da hiç yararlanamayan çok ileri derecede duyu-sinirsel tip işitme kaybına sahip olan işitme engelli çocuklara sesi iletebilmeyi amaçlayan elektronik cihazlardır. Bu sistemde çevre sesleri ve konuşma sesleri şifrelendirilmiş elektronik uyaranlara dönüştürülür. Bu elektronik uyaranlar işitme sinirlerini uyarır ve beyin bu uyaranları ses olarak algılar.İç kulak protezleri iki bölümden oluşmaktadır ;

• Ameliyatla salyangozun içine yerleştirilen protez
• Kulak arkasına ya da belde taşınan konuşma işlemcisi


-Alıntı-
İşitme Engelliler - İşitme cihazı türleri ve bölümleri
 
İŞİTME CİHAZLARINI OLUŞTURAN BÖLÜMLER

İşitme cihazları (geleneksel işitme cihazları) sesi yükseltip, işitme engelli bireye yine ses olarak ileten cihazlardır. Elimizi kulağımızın arkasına koyup sesin geldiği yöne dönmemiz ile basit bir işitme cihazı olarak kabul edilebilir. Günümüzde kullanılan işitme cihazları sesi yükseltebilmek için çevreden topladığı sesleri elektrik sinyaline dönüştürmesi ve yükseltilen bu elektrik sinyallerini tekrar akustik enerjiye bir başka deyişle ses dalgalarına dönüştürmesi gerekmektedir. Herhangi bir işitme cihazının sesi yükseltebilmesi için aşağıdaki bölümlerin bulunması gerekmektedir.

a)Mikrofon, amplifikatör, kontrol düğmeleri
b)Pil
c)Kordon (kulak akası cihazlarda boynuz ve hortum bulunmaktadır)
d)Hoparlör (kulak arkası cihazlarda gövdenin içindedir)
e)Kulak kalıbı

Geleneksel İşitme Cihazlarının Bölümleri

Mikrofon


Çevreden gelen ses dalgalarını toplayıp elektronik sinyallere dönüştürür.Mikrofon bu işleri yerine getirirken kendine en yakın ses kaynağından gelen seslere daha çok duyarlıdır.Ayrıca mikrofona giren tüm sesleri ayırt etmeden elektronik sinyallere çevirmektedir.Mikrofonun olumsuz özelliklerini en azına indirebilmek için işitme engelli çocukların eğitim yapmakta oldukları ortamların ses yalıtımın yapılması ve mikrofonun çocuğun ağzından 15 cm uzaklıkta olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Amplifikatör

İşitme cihazlarının en önemli bölümü olup mikrofon tarafından elektronik sinyallere dönüşmüş ses dalgalarını istenilen miktarda yükselten birimdir.

Açma-Kapama, Kontrol Düğmeleri

Tüm elektronik cihazlarda olduğu gibi işitme cihazı kullanırken elektrik enerjisinin devreye girmesini ya da kullanılmadığı zamanlarda elektrik enerjisinin devreye girmemesini sağlayan anahtardır.

Pil

Her elektronik cihazda olduğu gibi işitme cihazının çalışabilmesi için gerekli elektrik enerjisini sağlayan ya da depolayan bölümdür.

Kordon

Cep tipi işitme cihazlarında amplifikatörde yükseltilmiş elektrik sinyallerini işitme cihazının gövdesinden hoparlöre taşımayı sağlayan bölümdür.

Boynuz ve Hortum

Kulak arkası işitme cihazlarında hoparlörde sese dönüştürme yükseltilmiş ses dalgalarını hortum yardımıyla kulak kalıbına ileten bölümlerdir.

Hoparlör

Cep tipi işitme cihazlarında kordondan gelen yükseltilmiş elektrik sinyallerini yeniden ses dalgalarına dönüştürür ve kulak kalıbına iletir. Kulak arkası işitme cihazlarında ise hoparlör cihazın gövdesi içinde bulunmaktadır ve yükseltilmiş ses dalgalarını boynuz ve hortum yardımı ile kulak kalıbına iletir.

Kulak Kalıbı

Kendine iletilen yükseltilmiş ses dalgalarını kulak kanalı içine en uygun biçimde ulaşmasını sağlamaktadır.Kulak kalıpları sesin işitme engelli bireyin kaliteli bir biçimde iletilebilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.Bu nedenle her işitme engelli bireyin kendisi için özel yapılmış kalıpları olmalıdır.Kulak kalıpları işlevini uygun olarak yapamadığı durumlarda, en kısa süre içinde yenilenmelidir.

-Alıntı-
İşitme Engelliler - İşitme cihazı türleri ve bölümleri
 
Geri